Spanje glijdt af

(650 woorden)

Wet digitale mondsnoering
Tijdens de verkiezingscampagne vaardigde de demissionair president Pedro Sánchez een koninklijk decreet uit met als doel om ‘de veiligheid en digitale privacy van de burgers te verbeteren’. Het decreet houdt in dat alle Internetservers van de Spaanse overheid met persoonlijke informatie zich binnen de Europese Unie moeten bevinden. Ook zegt het decreet dat de regering zonder tussenkomst van een rechter vanwege nationale veiligheid of sociale onrust websites of Internet services kan afsluiten.

In wezen gaat het om te voorkomen dat de Raad voor de Catalaanse Republiek, voorgezeten door de Catalaanse president in ballingschap Puigdemont, een systeem in werking stelt zodat de ingezetenen van Catalonië zich kunnen registreren. Er zijn plannen in de maak om dit met behulp van de BlockChain technologie te gaan doen. Dit is dezelfde techniek die voor criptomunten zoals BitCoin wordt gebruikt. Hierbij worden meerdere, eventueel vele en wereldwijd verspreide, internetservers gebruikt die niet zomaar door een nationale overheid kunnen worden afgesloten. De andere reden dat Sánchez dit decreet uitvaardigt is om de protestdemonstraties van Tsunami Democràtic onmogelijk te maken. Deze beweging gebruikt een Android applicatie waardoor de politie geen inzicht heeft in de communicatie tussen de manifestanten. Dit maakte het bijvoorbeeld mogelijk dat de demonstranten de AP7 snelweg konden afsluiten nadat ze bij de grensblokkade door de Franse en Spaanse politie waren verwijderd. De Spaanse regering kan nu in zo ‘n geval volledig het Internet en de telefoon communicatie in (een deel van) Catalonië afsluiten zonder dat daar een rechter aan te pas hoeft te komen.

Een koninklijk decreet is direct van kracht, maar moet achteraf door het Congres van afgevaardigden worden goedgekeurd. De digitale veiligheid van de burger was blijkbaar in groot en direct gevaar. Of Sánchez publiceerde dit zeer discutabele decreet zodat het niet zou opvallen tijdens de verkiezingscampagne. Op 26 Oktober kreeg de PSOE de steun van PP en Ciutadans voor deze wet-decreet. Dankzij de stemonthouding van de o zo linkse en revolutionaire partij Podemos werd deze zogenoemde ‘digitale wet voor mondsnoering’ door het Spaanse Congres goedgekeurd. Podemos onthield zich van stem omdat ze het belangrijker vind om met de PSOE te kunnen gaan regeren (ze hebben een principe akkoord gesloten) dan het beschermen van de fundamentele burgerrechten. Met de goedkeuring van deze wet is Spanje afgegleden tot aan het democratisch niveau van Turkije, Rusland, Irak en China. Bij deze van harte.

Veiligheidskordon fascisme
Met de laatste verkiezingen in het autonome gebied van Andalusië verloor de PSOE na 30 jaren haar meerderheid in het parlement. De rechtse partijen Ciutadans en PP behaalden echter een meerderheid indien zij ook de fascistische partij Vox zouden gedogen of laten meeregeren. Ditzelfde gebeurde ook in het parlement van de autonome regio Madrid en in de gemeenteraad van de Spaanse hoofdstad.

Bij de Spaans nationale verkiezingen van 10 November werd Vox de derde partij in het Congres van afgevaardigden. De andere politieke partijen, waaronder de PP en PSOE, spraken af om een veiligheidskordon rondom Vox aan te leggen zodat deze minimale invloed in het Congres zou hebben. Bij de eerste parlementsvergadering na de verkiezingen blijkt van een dergelijk kordon echter helemaal geen sprake te zijn. PP steunde Vox en de PSOE gaf om partijpolitieke redenen toe. Hierdoor werd een lid van Vox zelfs een vicepresident (er zijn er meerderen) van het Congres. Hoe kan het ook anders: voorheen zaten de leden van Vox in de PP of PSOE partij. Het verschil is dat zij nu openlijk voor het fascisme uitkomen. De PSOE en PP partijen dragen nog een ideologisch links-rechts vernislaagje. Dit laagje slijt echter met de dag en hun ware gezicht wordt steeds duidelijker zichtbaar. De zogenaamd wonderbaarlijke Spaanse ‘democratische overgangsperiode’, welke na de dood van Franco begon, is definitief voorbij als zij sowieso ooit bestaan heeft. Weliswaar is het kadaver van Franco verwijderd uit de Vallei van de Gevallenen, maar zijn ideologie is overal aanwezig en springlevend.

Catalaanse president bedreigt met afzetting

(1200 woorden)

Het komt in onze westerse democratische samenleving niet vaak voor dat een zittende president van een gebied of land voor het gerecht moet verschijnen. Doorgaans genieten regeringsleiders tijdens de uitvoering van hun ambt juridische onschendbaarheid om hen tegen gerechtelijke vervolging voor hun politieke beslissingen te beschermen. Slechts in een zeer uitzonderlijk geval, zoals fraude, machtsmisbruik of een zware misdaad, wordt deze juridische immuniteit, doorgaans met instemming van het parlement, opgeheven.

In 1940 vluchtte de Catalaanse president Lluís Compayns naar het door de Duitse nazi’s bezette Frankrijk. Hij werd door de Gestapo aan het Spanje van generaal Francisco Franco uitgeleverd. In een rechtszitting dat nog geen uur duurde werd hij ter dood veroordeeld. De daaropvolgende dag werd hij voor de dageraad in het kasteel van Montjuïc, middenin Barcelona, gefusilleerd. Spanje heeft de rechtszaak nooit onderzocht, nietig verklaart, de Catalaanse president in ere herstelt noch haar excuses voor de moord aangeboden.

Sindsdien zijn er tot gisteren aan toe in Spanje geen presidenten meer geweest die tijdens hun functie terechtgesteld werden (1). De huidige president Quim Torra werd in staat van beschuldiging gesteld en verscheen afgelopen Maandag voor de rechter. Tijdens de verkiezingscampagne van 28 April jongstleden had hij geweigerd om de gele strikken (als protest tegen de politieke gevangenen en ballingen) van de Catalaanse overheidsgebouwen en het spandoek met de tekst ‘Vrijheid voor de politieke gevangenen’ van het balkon van het presidentiele paleis te verwijderen. De Spaanse Centrale Kiescommissie (JEC) had hem daarvoor opdracht gegeven met het argument dat gedurende de verkiezingscampagne de overheidsgebouwen geen partijpolitieke symbolen mogen dragen. Torra weigerde om twee redenen het spandoek te verwijderen. Het spandoek is namelijk geen partijpolitiek symbool. Het drukt het algemeen verlangen van een groot deel van de Catalaanse samenleving uit. De wens van vrijheid voor de politieke gevangenen wordt bovendien gedragen door andere politieke partijen die niet regeren. Daarnaast argumenteert de Catalaanse president dat hij door het Parlement is gekozen en dus alleen aan dit Parlement verantwoording schuldig is. De administratieve JEC commissie is daarom ondergeschikt aan de president. De opdracht van de JEC was volgens Torra daarom illegaal. Indien hij de JEC commissie gehoorzaam zou zijn geweest, dan had hij zijn macht als president misbruikt, hetgeen een misdaad is. ‘Ik kan niet zomaar tegen de directeuren van de scholen en ziekenhuizen zeggen dat zij de gele strikken moeten verwijderen, want daar heb ik geen zeggenschap over.’ Torra zegt dat de censuur van de JEC de fundamentele mensenrechten schendt. Hij stelde tegen de rechter dat hij als president alles zal doen om het recht van vrije meningsuiting en de andere fundamentele burger-en mensenrechten in zijn land te beschermen.

