Protesten tegen de uitspraak

(670 woorden)

Het ANC heeft vijf wandeltochten georganisseerd vanuit de Catalaanse steden Girona, Vic, Berga, Tarragona en Tarrega. De wandeltochten duren drie dagen. Zij hebben een dagelijkse lengte van zo’n 40 km en zullen via de Catalaanse hoofdwegen samenstromen in Barcelona. Daar zal zij eindigen met een grote demonstratie.

Gisteren nam ik deel aan het gedeelte dat ‘s-middags werd gedaan vanaf Navas tot aan Manresa. Vanwege mijn enkelblessure deed ik het met de fiets. Het is niet gemakkelijk om met een racefiets 4 km/uur te rijden! Deze kolonne begon ‘s-morgens in Berga met zo’n 5000 mensen en eindigde in Manresa met een 15.000 personen. Ik ken er twee die het gehele stuk vanaf Berga tot aan Manresa gelopen hebben, meer dan 40 km!

Het is allemaal ontzettend goed georganiseerd zoals we van het ANC met de diada’s (de jaarlijkse protesten op 11 September) gewend zijn. Met eten en drinken voor onderweg en slaapmogelijkheid voor ‘s-nachts om de volgende dag verder te kunnen lopen indien men dat wenst. De sfeer is erg gezellig en gemoedelijk. Iedere keer wanneer we langs een dorp of stad kwamen (Balsareny, Sallent, la Botjosa) voegden er zich mensen bij. Op de viaducten werden we aangemoedigd door toeschouwers met vlaggen, gele linten en geroep ‘vrijheid voor de politieke gevangenen’ of ‘onafhankelijkheid’. Toen we in Manresa arriveerden kregen we een groot onthaal. De wandeltocht veranderde daar in een grote protestdemonstratie. In eerste instantie zouden we langs de kazerne van de Guardia Civil lopen. Maar omdat er daar al een cassolada (met lepels op pannen slaan) werd gehouden waarbij het vol stond met ME van de Catalaanse politie en Guardia Civil, leidde men de wandeltocht een straat om. Desondanks belandde ik middenin de cassolada en stond toen plotseling en ongewild oog in oog met de gehelmde politiemonsters. Gelukkig liet men mij er door om mijn route naar het eindpunt van de wandeltocht, de sporthal van Manresa ‘El Congost’, voort te zetten. Toen we daar aankwamen, lazen we dat de jongeren van de cassolade reeds met de politie in de clinch lagen. Ook hoorde ik een knal, maar weet niet of dat een schot met rubberen kogel van de politie was.

Het is erg jammer dat bepaalde groepen zich door de politie laten uitlokken tot het in brand steken van vuilniscontainers of het gooien van flessen water en, gister voor het eerst, ook met stenen. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat er infiltranten van Spaanse zijde bij zitten. In Manresa hield de Catalaanse politie afgelopen week een persoon bij de rechtbank aan die ‘verdacht gedrag’ vertoonde. Hij had allerlei materiaal in zijn auto van Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging, zoals estelade vlaggen. Bij controle bleek het een medewerker van de Spaanse binnenlandse veiligheidsdienst (CNI) te zijn. Afgezien van infiltranten zijn er ook video’s op Twitter te zien waarbij de politie zelf containers in brand steekt of bestaande branden aanwakkert.

Tijdens de demonstraties op het vliegveld afgelopen Maandag is het duidelijk geworden dat het Spaanse ministerie van BiZa de facto het leiderschap heeft over de Catalaanse politie, terwijl zij officieel onder toezicht staat van de Catalaanse overheid. De Spaanse minister van BiZa, Fernando Grande-Marlaska (voormalig rechter van het Audiencia Nacional welke reeds enkele malen door het Europese Hof van de Mensenrechten is veroordeeld), houdt er op deze manier liever een bedekte vorm van noodtoestand op na dan dat hij een officiële staat van beleg afkondigt. Het geweld op straat is natuurlijk koren op de molen van de demissionaire regeringspartij PSOE om stemmen te winnen bij de verkiezingen van 10 November.

De Catalaanse minister van BiZa, Buch, hangt aan een zijden draadje wegens het harde en onververantwoordelijke optreden van de Catalaanse politie. Op het vliegveld voerde deze charges uit zonder enige aanleiding. Ook werden journalisten, duidelijk zichtbaar met hun ‘PRESS’ hesjes, door de politie met knuppels geslagen en mishandelt.