De advocaat van Torra, Gonzalo Boye, zegt dat het een politiek gemotiveerd proces is en dat een dergelijke vervolging een abnormaliteit is in een vrije democratie. Hij argumenteert bovendien dat de rechters en de openbare aanklager van het Catalaans Hooggerechtshof partijdig zijn. De voorzitter van dit tribunaal, Barrientos, en de openbare aanklager liepen een jaar geleden boos van een bijeenkomst weg toen de voorzitter van het Catalaanse Parlement sprak over de politici in ballingschap en de politieke gevangenen. De rechter en de openbare aanklager vinden dus dat de gerechtelijk vervolgingen tegen de Catalaanse politici en burgerleiders apolitiek zijn en dat Spanje geen politieke gevangenen en ballingen heeft. Daarmee is aangetoond dat zij in deze zaak partijdig zijn en met grote waarschijnlijkheid reeds stelling hebben genomen over het al dan niet verwijderen van het spandoek en de gele strikken. De twee andere rechters van dit tribunaal namen deel in de gerechtelijke procedure om de aanklacht tegen Torre te accepteren. Ook zij zijn daarmee aantoonbaar ‘besmet’, zoals advocaat Boye dat in juridische termen noemt. Naast de openbare aanklager is er ook een volksaanklager. Net als in het proces tegen de Catalaanse leiders in het Spaanse Hooggerechtshof, is dit de ultrarechts en fascistische politieke partij Vox. Aan het begin van de zitting zei Torra dat hij de vragen van de volksaanklager niet zal beantwoorden omdat zij een Francistische politieke partij is. Barrientos gaf Torra een reprimande dat hij de volksaanklager niet mag beledigen in zijn rechtszaal. De rechter en tevens voorzitter van het Catalaans Juridisch Hooggerechtshof vind Vox dus blijkbaar helemaal niet rechts. Dit maakt veel duidelijk over de politieke voorkeur van het hof. Advocaat Boye merkte op zijn beurt fijntjes op dat de rechter de Hooggeachte President van Catalonië niet zomaar met ‘meneer Torra’ kan aanspreken. Boye vroeg opnieuw om twee leden van de JEC als getuige te ondervragen. Ook vroeg hij om het proces uit te stellen, omdat er een aanklacht tegen deze twee leden van de JEC wegens machtsmisbruik tegen Torra loopt. De advocaat vindt dat dit proces niet kan plaats vinden voordat er een uitspraak tegen deze commissieleden is gedaan. Na kort beraad over de wraking van de rechters vond de rechtbank dat zijzelf onpartijdig is en dat de leden van de JEC niet hoeven te getuigen. Volgens de rechtbank heeft de lopende rechtszaak tegen hen geen enkele invloed en vond de gehoorzitting gewoon plaats.

In zijn eindpleidooi vroeg advocaat Boye de rechtbank om te rade te gaan bij het Europese Hof van Justitie (EHvJ). Zijn reeks vragen die hij aan het EHvJ stelt komen er op neer of een dergelijk partijdige rechtbank als het Catalaanse Justitiële Hooggerechtshof onder deze omstandigheden een president van een autonoom gebied in Europa wel mag veroordelen. De rechtbank is verplicht om aan de advocaat gehoor te geven en bij het EHvJ te rade te gaan. De aanvraag van de advocaat is een totale verrassing voor de rechtbank. Hiermee komt het politiek gerechtelijke proces direct onder internationale aandacht.

Torra viel in zijn eindweerwoord de Spaanse staat aan door te stellen dat haar justitie er op uit is de Catalaanse regeringsperiode te beïnvloeden. Maar dat zal het Catalaanse volk niet verhinderen om te blijven streven naar een onafhankelijke Republiek. Ook zei hij dat een veroordeling uiteindelijk als een boemerang op Spanje zelf terug zal vallen. Torra heette het vonnis daarom van harte welkom en beëindigde zijn weerwoord tegenover het Catalaanse Justitiële Hooggerechtshof, de deep state van het Spaans nationalisme, met: ‘Leve het vrije Catalonië’.

De Catalaanse president kan veroordeeld worden tot een boete van 60.000 Euro en dat hij, nooit eerder vertoond, uit zijn functie als president wordt gezet. Het ambt van president van Catalonië is er eentje met een hoog risico op rechtsvervolging. Advocaat Boye betoogde in zijn verdediging dat er iets mis is indien tien van de laatste twaalf Catalaanse presidenten gevangen, veroordeeld of vervolgt zijn. De uitspraak wordt nog deze week verwacht. Want als het tegen de Catalanen gaat, kan de Spaanse justitie verrassend efficiënt werken (2).

  1. Weliswaar werd ex-president Artur Mas veroordeeld voor de volksraadpleging in 2014, maar hij had zich toen al teruggetrokken als president en plaats gemaakt voor Carles Puigdemont. Deze week na het referendum van 1 Oktober 2017 naar België uit omdat hij in Spanje wordt gezocht voor oproer. De Duitse rechtbank weigerde echter om Puigdemont aan Spanje uit te leveren. Momenteel beraadt de Belgische justitie over een nieuwe aanvraag voor zijn arrestatie.

2. Op het moment van dit schrijven werden de uitspraken van het gerechtshof in Andalusia bekend over de fraude zaak ERO. Hierin worden onder andere twee ex-presidenten van de autonome regio en een minister, allen van de PSOE partij, veroordeeld. Dit gerechtelijk proces nam negen jaar in beslag.

Maria, een plattelandslegende

(480 woorden)

Van de week overleed Maria. Officieel was ze 83 jaar geworden, maar daar was ze niet zeker van. Zelf dacht ze dat ze 81 jaar oud was. Als enig kind groeide ze op een boerderij op in Centraal Catalonië. In de zomer zijn de dagen er snikheet met temperaturen die tegen de veertig graden aanlopen. De winters zijn er lang en koud. Gedurende dagen of weken hangt er dan een dikke mist die er voor zorgt dat de takken doorbuigen onder het gewicht van de rijp.

Na het overlijden van haar ouders bleef Maria alleen op de boerderij achter, samen met haar kippen en konijnen. Erg goed voor haar zelf zorgen deed ze niet. Niet dat ze achterlijk was, maar het interesseerde haar blijkbaar niet zo. En een toilet of badkamer had de boerderij niet. Ze ging altijd gekleed in een lange rok die tot haar enkels rijkten. Ondergoed droeg ze niet. Als ze haar behoefte moest doen hurkte ze ergens in het gras en liet het lopen. Net zoals haar moeder en alle vrouwelijke generaties daarvoor op het platteland deden. Eens in de week, op marktdag, ging ze naar de grote stad van de comarca. Een auto had ze niet, dus legde ze het meer dan tien kilometer lange traject lopend af, tenzij iemand van de omliggende boerderijen haar tegenkwam en haar een lift gaf. Want lopen kon ze wel en dat deed ze veel daar in de bossen bij de boerderij. In de herfst zocht ze er paddenstoelen. Als niemand kende zij de plekken waar de beste paddenstoelen te vinden waren.

Eenmaal in de stad aangekomen ging ze naar het huis van haar achternicht. Daar werden haar kleren gewassen, kon ze zich verschonen en kreeg ze een warme maaltijd of een glas warme melk. Als dank gaf ze in de herfst vaak een rieten mandje met paddenstoelen die ze in de bossen gevonden had. Daarna ging ze haar inkopen doen en trok ze vervolgens weer huiswaarts, met haar schone kleren of met een kledingstuk van haar achternicht die ze de week daarop kon inruilen voor haar eigen.

Maria had een oudere zus. Zij heeft haar nooit gekend want deze was op jonge leeftijd, als baby of peuter, reeds overleden. Het verhaal gaat dat haar zusje door een varken, dat zoals gewoonlijk rond de boerderij aan het grazen liep, werd aangevallen en opgegeten. Haar ouders hebben dat nooit officieel bekend gemaakt en gaven Maria de identiteit van haar overleden zusje. Dat is de reden waarom men niet weet of ze nu 81 of 83 jaar geworden is. In tegenstelling tot wat doorgaans in de Middelandsezeelanden gewoonlijk is, werd ze naast de oude kapel op traditionele manier begraven; in de grond in plaats van in een rots of in een bouwsel boven de grond. Daar, in de koude winter met haar eeuwige mist, rust ze nu uit van het harde plattelandsbestaan.