Kortom, ik blijf er bij dat de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging vreedzaam is, net zoals zij de afgelopen tien jaren is geweest. Dat zij nu overgaat tot vreedzame acties van wettelijke ongehoorzaamheid, is slechts een democratisch middel tegen een Staat die een vreedzame protestdemonstratie of het stemmen voor een referendum veroordeelt als een opstand waarvoor negen a dertien jaar gevangenisstraf voor staat.

Het is het vaderland, idioot!

Antoni Basses, krant Ara

(190 woorden)

Als volgens de uitspraak van het Hooggerechtshof het onafhankelijkheidsstreven van Catalonië slechts een ‘waanidee’ was, waarom zijn de straffen dan zo hoog? Terwijl er in Spanje zonder enige strafvervolgingen erg gewelddadige protestdemonstraties hebben plaatsgevonden, waarom past men dan nu de misdaad ‘opstand’ toe tegen degenen van 20 September (de burgerleiders die een protestdemonstratie hielden) en die van 1 Oktober (de politici die het referendum organiseerden)? Het antwoord bestaat uit slechts één enkel woord: Catalonië. Catalonië zet, zowel tijdens de dictatuur als tijdens de democratie, het zenuwstelsel van de Spaanse natie op scherp. Alleen haar naam noemen roept al een golf van patriotisme op zodat iedereen vanaf de pleinen van de kazernes tot aan het koninklijk paleis via alle televisie kanalen roept: ‘Op tegen hen, olee!’. Catalonië is het woord dat de voorzitter van de Hoge Juridische Raad uitlokt om te zeggen dat de eenheid van Spanje het fundament is van de rechtsstaat. Het is het woord dat (rechter van het tribunaal van het Hooggerechtshof) Marchena er toe beweegt om een ‘low cost’ oproer te verzinnen. Waarom is het opstand? Want het is voor het vaderland, idioot!

Spanje veroordeelt zichzelf

Met de veroordelingen van de Catalaanse politici en burgerleiders voor het houden van een referendum heeft Spanje zichzelf veroordeelt tot een totalitair en ondemocratische staat. Bij haar gelden niet de internationale regels. Neen, zij verzint haar eigen realiteit door te zeggen dat de Catalanen een opstand hebben georganiseerd en daarbij overheidsgeld zouden hebben misbruikt omdat zij een referendum gehouden hebben, iets wat niet eens in het wetboek van strafrecht te vinden is. Het misbruik van overheidsgeld heeft niemand aan de hand van facturen kunnen bewijzen. De Catalanen konden trouwens niet eens overheidsgeld misbruiken, omdat zij reeds lang voordat het referendum plaats vond, onder streng financieel toezicht van de Spaanse regering stond. Minister van financien, Montoro, zei daarom ook tegen het tribunaal van het Hooggerechtshof dat hij geen enkele Euro inzijn boekhouding kon vinden die voor het referendum werd gebruikt. Toch worden de vicepresident en verantwoordelijke ministers van de regering Puigdemont veroordeeld voor misbruik van belastinggeld.

De veroordelingen en de opgelegde straffen zijn onacceptabel en hebben geen enkele relatie tot de gepleegde feiten. Hier in Catalonië zijn we nu in grote getalen de straat op gegaan en wij zullen daar niet weg gaan eer de democratisch gekozen leiders vrij zijn. Als het moet, houden we dit weken of maanden vol. Misschien dat onze politici geen stappen kunnen of durven te nemen. Maar het is al vanaf het begin van dit onafhankelijkheidsproces, dat in 2010 begon met de populaire volksraadpleging in Arenys de Munt, geweest dat de Catalaanse politici achter de kar aanliepen terwijl deze door de mensen werd getrokken.

Er worden zowel spontane als georganiseerde protesten gehouden.

Vanuit mijn woonplaats worden bussen ingezet om vanavond in Barcelona te gaan protesteren. Veel mensen organiseren zichzelf om ook met auto ‘s te gaan. Zij die niet naar Barcelona gaan, houden een protestdemonstratie voor het stadhuis in onze woonplaats. De leerlingen van de middelbare scholen houden spontane acties. Zij kampen door de stad en blokkeren een rotonde of een weggedeelte.