Tegenslag voor de Spaanse justitie

(1450 woorden)

Een heel andere mening van de Europese advocaat
In opdracht van de Catalaanse vicepresident Oriol Junqueras vroeg het Spaanse Hooggerechtshof aan het Europese Hof van Justitie in Luxemburg of hij juridische onschendbaarheid geniet omdat hij gekozen was voor het Europese parlement. Het Spaanse Hooggerechtshof vindt van niet. Volgens haar is Junqueras pas lid van het EU parlement (en vervolgens juridisch onschendbaar) wanneer hij aan alle wettelijke verplichtingen heeft voldaan, waaronder het trouw zweren aan de Spaanse grondwet, hetgeen hetzelfde hof hem verhinderde te doen door hem gevangen te houden. Voordat het Europese Hof van Justitie een uitspraak hierover doet, wordt de zaak door de Europese advocaat, Maciej Szpunar, onderzocht. Deze heeft nu zijn bevindingen gepubliceerd en zegt dat Junqueras lid van het Europese parlement is geworden zodra hij gekozen werd. Volgens hem kan geen enkele EU lidstaat beperkingen opleggen voor de toegang er van. Een parlementariër wordt direct door de burgers gekozen en vertegenwoordigd dus niet de lidstaat waar hij aan toebehoort, aldus de advocaat. Zijn bevindingen worden aan het Europese Hof van Justitie voorgelegd en hebben gewoonlijk grote invloed op de definitieve uitspraak. De bevindingen van de Europese advocaat staan dus haaks op de mening van het Spaanse Hooggerechtshof. Als reactie hierop uitte het Hooggerechtshof haar twijfels over de oprechtheid van Szpunar.

De nieuwe hoofdpijn van Spanje
Indien het Europese Hof de aanbevelingen van haar advocaat overneemt, kan het Spaanse Hooggerechtshof de vrijlating van Junqueras alsnog tegenhouden door te stellen dat hij niet meer in voorarrest zit, en daarom geen juridische immuniteit meer geniet, omdat hij op 14 Oktober werd veroordeeld tot 13 jaar gevangenisstraf. De volgende stap van Junqueras en zijn advocaten is dan om naar het Europese Hof voor de Mensenrechten te gaan. Het argument dat Junqueras veroordeeld is, geldt echter niet voor de Catalaanse president in ballingschap Puigdemont en zijn minister Toni Comín. Deze werden afgelopen Mei ook voor het Europese parlement gekozen. In dat geval zal het Europese uitleveringsbevel (voor de derde maal) tegen hen moeten worden ingetrokken en zouden zij dan naar Spanje terug kunnen keren zonder gearresteerd te worden. De Catalaanse president is een doorn in het oog van Spanje en zij zou hem het liefst voor vele jaren achter de tralies hebben. De gedachte alleen al dat hij vrij in Spanje zou kunnen rondlopen zonder dat daar iets tegen gedaan kan worden, is voor Spanje onverdragelijk.

Kritische Europese Raad
Vorige week beloofde demissionair president Pedro Sánchez tijdens het verkiezingsdebat op TV dat hij Puigdemont naar Spanje zal halen om de rekening met de Spaanse justitie te vereffenen. Bij navraag in een TV interview de dag daarop hoe hij dat wil gaan doen zei Sánchez dat hij het Openbaar Ministerie daar opdracht voor zal geven. Sánchez bevestigde in dit interview dat het OM onder de regering valt. Hoewel het een publiek geheim is dat de regering grote invloed op het OM heeft, protesteerden de openbare aanklagers en de Spaanse hoofdaanklager heftig tegen de uitspraak. De openbare aanklagers vinden het blijkbaar nogal lelijk staan dat een president expliciet verkondigt dat zij van de regering afhankelijk zijn. Naar aanleiding van deze affaire eiste de Europese Raad opnieuw (in 2013 deed zij dit ook al vanwege de vereiste transparantie van de Europese overheden), dat de Spaanse regering alle communicatie met het OM openbaar moet maken. De Europese Raad begint gegronde twijfels te krijgen over de scheiding van de machten in haar Europese lidstaat.

Reprimande van de voorzitter Europese Raad
Deze twijfels hebben ook bezit genomen van de Belgische ex-president en nieuwe voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel. De bedreiging van de Spaanse vicepresidente Teresa Calvo tegen België dat het niet uitleveren van Puigdemont aan Spanje gevolgen zal hebben, is hem slecht gevallen. Bij zijn bezoek aan Spanje zei hij in het bijzijn van de demissionaire president dat de Europese uitleveringsverzoeken een puur juridische aangelegenheid is van de Europese rechtstaten en dat de politiek zich daar niet mee kan bemoeien.

Europa laat ballingen voorlopig vrij
De Catalaanse minister van onderwijs tijdens het referendum, Clara Ponsatí *, verblijft in ballingschap in Schotland. Ook tegen haar loopt een Europees uitleveringsbevel aan Spanje. Zij meldde zich daarvoor vrijwillig bij het gerechtshof in Edinburg. Dit hof besloot dat Ponsatí voorlopig vrij mag blijven en haar paspoort mag behouden (en dus vrij naar het buitenland mag reizen) in afwachting op de definitieve beslissing om haar al dan niet aan Spanje uit te leveren. Haar collega ‘s die in Spanje verblijven, zitten wegens opruiing voor negen a dertien jaar in de gevangenis opgesloten. In tegenstelling tot het Spaanse Hooggerechtshof, ziet het gerechtshof in Edinburg Ponsatí dus niet als een directe bedreiging voor de samenleving. Dat is ook het geval voor de ministers Toni Comín en Lluís Puig die in België verblijven. Het gerechtshof aldaar besluit dat zij vrij blijven totdat de uitleveringsverzoeken op 16 December aanstaande in dezelfde zaak als die van Puigdemont zal worden behandeld.

Hard oordeel internationale waarnemers
De internationale waarnemers die bij de rechtszaak tegen de Catalaanse leiders aanwezig waren, publiceerden deze week hun conclusies. Zij vinden dat het Spaanse Hooggerechtshof op massieve manier de fundamentele rechten heeft geschonden. Het Spaanse hof heeft het princiepe van de strafwet geschonden, het recht op vrijheid, de vrijheid van meningsuiting, die van ideologie, die van vrije en vreedzame vergadering, het vrij uitoefenen van openbare functies en een rechtspraak met alle garanties.

Reactie Spaanse justitie: nog meer onderdrukking
De Spaanse justitie heeft de afgelopen dagen dus nogal wat tegenslagen te verwerken gehad. Zachtjes aan begint de internationale gemeenschap te begrijpen dat Spanje haar democratie niet op orde heeft. Als gevolg van de wrijvingen met de Europese instituten wordt de Spaanse justitie hysterisch en neemt zij steeds meer absurde maatregelen. Op 23 September werden zeven Catalaanse activisten van het CDR gearresteerd en beschuldigd van terrorisme, ondanks dat het gerechtelijk vooronderzoek ontkent dat zij explosieven of grondstoffen daarvoor in hun bezit hadden. Enkelen van hen zitten sindsdien nog steeds in volledige isolatie gevangen. Na de gerechtelijke uitspraken van het Hooggerechtshof tegen de Catalaanse politici en burgerleiders riep Tsunami Democràtic op om de terminals en de toegangswegen van het vliegveld bij Barcelona te blokkeren. Sindsdien wordt Tsunami Democràtic als criminele organisatie aangemerkt met terroristische neigingen. Dit had tot gevolg dat de Internet pagina ‘s van de activisten organisatie ontoegankelijk werden gemaakt. Tsunami Democràtic plaatste vervolgens haar websites op Internetservers buiten Spanje. Na de oproep van Tsunami Democràtic om de Spaans-Franse grens en de AP7 snelweg te blokkeren, heeft het Audiencia Nacional besloten om één gerechtelijke macrozaak wegens terrorisme aan te spannen voor iedere wegblokkering en andere vormen van protest door het CDR en Tsunami Democràtic. Indien echter elders in Spanje een weg wordt geblokkeerd vanwege een protest, leidt dit hooguit tot een bekeuring.

Faliekante fout
De Spaanse Partido Popular regering van Rajoy heeft, met instemming van de huidige socialistische PSOE regering van Sánchez, de faliekante fout begaan door het Catalaanse conflict, wat een politiek probleem is, naar justitie te brengen. Nu heeft de politiek daar geen vat meer op en wordt alles wat er mee te maken heeft voor het gerecht gesleept. Spanje glijdt als een onbestuurbaar projectiel af naar een dictatoriaal regiem en er is niets wat het nog tegen kan houden. Of de Europese Unie, en ieder van haar lidstaten, blijft volhouden dat Spanje een democratische rechtstaat is en daarom lid van de club kan blijven, bepaalt niet alleen de toekomst van Spanje zelf, maar ook de reputatie, en daarmee de toekomst, van de gehele Unie.

Reactie Catalanen: nog meer Tsunami
Ondertussen hebben enkele vrijwilligers tijdens het schrijven van dit stukje buiten onder het raam van mijn kantoor een tafeltje geïnstalleerd. De mensen kunnen daar een formulier invullen om zichzelf bij de rechtbank aan te geven als medeschuldig aan opruiing omdat ze zijn wezen stemmen op het referendum. Het ‘overspoelen’ van de Spaanse justitie met deze verklaringen is een andere vorm de Tsunami. De Vloedgolf van protest en burgerlijke ongehoorzaamheid welke justitie als een daad van terrorisme beschouwt.

  • Toen het referendum plaats vond was Dolors Bassa de Catalaanse minister van arbeid, sociale dienst en familie. In het vonnis van het Spaanse Hooggerechtshof wordt zij onterecht aangezien als de minister van onderwijs. Bassa zat in voorarrest sinds 23 Maart 2018 en werd onlangs tot 12 jaar gevangenisstraf veroordeeld omdat zij de openbare scholen ter beschikking zou hebben gesteld als stemlokalen voor het referendum. Ze krijgt deze zware straf omdat zij medeschuldig zou zijn geweest aan de ‘tumultueuze en gewelddadige opstand’ (sedicio). De veroordeling is dus in feite voor Ponsatí bedoeld en geeft aan wat haar te wachten staat indien Schotland haar aan Spanje uitlevert. Omdat Bassa minister van arbeid en sociale dienst was en niet van onderwijs, heeft ze het Spaanse Hooggerechtshof gevraagd om de straf te annuleren en haar vrij te laten. Zij wacht nog steeds op antwoord. Het vonnis tegen de Catalaanse leiders bevat veel onnauwkeurigheden, maar dit is wel de meest schandalige.

Verkiezing en verrassing

(1450 woorden)

Verkiezing
Het grote en tragische nieuws in Spanje is de uitslag van de Spaanse nationale verkiezingen afgelopen Zondag 10 November. Demissionair president Pedro Sánchez had deze verkiezingen uitgeschreven omdat hij na zes maanden onderhandelen met Podemos geen regering had kunnen vormen. Toen hij de vervroegde verkiezingen uitschreef zei hij dat hij geen nacht rustig zou kunnen slapen met een politieke partij in zijn regering die de Catalanen als een volk beschouwt en daarom het recht hebben op zelfbeschikking. Sánchez was er van overtuigt dat hij sterker uit de verkiezingen tevoorschijn zou komen om eventueel alleen of met de steun van een enkele kleine partij te kunnen regeren. Maar dankzij zijn fatale besluitvorming en verkiezingscampagne bleek het tegendeel. Hij verloor met deze verkiezingen 3 van de 123 zetels. Wat hij voor deze verkiezingen gedurende zes maanden lang met alle geweld wilde voorkomen, bleek binnen twee dagen er na, 135 miljoen Euro armer (de kosten van de verkiezingen) en samen met Podemos 20 zetels minder geen enkel probleem meer te zijn: op dinsdag 12 November sloot hij een overeenkomst met de leider van Podemos, Pablo Iglesias, om samen een regering te vormen. Iglesias koos daarbij eieren voor zijn geld en wisselde het zelfbeschikkingsrecht van de Catalanen in voor het vicepresidentschap. Met deze overeenkomst hebben zij echter nog de steun van andere kleine partijen en het onthouden van de stem van Partido Popular nodig. De PP heeft reeds aangegeven dat zij de regering niet zal steunen. Of Spanje met deze samenstelling in het Congres ooit bestuurbaar zal worden, is nog maar af te wachten. Van de Catalaanse partijen hoeft Sánchez niets te verwachten indien hij niet over een referendum voor zelfbeschikking en amnestie voor de politieke gevangenen wil onderhandelen.

De Catalaanse onafhankelijkheidspartijen wonnen in het Spaanse Congres er in totaal één zetel bij. De linkse ERC verloor twee zetels maar is met 13 nog steeds de grootste Catalaanse partij in het Congres. Onlangs werd de voorzitter van ERC, Oriol Junqueras, tot 13 jaar gevangenisstraf veroordeeld voor het organiseren van een referendum. Zoiets zou uit empathie tot meer stemmen zou moeten leiden. ERC wordt echter afgestraft omdat zij de PSOE steunde in een linkse regeringscoalitie met Podemos. De kiezer begrijpt niet waarom ERC een regering van de PSOE steunde die medeverantwoordelijk is geweest voor het opheffen van de Catalaanse autonomie en die door middel van de door haar aangestelde landsadvocaat en openbaar hoofdaanklager haar leider de gevangenis in heeft gestuurt. Inmiddels is ERC van mening veranderd en zal ze de PSOE niet steunen, zo zegt haar woordvoerdster. De zeer linkse Catalaanse partij La Cup is met twee zetels een nieuwkomer in het Spaanse Congres. De partij van president in ballingschap Puigdemont, JxCat, won er één zetel bij en heeft er nu acht.

De grote verliezer van deze verkiezingen was de zichzelfbenoemde liberale partij Ciutadans. Zij zakten van 57 naar 10 zetels. De stemmen van Ciutadans gingen voornamelijk naar de de ultrarechtse en fascistische partij Vox. Voor de verkiezingen van 28 April had Vox nog geen enkele zetel in het Congres. Nu heeft zij er 54 en zijn de fascisten de derde kracht in het Congres geworden. Uiteindelijk willen de kiezers een partij die zich niet alleen ultra rechts gedraagt, zoals Ciutadans, maar daar ook direct voor uitkomt. Spanje laat met deze verkiezingen haar masker vallen. Voorheen verborg zij zich achter de zogenaamde liberaal rechtse partij Partido Popular en later ook Ciutadans. Maar in wezen heeft zij nooit haar fascistische verleden achter zich gelaten. Het Catalaanse conflict heeft alleen maar duidelijk gemaakt hoe Spanje in wezen is.

Verassing
De Catalaanse activistenbeweging Tsunami Democràtic had vooraf aan de verkiezingen opgeroepen om vanaf Maandag 11 November gedurende drie dagen lang te gaan protesteren tegen de veroordelingen van de Catalaanse leiders . Op welke manier men dat zou gaan doen werd pas in de vroege Maandagochtend duidelijk. Terwijl met name de Spaanse pers nog druk bezig was met het analyseren van de verkiezingsuitslagen, blokkeerden honderden activisten de grens met Frankrijk in beide richtingen. Dit resulteerde in files van zo ‘n 20 kilometer. Om politiegeweld van Spaanse zijde te voorkomen had men een stuk van de weg bij het plaatsje Pertús aan de Franse kant van de grens bezet. Men had betonblokken die gebruikt worden voor het scheiden van de rijrichtingen bij wegonderhoud, dwars over de weg geplaatst. Dit verhinderde dat de ME busjes van de Franse gendarmerie vooraan bij de blokkade konden komen. Daar werd een podium opgericht voor het houden van toespraken en optredens van artiesten. Op de andere weghelft, richting Frankrijk, werd een keuken ingericht om de protesterende deelnemers te voorzien van warme soep, eten en drinken. Er was zelfs een WC cabine geïnstalleerd voor de (vrouwelijke) deelnemers met hoge nood. Op de deur er van stond geschreven: ‘Spain sit and talk’. Gedurende de gehele dag en nacht kwamen van zowel van Spaanse als Franse kant mensen toegestroomd om de blokkade te zeker te stellen.