Naast de lokale organisatie is er de landelijke ‘Tsunamie voor de democratie’. Deze bestaat uit leden van verschillende burgerorganisaties en politici van de verschillende partijen. Maar de organisaties en politieke partijen zelf zijn niet direct hierbij betrokken om repressiemaatregelen van Spaanse kant te voorkomen. Haar eerste reactie na de bekendmaking van de vonnissen was de oproep om op 13:00 naar Barcelona te komen om te gaan protesteren. Daarna roept zij op om vanavond naar het vliegveld te gaan. Ik heb me opgegeven om met de bus richting Barcelona te gaan. Waar we zullen arriveren is nog onduidelijk.

Vanuit het ANC worden voor aanstaande Woensdag, Donderdag en Vrijdag vijf wandelmarsen vanuit verschillende steden in Catalonië (Girona, Vic, Berga, Tarragona en Tarrega) richting Barcelona georganiseerd. Wat we bij aankomst in Barcelona zullen gaan doen wilde men nog niet bekend maken. Voor aanstaande Zondag houdt het ANC een grote protestdemonstratie in Barcelona.

Met de aanhoudende protesten zal de druk op Spanje onhoudbaar worden. Het zal kort of lang duren, maar uiteindelijk zal het post-franco regiem zwichten om de Catalanen te laten beslissen over hun eigen toekomst.

(De oplettende lezer zal gemerkt hebben dat ik mijn afstandelijke houding heb laten gaan en direct betrokken ben bij het streven naar de Catalaanse onafhankelijkheid. Desalniettemin houd ik me aan de feiten en de gebeurtenissen zoals ze zijn.)

Gekruiste brieven

(633 woorden)

Iedere week schrijven de directeuren van de Baskische krant Berria en de Catalaanse krant Vilaweb een brief naar hun wederzijdse kranten

Brief van Martxelo Otamendi aan Vicent Partal

Afgelopen week heeft het Constitutionele Hof op zeer bedreigende toon het bestuur van het Catalaanse Parlement laten weten dat het niet opnieuw een debat over een motie op de agenda mag zetten met betrekking tot het recht over zelfbeschikking. En wanneeer zij dat toch zou doen, oftewel wanneer ze zo ‘n debat mogelijk zou maken, zouden ze ook een advocaat moeten zoeken want ze zullen dan zonder enige twijfel worden aangeklaagd.

Een Parlement wordt vaak en op verschillende manieren bedrijgt. In 2013 blokkeerden honderden manifestanten de ingang van het Parlement uit protest tegen de economische bezuinigingen. Enkele afgevaardigden moesten door de politie worden beschermd om het Parlementsgebouw binnen te kunnen komen. De president van de Generalitat, Artur Mas, en de parlementsvoorzitster, Núria de Gispert, arriveerden per helikopter.

Maar wat is erger vanuit politiek oogpunt gezien, wat schaadt het meest een parlement? Een eenmalige actie van enkele protesteerders of dat het Spaanse Constitutionele Hof deze instelling, die de burgers vertegenwoordigd, oplegt waarover zij wel of niet kan debatteren? De termen die enkelen gebruikten tegen de protestdemonstratie van 2013 zijn vandaag de dag nog zeer actueel.

In haar geschiedenis heeft het Baskische parlement tweemaal een verklaring aangenomen die het recht op zelfbeschikking opeisten. Dat was in 1990 en in 2014. Hetzelfde hoge gerechtshof heeft dit nooit en te nimmer beschouwd als ongrondwettige daden. Ook heeft zij nooit de voorzitter noch het bestuur gewaarschuwd voor de gevolgen daarvan indien zij zoiets opnieuw zouden doen.

Het zou goed zijn indien de besturen van de Baskische parlementen Gasteiz i Iruñe op duidelijke wijze hun solidariteit zouden betonen met de afgevaardigden van Catalonië. Want ze willen ons kortwieken.

Brief van Vicent Partal aan Martxelo Otamendi

Indien er niets vreemds gebeuren zal, ik bedoel nog vreemder dan het allemaal al is, zullen we Maandag de vonnissen weten van het Hooggerechtshof tegen de Catalaanse regering, de voorzitster van het Parlement en de leiders van de belangrijkste burgerorganisaties van het land. Het enige oordeel dat accepteerbaar zal zijn is vrijspraak. Maar dat zal niet gebeuren. De vonnissen zullen de weg openen voor grote protesten die enige dagen zullen duren. Alles wijst er op dat de protestbijeenkomsten niet zullen zijn zoals we tot nu toe hebben gezien. Zij zullen tot een grote confrontatie leiden tegen de Spaanse staat en het regiem dat het bestuurd. Niemand in ons land weet hoe ver we volgende week en de komende maand zullen komen. Maar men zal proberen zo ver te komen als men kan.

We weten dat we op jullie, die van de Basken, solidariteit kunnen rekenen. Dat hopen we en we zullen jullie daar dankbaar voor zijn. Ondanks alle verschillen tussen de processen voor het verkrijgen van de onafhankelijkheid is het duidelijk dat de houdgreep van de Spaanse staat dezelfde is. En dat moeten we niet uit het oog verliezen aan het begin van deze week waar erg veel dingen kunnen gebeuren.

Onze overduidelijke zwakheden, die van ons en die van jullie, verlet ons om de ontzettend grote zwakheid van de Spaanse staat te zien. Zij die op wreedaardige manier Catalonië en Altsassu onderdrukt. Zij die Baskische politieke gevangenen houdt nadat het geweld van ETA gestopt is en die Catalaanse terroristen verzint om haar uitspattingen goed te praten.

Het is waar dat dit veel pijn doet en gevoel van onwaardigheid teweeg brengt. Zij brengt ons erg veel leed. Maar het is ook waar dat het haar op deze manier niet zal lukken dat we zullen buigen. Haar gedrag zal zelfs verdeeldheid onder hen zelf veroorzaken, zoals we afgelopen week gezien hebben door de spanningen die de Guardia Civil veroorzaakte.

Morgen zal het een belangrijke dag in de geschiedenis van Catalonië zijn.

Een giftige relatie

(415 woorden)

Op 3 Oktober hield de Spaanse koning Felipe VI, opvolger van het door generaal Franco aangewezen staatshoofd, een toespraak op de Televisie. Hij gaf daar een reprimande tegen de Catalanen die een referendum over hun onafhankelijkheid hadden gehouden en prees het optreden van de Spaanse nationale politie en de Guardia Civil. Iedereen herinnert zich nog wel de televisiebeelden van het buitenproportioneel optreden van de politie. (Vele video’s zijn hier te vinden.) Daarbij vielen meer dan duizend gewonden onder de burgerbevolking. Hoewel in een parlementaire monarchie de regering verantwoordelijk is voor de daden en uitspraken van het Staatshoofd, deed en zei voormalig minister president Mariano Rajoy, geheel volgens zijn stijl, absoluut niets. Toen de Catalaanse president Quim Torra later de koning vroeg om zijn woorden terug te nemen omdat hij koning van alle Spanjaarden is, kreeg hij nul op rekest. Met de gerechtelijke uitspraken en de te verwachten reacties in Catalonië daarop, zei Felipe onlangs dat hij weer zal spreken indien dat nodig is.

Met de toespraak van Felipe werden de hoogste Spaanse rechtbanken (Het Constitutioneel Hof, het Audiencia Nacional en het Hooggerechtshof) en het Openbaar Ministerie aangespoort in de gerechtelijke vervolgingen tegen de Catalaanse burgerleiders. De eersten die gevangen genomen werden (de leiders van de burgerorganisaties), zitten komende 16 Oktober al twee jaren in voorarrest. Het OM klaagde de Catalaanse politici aan voor lidmaatschap van een criminele organisatie en voor oproer. Dit is een militair georganiseerde opstand om de gevestigde orde omver te werpen, waar 25 jaar gevangenisstraf op staat. De Duitse rechtbank weigerde om de Catalaanse president Carles Puigdemont hiervoor uit te leveren, want zij vond dat hij geen geweld gepleegd had of daartoe aanzet had gegeven. De Working Group of Arbitrary Detention van het Hoge Commissariaat voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties eist dat Spanje de politieke gevangenen onmiddelijk vrijlaat en hen vergoedt voor de geleden schade. De steun van Felipe werd bevestigd bij de openingen van het juridisch seizoen in 2018 en in 2019. Het staatshoofd is de voorzitter van deze vergaderingen. De harde taal tegen de Catalaanse leiders door de voorzitter van de Hoge Juridische Raad en door de openbaar hoofdaanklager met instemming van Felipe VI is het bewijs van zijn steun tegen de politieke vervolgingen.

De Spaanse koning werd afgelopen week in Nederland met alle ins en outs door hoogwaardigheidsbekleders en koning Willem-Alexander van Oranje ontvangen. Felipe is dik bevriend met de Nederlandse koning. Een giftige relatie die de Nederlandse overheid en haar staatshoofd onwaardig is, maar die erg veel verklaart over het stilzwijgen van de Nederlandse politiek over de schandelijke schendingen van de mensenrechten in Spanje.