De eerste spreker die optrad was de populaire protestzanger Lluis Llach. Daarna volgden meer artiesten om de mensen te vermaken en warm te houden. Met de harde wind op de bergcol en temperaturen die na zonsondergang onder de tien graden Celsius doken waren de concerten en de tonnen met houtvuur van harte welkom. Naast de concerten op het podium organiseerden veel aanwezigen ook zelf allerlei activiteiten om zich te vermaken en warm te houden.

In de ochtend van Dinsdag 12 November dreef de Franse gendarmerie de protestanten richting de Spaanse grens. Daar wachtten de Mossos d’Esquadra, de Policia Nacional en de Guardia Civil hen op en verwijderde hen van de weg. De samenwerking tussen de Franse, Catalaanse en Spaanse politie was het resultaat van een telefoongesprek tussen de ministers van Binnenlandse Zaken van beide Europese staten. Frankrijk zal het zeker niet op prijs hebben gesteld dat het Spaans – Catalaans politeke conflict op haar grondgebied wordt beslecht. De blokkade van de A9 bij de Frans – Spaanse grens had in totaal dertig uur geduurd. Nadat iedereen van de weg verdreven was, riep Tsunami Democràtic op om zes kilometer verderop in het plaatsje La Jonquera de nationale weg N2 (de alternatieve route tussen Spanje en Frankrijk) en de snelweg A9 (opnieuw) te gaan bezetten. Weer later riep de organisatie via haar Telegram kanaal op tot andere protestdemonstraties, zoals bij het consulaat van Frankrijk in Barcelona en bij het station van de hogesnelheidstrein in Girona. Aan het einde van de middag werden de protestanten in Girona naar de snelweg AP7 gedirigeerd om daar opnieuw de weg richting Barcelona en Frankrijk te blokkeren. Met haar oproep om naar het treinstation te gaan suggereerde Tsunami dat het verkeer van de hogesnelheidstrein zou worden geblokkeerd en misleidde daarmee de politie. Inmiddels hadden de ME eenheden zich daar uit voorzorg al geïnstalleerd.

Tsunami Democràtic deed in de loop van de middag tevens een oproep aan de bewoners in Euskadi (Baskenland) om zo langzaam mogelijk over een traject bij de grensovergang bij Behova, aan de westkant van de Pyreneeën, te rijden. ‘Zowel de Basken als de Catalanen hebben altijd van Spaanse onderdrukking en vervolgingen te leiden gehad. Nu is het tijd dat beide volkeren elkaar helpen.’, schrijft zij in de Baskische taal. De hoge opkomst van de Basken aan de oproep had tot gevolg dat er geen enkele grensovergang tussen Spanje en de rest van Europa meer open was. ‘Want’, zo schrijft Tsunami, ‘wie een probleem heeft met de vrijheid en rechten is Europa’.

De activistenorganisatie heeft ook een bankrekening opengesteld voor donaties om de boetes, advocaten en borgsommen voor de activisten te kunnen betalen. Bij de ontruiming van de blokkade bij de grens bij Pertús arresteerde de Franse gendarmerie achttien personen. Zij zijn inmiddels vrij gelaten.

Hoewel het onbekend is wie achter Tsunami Democràtic zit, is opnieuw aangetoond dat zij leiderschap heeft waar gehoor aan wordt gegeven en dat het een intelligente organisatie is die haar acties goed voorbereidt. Dankzij de door haar ontwikkelde applicatie voor Android telefoons kan zij versleutelde berichten sturen naar vertrouwde activisten die zich in een specifiek gebied bevinden zonder dat de politie daar weet van heeft. Als op de ene plaats geen protest of blokkade gehouden kan worden, dan roept zij de protestanten op om dat ergens anders te gaan doen. Zoals de uit Hong Kong afkomstige Kung Fu filmacteur Bruce Lee zei: ‘Be water, my friend’, oftewel blijf niet stil staan op één plek en varieer je acties.

Ook al drukte de Europese Commissie zich minachtend uit over de economische gevolgen van de blokkade van één van haar grenzen, het feit dat zij gedwongen was om binnen enkele uren te reageren toont nogmaals aan dat het Catalaanse conflict een Europees probleem is en geen binnenlandse aangelegenheid van Spanje. Indien de Europese Unie in dit conflict en tegen de schendingen van de mensenrechten in Spanje zou hebben ingegrepen, dan had zij nu geen lidstaat in haar gelederen gehad met fascistische trekjes.

Opnieuw arrestatiebevel ministers

(540 woorden)

De Catalaanse minister van onderwijs van de regering van Puigdemont, Clara Ponsatí, week na het referendum over de Catalaanse onafhankelijkheid uit naar Schotland. Toen de Spaanse justitie, bij name van onderzoeksrechter van het Hooggerechtshof Pablo Llarena, een Europees arrestatiebevel tegen haar uitvaardigde, verdedigde advocaat van Aamer Anwar haar uitlevering bij de Britse rechtbank in Glasgow.

Nadat Llarena tot twee maal toe het arrestatiebevel had ingetrokken, nooit eerder vertoont in de Europese Unie, heeft hij nu voor derde maal aan Groot Brittannië gevraagd om Ponsatí te arresteren en aan Spanje uit te leveren. Vandaag, 7 November, zou een hoorzitting bij de rechtbank in Glasgow daarover plaats vinden. Advocaat Aamer Anwar liet echter weten dat de hoorzitting van zijn cliënt wordt uitgesteld. De Europese aanvraag bevat teveel onduidelijkheden die eerst door de Spaanse justitie moeten worden opgelost. Zo bevat het 59 tellende document grote tegenstellingen over de aanklacht. Er wordt zowel gesproken over oproer als over opruiing. Tot twee maal toe wordt zij in het document beschuldigd van opruiing zonder dat gespecificeerd wordt wat haar rol daarin is geweest anders dan het beschikbaar stellen van de openbare scholen als stemlokalen voor een referendum. Het document begint bovendien met de vermelding dat het Catalaanse onafhankelijkheidsstreven in 2012 begon. Ponsatí werd echter pas in de zomer van 2017 Catalaans minister van onderwijs in de regering van Puigdemont en kan daarom niet verantwoordelijk worden gesteld van wat er voor die tijd plaats vond

Volgens de Spaanse wetgeving heeft ‘sedition’ (opruiing) een geheel andere juridische inhoud dan de Britse. Alhoewel dit later weer werd ingetrokken, maakte de Britse politie (die als eerste een uitleveringsverzoek controleert op onnauwkeurigheden voordat dit aan het OM wordt gepresenteerd) bekend dat de aanklacht buitenproportioneel is en daarom niet in behandeling kan worden genomen. Later werd dit veranderd in de vraag aan de Spaanse justitie om meer duidelijkheid te geven over de aanklacht en het crimineel verleden van Ponsatí.

Ook tegen twee andere ministers van Puigdemont, Toni Comín en Lluís Puig die in België verblijven, is opnieuw een uitleveringsverzoek door Spanje aangevraagd. Tegen minister Meritxell Serret loopt geen uitleveringsverzoek omdat het Spaans Hooggerechtshof denkt dat zij slechts voor wettelijke ongehoorzaamheid kan worden veroordeeld.

De derde aanvraag voor de arrestaties en uitlevering van Puigdemont en zijn ministers werpt grote twijfels op over het functioneren van de Spaanse justitie. Het uitleveringsverzoek van Clara Ponsatí zit niet alleen vol met fouten en onnauwkeurigheden, maar het Britse OM kan steeds moeilijker ontkennen dat Spanje de Europese arrestatiebevelen politiek misbruikt. Samen met de bewering van president Pedro Sanchez dat de Spaanse regering het hoofd van het OM is, maakt dit de uitlevering van de Catalaanse ballingen aan Spanje steeds gecompliceerder.