Zich belachelijk maken

Viçent Villatoro, Ara krant

(320 woorden)

Noot vertaler
In verband met de aanstaande verkiezingen in Spanje op 10 November heeft de Kiescommissie verboden om de termen ‘politieke gevangenen’, ‘ballingen’, ‘Raad voor de Republiek’ (opgericht door president in ballingschap Puigdemont) en ‘Vergadering van Gekozen Leden’ op de publieke Catalaanse radio en televisie te gebruiken.

De Kiescommissie van Barcelona heeft niet de kans niet laten lopen om zich opnieuw belachelijk te maken. Naar mijn mening is het (gedeeltelijk) bemoeien met uitdrukkingen die door journalisten worden gebruikt reeds belachelijk. Maar er zijn verschillende gradaties. Zo is bijvoorbeeld het verbieden van de term ‘politieke gevangen’ belachelijk. Maar men kan altijd bediscussiëren dat dit een mening is: er zijn mensen die vinden dat het geen politieke gevangenen zijn en er zijn er die vinden van wel. Het verbod van de uitdrukking ‘Raad voor de Republiek’ is een graad erger. Dit is de naam van een organisatie die zo heet. Men kan denken dat de naam slecht gekozen is of niet, dat de naam zegt wat de organisatie daadwerkelijk is of niet, maar iedereen geeft haar organisatie die naam die hem het beste lijkt. Er zijn ook mensen die vinden dat de PSOE (Partido Socialista Obrero Español: Spaanse Socialistische Arbeiders Partij) partij niet socialistisch en voor de werknemers bestaat. (Er zijn er zelfs die vinden dat ze niet genoeg Spaans is.) Maar dat is geen reden om de naam te verbieden. We hebben geen recht om mensen een andere naam te geven omdat we hun naam lelijk vinden. Maar de hoogste graad van belachelijkheid is het verbieden van een uitdrukking zoals ‘Vergadering van Gekozen Leden’, want in dit geval is het een beschrijving van wat het is: het is een vergadering en zij is samengesteld uit gekozen leden. Dat is iets dat vast staat. Men verbied nu geen mening meer, maar een objectieve beschrijving. De Kiescommissie heeft zich veranderd in het ministerie van de Waarheid van Orwell. Ronduit belachelijk.

Verkiezingsretoriek

(770 woorden)

Creatie van een gewelddadig imago
Vorige week werden zeven Catalaanse activisten gearresteerd. Zonder enige aanleiding en juridische grond werden ze van hun bed gelicht. Ze worden verdacht van het maken van explosieven en het voorbereiden van terroristische aanslagen. De verdachte grondstoffen voor de explosieven bestaan uit huishoudelijke middelen zoals plantenmest, waterstofperoxide, een vaatje afgewerkte motorolie en vuurwerk voor het aanstaande dorpsfeest.

Dat het om een goed georganiseerde en vooraf bedachte campagne gaat wordt steeds duidelijker. De Spaanse regering en de media negeren de veronderstelde onschuld van de verdachten en spreken direct over ‘terroristen’ en ‘bommen’ alsof het voldongen feiten betreft. Hiermee proberen zij te bevestigen dat de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging gewelddadig is en terroristische cellen heeft.

De arrestaties hebben voor Spanje vele voordelen .

Bangmakerij
Binnenkort zullen de gerechtelijke uitspraken tegen de Catalaanse leiders die het referendum organiseerden of ondersteunden bekend gemaakt worden. Indien zij niet worden vrijgesproken, zullen de Catalanen zeker de straat op gaan om te protesteren en te staken. De Catalaanse regering heeft aangekondigd dat zij alleen vrijspraak voor de activisten en politici zal accepteren. De arrestaties van vorige week dienen dus om schrik aan te jagen en de reacties op de uitspraak te smoren.

Gebrek aan bewijs van geweld
Het Openbaar Ministerie kon tot nogtoe nooit aantonen dat de Catalanen gewelddadig zijn. Sterker nog, president Puigdemont werd door Duitsland niet aan Spanje uitgeleverd vanwege rebellie, want het Duitse gerechtshof zag geen geweld van zijn kant. Met de arrestaties van afgelopen week zou nu aangetoond zijn dat de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging terroristische cellen heeft.

De Guardia Civil, die doorgaans ‘details’ laat uitlekken terwijl het gerechtelijk onderzoek nog lopende is en daardoor onder geheimhouding staat, wist te vertellen dat de zuster van Puigdemont op een bepaald moment de contactpersoon is geweest tussen de gearresteerde activisten, de zittende president Torra en Puigdemont zelf. Het blijkt echter dat de zuster van de president in ballingschap een alibi heeft en daarom geen contact met de gearresteerde activisten kon hebben. Bovendien heeft Puigdemont helemaal geen contactpersoon nodig om met Torra op vertrouwelijke manier te communiceren, want Torra kan hem gewoon in Brussel bezoeken. De Spaanse media staan bol over het nieuws van de directe relatie tussen de Catalaanse president en de terroristen, maar laten het bericht over het alibi achterwege. Typisch.

Nieuw uitleveringsbevel Puigdemont
De kans is reëel dat de Spaanse justitie voor de derde maal een Europees uitleveringsbevel tegen Puigdemont zal uitvaardigen. Dit keer wegens banden met een terroristische organisatie. In dat geval kan hij direct worden uitgeleverd zonder dat daar de tussenkomst van een Belgische (of Duitse) rechtbank voor nodig is.

Het Europees uitleveringsverdrag is gebaseerd op wederzijds vertrouwen tussen de justitiële instellingen van de EU lidstaten. Gezien de reeds gedane pogingen van Spanje om Puigdemont uitgeleverd te krijgen, heeft het vertrouwen in de Spaanse justitie echter nogal wat schade opgelopen. Het is bijvoorbeeld nog nooit in de geschiedenis van de EU voorgekomen dat een uitleveringsbevel tot twee maal toe werd ingetrokken. Een nieuw uitleveringsverzoek met een andere aanklacht zal zeker enkele wenkbrouwen doen fronsen.

Politiek voordeel tijdens verkiezingscampagne
De demissionaire president van Spanje, Pedro Sánchez, kan de arrestaties bijzonder goed gebruiken. Men zou bijna denken dat het een van tevoren bedacht plan is geweest om de Catalaanse activisten vlak voor de verkiezingen te laten arresteren. Omdat hij geen coalitieregering met Podemos wilde vormen, loopt hij een groot risico dat veel stemmers uit onvrede thuis zullen blijven of op de (extreem) rechtse partijen PP, Ciutadans of Vox zullen stemmen. Nu kan hij dat verbloemen met zijn retoriek tegen Catalonië.

Aanstaande interventie in Catalonië
Ondanks dat de Catalaanse regering geen enkele plannen heeft, zoals het houden van een referendum of iets dergelijks, hebben de PSOE partij van Sánchez en de rechtse politieke partijen de mond vol om grondwetsartikel 155 (de opheffing van Catalaanse autonomie) al bijvoorbaat weer opnieuw in te voeren. Voorlopig zegt de demissionaire president dat daar momenteel nog geen directe aanleiding voor is. De retoriek van de Spaanse politieke partijen tegen Catalonië is van ongekende aard. De Spaanse regering en politieke partijen staan daadwerkelijk op het punt om de Catalaanse regering te interveniëren en de autonomie op te heffen. De vraag is alleen wanneer en in welke mate.

De invoering van ‘155’ heeft echter de toestemming van de volle Senaat nodig. In verband met de aanstaande verkiezingen is echter ook de Senaat ontbonden. Er ligt daarom ook een voorstel om de noodsituatie in Catalonië uit te roepen om de ‘explosieve situatie’ in Catalonië onder controle te houden. Maar de enige explosieve situatie die er bestaat, bevind zich in de fantasie van Pedro Sánchez en diens gevolg. En dat zijn er gevaarlijk veel.