Hoewel het minder zwaar lijkt om politiek vluchteling in het buitenland te zijn dan om in de gevangenis te zitten, moet het menselijk leed er van niet worden onderschat. In een interview vorige week zei president Puigdemont dat hij denkt zijn ouders nooit meer levend terug te zien, daar zij te oud en te fragiel zijn om nog naar België te kunnen reizen. Gister maakte hij bekend dat zijn vader overleden is. Hij is daarmee de tweede Catalaans politieke vluchteling die een naaste familielid verliest zonder dat hij afscheid heeft kunnen nemen. Eerder verloor Toni Comín een broer.

Verkiezingscampagne in Spanje

(1160 woorden)

Scheiding van machten op de tocht
Zoals gewoonlijk valt er tijdens verkiezingscampagnes niet te ontkomen aan de bijbehorende retoriek. Ditmaal ligt de klemtoon op wie het meest agressief tegen de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging op wil treden. De socialistische en demissionair minister president Pedro Sanchez probeert hierin de rechtse politieke partijen, Partido Popular, Ciutadans en Vox, af te troggelen. In het nationale TV debat beloofde Sanchez dat hij Puigdemont voor het Spaanse gerecht zal halen. Hiermee ontkent Sanchez de scheiding van de machten in Spanje, want het is aan de Spaanse justitie om aan België de uitlevering van Puigdemont te vragen. De Catalaanse president heeft hem in een video van repliek gediend dat hij dit alleen maar op illegale manier kan doen. Óf Sanchez heft de scheiding van de machten op óf hij moet hem kidnappen. Daarin volgt hij dan het voorbeeld van zijn partijgenoot en voorganger Felipe González. In de GAL affaire werden toen ETA verdachten vanaf Frans grondgebied ontvoerd, gemarteld en enkelen vermoord. Zijn minister Barrionuevo en staatsecretaris Rafael Vera werden daarvoor veroordeeld.

De verkiezingsbelofte van Sanchez heeft echter ook binnen Spanje gevolgen. In een radio interview werd Sanchez gevraagd of hij dan wel de baas over het Openbaar Ministerie (OM) is om een dergelijke belofte waar te maken. De demissionaire president bevestigde dit door te zeggen: ‘Het Openbaar Ministerie is afhankelijk van de regering’. Tijdens het gerechtelijk proces tegen de Catalaanse leiders beweerde Sanchez en zijn ministers bij herhaling dat het OM onafhankelijk is en dat zij daarom geen invloed heeft op de strafeisen. Dit klopt echter maar gedeeltelijk, want de openbare hoofdaanklager wordt in Spanje door de zittende regeringspartij aangewezen. Bij de wisseling van de regering wordt ook een andere openbare hoofdaanklager aangesteld. Vanwege het strakke hiërarchische regiem binnen het OM, is de openbare hoofdaanklager van wezenlijk belang voor de te nemen beslissingen op alle niveaus binnen de Spaanse staat. De uitspraak van Sanchez lokte een groot protest uit bij het het OM en de colleges van de openbare aanklagers, want zij wil in ieder geval de schijn van onafhankelijkheid, en daarmee die van de democratie, ophouden. Vierentwintig uur later rectificeert Sánchez dat zijn ongelukkige uitspraak te wijten was aan oververmoeidheid.

Bezinningsdag.
Vlak voordat de vervroegde verkiezingen voor aanstaande 10 November werden uitgeschreven, nam het Spaanse Congres een wet aan dat de verkiezingscampagnes bij vervroegde verkiezingen in het vervolg slechts tien dagen zullen duren in plaats van de gebruikelijke twee weken. De dag voor de verkiezingen, welke altijd op Zondag plaatsvindt, schrijft de Spaanse kieswet een zogenaamde ‘bezinningsdag’ voor. Op die dag mogen er geen politieke bijeenkomsten meer worden gehouden.

De Catalaanse activisten Tsunami Democràtic (Democratische Tsunami) heeft aangekondigd om tijdens deze dag op de pleinen in de Catalaanse steden en dorpen allerlei festiviteiten te organiseren om Spanje er toe te bewegen zich te bezinnen op de onderdrukking en vervolgingen tegen de Catalaanse politici en burgerleiders. Tsunami Democràtic beroept zich daarbij op het recht van vrije meningsuiting en van protest. Via Twitter, haar Telegram kanaal (met bijna 400.000 abonnees één van de grootste wereldwijd), en via haar eigen Android applicatie zal zij laten weten waar en welke activiteiten gehouden zal worden. Ook voor de vier dagen na de verkiezingen zal zij de Catalanen oproepen om acties voeren. Op de dag van de verkiezingen zelf zal er niets ondernomen worden want zij respecteert de vrije uitoefening van democratie. De Spaanse minister van BiZa heeft duizenden politie-eenheden naar Catalonië gestuurd om de rust tijdens de verkiezingsdag te garanderen. Daarnaast houdt de Spaanse regering met dreigende taal de Catalaanse president Torra bijvoorbaat verantwoordelijk voor eventuele sociale onrust en gewelddadigheden tijdens de verkiezingsdag en bedreigt hem met juridische vervolgingen.

Tsunami Democràtic heeft altijd laten weten dat zij op vreedzame manier acties van protest en burgerlijke ongehoorzaamheid wil organiseren. Tijdens haar initiatieven heeft er geen enkel feit plaatsgevonden dat dit tegenspreekt. Het Audiencia Nacional heeft de activistenbeweging echter reeds bestempeld als een misdadige organisatie met terroristische neigingen. Vorige week sloot de Spaanse regering de Internet sites van Tsunami Democràtic in Spanje af. Andere sites die op servers buiten Spanje staan werden onbereikbaar gemaakt. Op de Twitter accounts en Telegram heeft de Spaanse justitie echter minder vat. Daarnaast heeft Tsunami Democràtic een Android applicatie ontwikkeld waar de verspreide berichten alleen toegankelijk zijn met een autorisatie. Naast het afsluiten van websites, publiceerde demissionair president Sanchez deze week een koninklijk decreet in de staatskrant dat de regering elektronische communicatieverbindingen mag afsluiten in het geval van sociale onrust zonder dat daar toestemming van een rechter voor nodig is. Spanje overschrijdt hiermee een grens en stelt zich met deze Internet censuur op hetzelfde niveau als Rusland en China.

De agressieve taal van de Spaanse regering tegen de Catalaanse president Quim Torra, het afsluiten van de Internetsites van Tsunami Democràtic en het decreet voor Internetcensuur past precies in het kader van de verkiezingscampagne. Dat de demissionaire regering daarmee haar macht misbruikt is de Kiescommissie blijkbaar ontschoten.

Lekken naar de media
Het is in Spanje bijna traditie dat tijdens de verkiezingscampagnes nadelige berichten van politieke opponenten naar de nieuwsmedia worden uitgelekt. De Catalaanse ex-presidenten Jordi Pujol en Artur Mas en de burgermeester-kandidaat voor Barcelona Xavier Trias, allen van de CiU partij, kunnen daarover meepraten.

Dit keer betreft het geen presidentskandidaat, maar lekte het Audiencia Nacional of de Guardia Civil video ‘s uit van de Catalaanse activisten van het CDR. Op 23 September werden zeven leden gearresteerd en beschuldigd van het in bezit hebben van explosieven. Gedurende enkele dagen, veel langer dan wettelijk toegestaan, hadden zij geen toegang tot hun advocaten en werden door de Guardia Civil ondervraagd. Uiteindelijk kregen zij een pro-deo advocaat toegewezen en werden onder streng geïsoleerd regiem in de gevangenis opgesloten. De uitgelekte video ‘s tonen dat drie van hen bekennen dat zij explosieven wilden maken en het Catalaanse Parlement wilden bezetten. President Quim Torra zou daarvan op de hoogte zijn geweest. Het is erg vreemd dat één van de CDR leden zijn excuses aan de Guardia Civil aanbiedt omdat deze overuren hebben moeten maken voor zijn arrestatie en bekentenis. Hun advocaat Xavier Pellicer zegt dat de bekentenissen geen enkele juridische waarde in een democratie hebben. Zij hadden geen toegang tot hun advocaten en werden van hun rechten onthouden. Bovendien werden niet alleen de arrestanten zelf door de Guardia Civil bedreigd en mishandeld, maar ook hun families tijdens de arrestaties. Daarnaast is er volgens het gerechtelijk onderzoek, tenminste het gedeelte waar de advocaat toegang tot heeft, geen enkel spoor van explosieven gevonden. Pellicer klaagt dat het lekken naar de media in deze zaak constant gebeurd, om te beginnen met de video ‘s waarin de Guardia Civil een woning binnensluipt. Hij stelt dat het lekken van een gerechtelijk onderzoek naar de media een misdaad is en vervolgt zou moeten worden. President Torra is van mening dat de activisten gedwongen werden tot hun bekentenissen. Het uitlekken van de bekentenissen naar de Spaanse media moet het gewelddadig en terroristisch karakter van de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging onderbouwen en zullen zeker effect op de verkiezingsuitslag hebben.

Spaanse koning schaakmat

(650 woorden)

Zoals de afgelopen tien jaar het geval was, worden ook nu weer prijzen door de stichting ‘Prinses van Girona’ uitgereikt aan jonge talenten die in hun vakgebied bijzonder gepresteerd hebben. De ceremonie wordt doorgaans in een zaal in Girona door koning Felipe VI, in naam van zijn dochter prinses Leonor van Bourbon, voorgezeten.

Op drie Oktober 2017 gaf Felipe via een televisietoespraak een reprimande tegen de Catalaanse politici die een referendum over de onafhankelijkheid hadden gehouden. Met deze bijzonder harde toespraak koos de koning partij voor de unionistische Spanjaarden en gaf hij zijn goedkeuring voor het gewelddadige politieoptreden tegen de bevolking die toen wilde stemmen. Zijn toespraak betekende ook groen licht voor de opheffing van de de Catalaanse autonomie en de gerechtelijke vervolgingen van de Catalaanse politici die onlangs veroordeeld zijn tot tientallen jaren gevangenisstraf. Als gevolg van zijn toespraak werd Felipe door het stadsbestuur van Girona, net zoals in vele andere dorpen en steden, als ‘persona non grata’ verklaard. De stad verleende vorig jaar daarom geen ruimte voor de ceremonie van de prijsuitreikingen en men moest naar een privé zaal in het nabijgelegen dorp Vilablareix uitwijken.

Dit jaar verkoos de stichting ‘Prinses van Girona’ de uitreikingen van de prijzen daarom in Barcelona te vieren. Dankzij de burgermeesteres van de partij Barcelona en Comú, Ada Colau, en de coalitie met de socialistische partij PSC is Felipe VI er formeel nog welkom. De Catalaanse onafhankelijkheidspartijen JxCat en ERC hadden nog bij de kiescommissie geprobeerd om de ceremonie te verbieden omdat Spanje midden in de verkiezingscampagne zit. Gedurende deze periode zijn formele bijeenkomsten van hoogwaardigheidsbekleders niet toegestaan omdat zij dan vanuit hun functie politiek voordeel zouden hebben. En, zo stelden de Catalaanse politieke partijen, daar koning Felipe partij heeft gekozen voor de Spaanse unionististen en dus niet neutraal is, zou hij nu geen bijeenkomst mogen houden. Maar zoals verwacht gaf de Spaanse kiescommissie toestemming voor de ceremonie. Omdat de Catalaanse regering de relatie met het koningshuis verbroken heeft, zal president Torra de koning niet verwelkomen.

Vanwege de vonnissen tegen de Catalaanse politici zijn er in geheel Catalonië al sinds twee weken protestbijeenkomsten. Studenten hebben een staking voor onbepaalde tijd afgekondigd en hebben in het centrum van Barcelona een tentenkamp opgezet. De komst van Felipe VI, de zoon van de door Franco aangewezen opvolger en daarom het symbool van het Spaanse nationalisme, is dan ook olie op het vuur van de reeds bestaande ergenissen. De Catalaanse politieke onafhankelijkheidspartijen, de actiegroepen Tsunami Democràtic en het CDR en de burgerorganisaties ANC en Omnium Cultural hebben opgeroepen om tegen Felipe VI te gaan protesteren. Ook van officiële Catalaans kant is iedere vorm van respect voor koninklijk gezag verleden tijd. Na alles wat er de afgelopen twee jaren gebeurd is, heeft de Catalaanse regering iedere relatie met het koningshuis verbroken. President Torra zal de koning daarom niet verwelkomen.

Het Spaanse ministerie van BiZa heeft 600 man extra politie uit andere delen van Spanje naar Barcelona gestuurd om nog meer slaag, weggeschoten ogen en ander leed uit te delen. De leider van de Partido Popular partij, Pablo Casado, heeft de Spaanse regering gevraagd om in Catalonië de noodtoestand uit te roepen zodat de ceremonie in ‘alle normaliteit’ kan worden gevierd. Het hotel Juan Carlos I, waar de koninklijke familie de nacht doorbrengt, en de aanliggende zaal waar de ceremonie wordt gehouden, worden door de politie hermetisch afgechermt. Wegen rondom het hotel, waaronder een gedeelte van de Avinguda Diagonaal zijn afgezet. Andere toegangswegen in Barcelona worden vervolgens weer door de protesterende mensen geblokkeerd.

Indien Felipe niet meer de ceremonie van de stichting ‘Prinses van Girona’ in de stad Girona zelf kan vieren en zware beveiligingsmaatregelen moeten worden genomen voor een koningsbezoek aan Barcelona, dan is het duidelijk dat hij niet meer in Catalonië welkom is. Misschien in Barcelona nog wel formeel als gevolg van partijpolitieke belangen, maar ook daar heeft hij zijn aanhang verloren. En daarmee zijn gezag over de autonome regio. De Spaanse koning staat schaakmat.

Nawoord
Het artikel zegt dat er 600 man extra politie naar Catalonië werden gestuurd. Volgens Vilaweb waren er dit 4500.

Spanje verklaart Democratische Tsunami als terroristisch

Github
Github, gesitueerd in San Francisco, is bijzonder populair onder software ontwikkelaars en wordt voor duizenden Open Source Software projecten gebruikt. Hoewel de Git software en de Github servers in eerste instantie bedoeld zijn voor het delen van software projecten, zijn er ook andere documenten te vinden. Zo zijn er 805 video ‘s geplaatst van het gewelddadig politieoptreden tijdens het referendum in Catalonië op 1 Oktober 2017. Onlangs heeft het Catalaanse protestinitiatief Tsunami Democràtic (Democratische Tsunami) zich daar bijgevoegd. Zij heeft daar haar Internet pagina ‘s en een Android applicatie waarmee zij haar volgers boodschappen kan sturen zonder dat de Spaanse politie daar toegang toe heeft.

Tsunami Democràtic
Tsunami Democràtic kondigde haar bestaan eind augustus via Twitter aan en kreeg bijval van vele Catalaanse burgerleiders en politici, inclusief zij die gevangen of in ballingschap zitten, waaronder president Puigdemont. De initiatiefnemers en leiders er van zijn echter onbekend. Via Twitter en een Telegramkanaal maken zij haar boodschappen publiekelijk bekend. Tsunami Democràtic zegt dat zij op vreedzame manier acties van burgerlijke ongehoorzaamheid wil organiseren als protest tegen de schendingen van de mensenrechten in Catalonië en de zware straffen die de Catalaanse leiders hebben gekregen voor het houden van het referendum. Haar eerste en tot nogtoe enige actie bestond uit een oproep toen de vonnissen bekend gemaakt werden. Zij vroeg haar volgers toen om naar het vliegveld van Barcelona te komen en de terminals met een sit-in actie te bezetten. Tienduizenden Catalanen gaven daar toen gehoor aan. Daaronder bevonden zich vele studenten die het 17 kilometer lange traject vanaf Plaça Catalunya (centrum Barcelona) via de hoofdverkeersader Gran Via naar het vliegveld te voet aflegden.