Twijfels bij Europese Raad over Spanje en Turkije

(230 woorden)

De Europese Raad, een orgaan dat politiek onafhankelijk is van de Europese Unie en daardoor minder gevoelig voor de diplomatieke druk die Spanje op de EU uitoefent, begint symptomen van twijfels te vertonen over de Spaanse justitie. In een deze week verschenen rapport verdenkt de werkcommissie van de Raad dat Turkije en Spanje respectievelijk Koerdische en Catalaanse politici gerechtelijk vervolgen vanwege hun politieke ideeën. Ook zegt het rapport dat de fundamentele vrijheden in Spanje, zoals de vrijheid van meningsuiting, in verscheidenen gevallen en tot op hoog niveau worden geschaad. Ook verwonderd de werkgroep zich dat het referendum door de Spaanse justitie verboden werd, terwijl het houden van referenda over zelfbeschikking uit de Spaanse strafwet is gehaald en bovendien een internationaal recht is. Daarnaast twijfelt zij aan de aanklacht van rebellie tegen de Catalaanse leiders, want de Catalanen waren niet gewelddadig. De werkgroep zegt dat zij een commissie naar Turkije en Spanje zal sturen om uitgebreider onderzoek te doen. Dit onderzoek kan zo ‘n anderhalf jaar in beslag gaan nemen.

De Europese Raad stelt de Spaanse justitie, vooralsnog in een vooronderzoek, op gelijke voet met die van Turkije. Dit is geen goed nieuws voor de Spaanse diplomatie die alles doet om het imago van Spanje als democratische rechtstaat op te poetsen. Het is helemaal slecht nieuws voor de Spaanse justitie die op het punt staat de vonnissen te publiceren van de Catalaanse politici en burgerleiders.

Zeven politieke gevangenen meer

(840 woorden)

Razzia’s
Op Maandagochtend 23 September hield de Spaanse Guardia Civil (GC), in opdracht van het Audiencia Nacional, razzia’s (anders dan dit kunnen de invallen en de huiszoekingen door de GC niet worden genoemd) bij negen Catalaanse burgers die zich actief inzetten voor de Catalaanse onafhankelijkheid. De operatie werd gedoopt met de naam ‘Judas’, omdat zij de patria Spanje zouden hebben verraden met hun streven naar onafhankelijkheid. De GC zegt al ruim een jaar deze terroristische groep te schaduwen. Zij worden door de openbaar aanklager van het Audiencia Nacional, dezelfde die de leden van de Catalaanse regering en de leiders van de burgerbewegingen gevangen zette wegens verdenking van gewelddadige oproer en opruiing, verdacht van terrorisme, opruiing en het in bezit hebben van explosieven. De GC zegt dat zij de groep al ruim een jaar volgt.

Terroristische materialen
Dezelfde dag publiceert de GC een propaganda video hoe zij één van de woningen binnensluipen met de geweren in de aanslag. Ze lopen daarbij door een garage waarin een oldtimer auto staat die gerestaureerd wordt. Één van de soldaten (de GC is een militaire eenheid) roert in een blik met afgewerkte olie. Deze wordt als een verdachte grondstof gekenmerkt ‘waarmee explosieven gemaakt zou kunnen worden, maar door specialisten nader moet worden bestudeerd’. Evenzo een elektrolyse bad om metalen onderdelen van een beschermende laag te voorzien wordt gekenmerkt als terroristisch materiaal. In een andere woning vond de GC explosieven. Het betreft vuurwerk voor de ‘correfocs’ van het aanstaande dorpsfeest.

Propaganda
Operatie Judas werd dezelfde dag in de Spaanse media en door de Spaans unionistische politici breed uitgemeten. Er werd direct gesproken van bommen en bevestigden dat hiermee de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging gewelddadig is. De woordvoerster van Ciutadans beschuldigde president Quim Torra tijdens het algemeen debat in het Parlement dat hij de burgervereniging CDR opdracht voor terroristische aanslagen heeft gegeven. Zij toonde daarbij een foto van gewonden door de ETA aanslag op de GC kazerne in Vic (1991) en vroeg de president ‘Is dit wat u wilt?’

Gerechtelijke onregelmatigheden
De rapporten van de GC zijn Orwelliaans: er wordt opvallend veel verondersteld, maar met weinig concrete feiten onderbouwd. Zo zouden plantenmest en waterstofperoxide, normaal verkrijgbare huishoudelijk middelen, ‘gebruikt kunnen worden’ voor het maken van explosieven.

De Vereniging van Rechters voor Democratie vindt dat de taal van de openbaar aanklager geen verdenking weerspiegelt maar eerder op een aanklacht lijkt. De Vereniging zegt dat hiermee de veronderstelde onschuld van de verdachten onder druk komt te staan.

Op dezelfde dag van de razzia’s werden twee gearresteerde CDR leden weer op vrije voet gelaten. Maar ze blijven wel officieel verdacht van terrorisme. Hoe valt het te rijmen dat levensgevaarlijke terroristen worden vrijgelaten?