Criminalisatie en blokkering Internet
De Spaanse overheid had een dergelijk groot protest niet verwacht. Minister van Binnenlandse Zaken Marlaska kondigde aan dat de Spaanse geheime dienst de personen zal vinden die achter de organisatie zitten. Het Audiencia Nacional, de rechtbank voor terrorisme bestrijding, gaf aan de grote Internetproviders in Spanje opdracht om de toegang tot de Internetpagina ‘s van Tsunami Democràtic te blokkeren. De organisatie week vervolgens uit naar de servers van Github die wereldwijd toegankelijk zijn.

De Guardia Civil heeft nu ook direct aan Microsoft, de eigenaar van Github, opdracht gegeven om de websites van Tsunami Democràtic te sluiten voor gebruikers in Spanje. Doorgaans geeft Github gehoor aan regeringen en politie om Internetpagina ‘s voor een bepaald land af te sluiten. Vanwege haar transparante beleid publiceert zij echter de officiële aanvraag voor het sluiten. In de aanvraag stelt de Guardia Civil dat het bevestigd is dat Tsunami Democràtic een criminele organisatie is en neigt met terroristische acties. Spanje voegt zich met de blokkade van de Internetpagina ‘s op Github in het rijtje van Rusland en China.

Reacties
In een reactie vraagt Tsunami Democràtic aan de Guardia Civil hoe haar crimineel gedrag dan wel is bevestigt. Zij heeft altijd opgeroepen tot vreedzaam protest en slechts één enkele vreedzame protestactie uitgevoerd. In een rechtsstaat, zegt ze, moet de aanklager met de bewijzen komen en niet de aangeklaagde. De organisatie zegt dat de web sites alleen vanuit Spanje zijn geblokkeerd en raad de gebruikers aan om VPN of een TOR browser te gebruiken. De Android applicatie die zij ontwikkeld heeft kan ook via het Telegram kanaal worden gedownload.

De Catalaanse minister voor Digitale Politiek, Jordi Puignero, zegt: ‘We zijn als regering erg ongerust dat een land van de Europese Unie competitie met China voert wie het meest de fundamentele rechten van haar burgers schendt.’ Ook de BBC meldt de blokkade. Der Spiegel zegt dat Tsunami Democràtic met de zogenaamde Flashmob protesten slechts een nieuwe en innovatieve manier van protesteren is.

Of de afsluiting van Internet pagina ‘s van een protestbeweging het imago van Spanje als ‘volwaardige democratie’ goed doet is dus zeer twijfelachtig. Advocaten en ciberspecialisten denken dat de Guardia Civil en het Audiencia Nacional hiermee zelfs de misdaad van ‘prevaricació’ (machtsmisbruik door een ambtenaar) begaan.

In totaal zijn 383 duizend Catalanen, waaronder schrijver dezes, ingeschreven op het Telegramkanaal van Tsunami Democràtic. Daarmee markeert de Spaanse justitie 7% van de Catalaanse bevolking als crimineel met terroristische neigingen.

Vicepresidente Calvo bedreigt België

(650 woorden)

Dat het Catalaanse conflict de Spaanse regering niet geheel lekker zit, is aan verschillende uitspraken van haar ministers te merken. Gisteren toonde de vicepresidente Carmen Calvo duidelijk symptomen van nervositeit. In een radio / tv interview zei ze dat de regering het niet begrijpen zal indien Carles Puigdemont niet wordt uitgeleverd. Daarnaast zei ze dat indien Puigdemont niet uitgeleverd zal worden, Spanje dan maatregelen zal nemen.

Het eerste wat opvalt is dat Calvo denkt dat de Belgische regering invloed heeft op de beslissingen die door de justitie aldaar genomen worden. Met haar uitspraak bekent Calvo impliciet dat de scheiding van de machten in Spanje flinterdun zoniet afwezig is. Zij gaat er blijkbaar van uit dat dit ook zo functioneert in de andere Europese staten.

Ook zei Calvo: “We zullen niet begrijpen dat de Belgische staat niet erkent dat Spanje een volwaardige democratie is”. De internetkrant Vilaweb merkt in haar redactioneel schrijven fijntjes op dat zij daarmee niet wil beweren dat Spanje een democratie is (daar heeft de regering haar propaganda instituut Global Spain voor in het leven geroepen), maar dat België de Spaanse staat als zodanig moet erkennen of dit nu wel of niet zo is.

De bedreiging van Calvo om ‘maatregelen’ te nemen is tussen bevriende staten binnen de Europese Unie zeer ernstig. Het is niet de eerste keer dat Spanje een diplomatieke crisis met België heeft. Naar aanleiding van de uitspraken van de voormalig voorzitter van het Vlaamse parlement Jan Peumans in het voordeel zijn Catalaanse collega Carme Forcadell (die gevangen zit), werd de ambassadeur van Vlaanderen teruggeroepen. Spanje deed dit af als ‘slechts’ een vertegenwoordiger van een Belgische regio, maar in België wordt dit als een diplomatiek conflict tegen een substantieel deel van de Belgische staat beschouwd. Welke maatregelen Calvo in gedachten heeft zullen we moeten afwachten, maar het verbreken van alle diplomatieke relaties zal een diepe Europese crisis teweeg brengen.

Direct na de veroordelingen tegen de gevangen Catalaanse politici en burgerleiders voerde onderzoeksrechter Llarena voor de derde maal een Europees uitleveringsbevel tegen Puigdemont in. In eerste instantie stuurde de Belgische justitie de aanvraag voor uitlevering per omgaande terug omdat deze in het Spaans was geformuleerd in niet, zoals de Europese regelementen voorschrijven, in het Engels of het Frans. De eerste aanvraag voor uitlevering werd in November 2017 door rechter Lamela van het Audiencia Nacional geschreven. Deze trok LLarena toen in en voerde later een tweede arrestatiebevel uit. Ook dat uitleveringsbevel trok hij weer in omdat Duitsland Puigdemont alleen voor misbruik van overheidsgeld wilde uitleveren. Hierdoor kon Llarena hem niet voor het Spaanse gerecht brengen wegens oproer en hem voor vele jaren in de gevangenis laten opsluiten. Iedere keer wanneer zo ‘n Europees aanhoudingsbevel wordt aangevraagd moet de justitie van het betreffende EU lidstaat daar gehoor aan geven. Dat brengt veel werk en hoge kosten met zich mee. Het is niet onwaarschijnlijk dat de Belgische justitie geïrriteerd raakt wanneer om politieke redenen zo ‘n aanvraag bij herhaling wordt ingetrokken. De geloofwaardigheid van de Spaanse justitie loopt daarbij grote schade op.

Het is maar zeer de vraag of de Belgische justitie gehoor zal geven om Puigdemont uit te leveren. De exorbitante hoge straffen tegen de Catalaanse politici en burgerleiders roepen twijfels op of Puigdemont wel een eerlijk proces in Spanje zal krijgen. Het lijkt bovendien dat de Spaanse justitie de verdediging van Puigdemont wil frusteren . Vorige week werd bij de advokaat van Puigdemont, Gonzalo Boye, huiszoeking gedaan. De operatie vond plaats wegens verdenking van geldwitwas praktijken. Maar het moment van de huiszoekingen en de tijdelijke inbeslagname van telefoons en computerapparatuur van de advokaat zal ook bij de Belgische justite grote vraagtekens oproepen. Daarnaast loopt er nog een gerechtelijk onderzoek bij het Europese Hof van Justitie om te onderzoeken of Puigdemont juridische onschendbaarheid geniet omdat hij voor het Europese parlement gekozen werd. Voor de Spaanse justitie speelt dat geen enkele rol van betekenis. Maar dat ligt in België hopelijk iets anders.