De andere verdachten werden dezelfde dag naar Madrid afgevoerd. Hoewel zij van terrorisme worden verdacht en dus onder de terroristenwet zouden moeten vallen, klagen hun advocaten dat dit niet is gebeurd. Wel worden ze door de GC als zodanig behandeld en worden zij in isolatie gedurende 72 uren, op onbepaalde locatie en zonder dat hun eigen advocaten daar bij kunnen zijn, verhoord. Zij krijgen advocaten door de staat aangewezen. Een praktijk die sterk doet denken aan het Franco regiem.

De verdenking van zowel terrorisme als van opruiing is volgens de advocaten wettelijk onmogelijk. Later trok het OM de verdenking van opruiing weer in.

Zowel de GC als het OM lekken gedurende de daaropvolgende dagen details van het geheime gerechtelijke onderzoek naar de pers uit. Zo zegt de GC dat één van de verdachten heeft bekent dat hij explosieven in bezit heeft om ‘lawaai te maken’ ter viering van de tweede verjaardag van het referendum. volgens de GC wilde hij daarmee slechts materiele schade veroorzaken. Min of meer tegelijkertijd trekt het OM de aanklacht in dat de verdachten explosieven in hun bezit zouden hebben.

Op Donderdag 26 September accepteert de rechter van het Audiencia Nacional de argumenten van het OM om de verdachten onvoorwaardelijk gevangen te zetten. De advocaten van de gevangen CDR leden vernamen dit nieuws uit de pers, nog voordat zij officieel door het Audiencia Nacional op de hoogte waren gebracht. Met het excuus dat het gerechtelijk onderzoek geheim is, kennen de advocaten niet de argumenten van de rechter waarom hij tot deze conclusie is gekomen en kunnen hun cliënten daarom niet verdedigen. Zij uiten hun bezorgdheid (in Catalaans) voor hun cliënten en voor de vreemde situatie. Zij verklaren dat de rechten van hun cliënten tijdens en na hun aanhouding doorgaans geschonden worden .

Reactie Spaanse regering
In haar wekelijkse persconferentie zegt de woordvoerdster van de Spaanse demissionaire regering, Isabel Celáa, dat de GC haar werk in opdracht van het Audiencia Nacional discreet en waardig volgens haar roeping als gerechtelijke politie heeft uitgevoerd. De Spaanse regering eist van de Catalaanse president Torra dat hij de kans of het mogelijke geweld door de CDR scherp veroordeelt. De Spaanse regering eist een veroordeling van geweld dat nooit heeft plaats gevonden, maar zwijgt over haar banden met de leider van terroristen El Satty die een aanslag in Barcelona en Cambrils pleegden en ontkent het politiegeweld tegen de Catalaanse bevolking toen ze wilde stemmen voor een referendum.

Criminalisering van de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging.

(900 woorden)

Gisteren, Maandag 23 September, werden vroeg in de ochtend negen leden van de Catalaanse burgerbeweging Commissie ter Verdediging van de Republiek (CDR (1)) door de paramilitaire politie Guardia Civil (GC) van hun bed gelicht en gearresteerd. De GC zegt bij de huiszoekingen verdacht materiaal gevonden te hebben waarmee explosieven gemaakt zouden kunnen worden. Het gaat om producten die vrij verkregen kunnen worden en doorgaans in een normaal huishouden aanwezig zijn, zoals plantenmest, motorolie en waterstofperoxide. In een andere woning vond de GC vuurwerk en merkt dit aan als explosieven. Het vuurwerk was aangekocht om het aanstaande dorpsfeest te vieren. Ook nam de GC een stembus van het refendum in beslag als bewijsmateriaal. Deze stembussen konden naderhand gewoon worden gekocht.

De CDR leden worden door de GC daarom verdacht van terrorisme. Twee verdachten werden later op de dag vrij gelaten, maar blijven onder de verdenking staan van terrorisme. De andere zeven werden gistermiddag naar Madrid afgevoerd om te worden verhoord door het Audiencia Nacional. De GC mag hen in geval van verdenking van terrorisme maximaal 8 dagen vasthouden voordat zij voor de rechter worden voorgeleid. Gaat de rechtbank akkoord met de bevindingen van de GC, dan kunnen de CDR leden twee jaar lang gevangen gehouden blijven voordat ze worden berecht. Gezien de reputatie van de GC in dergelijke gevallen, wordt gevreesd voor hun welzijn. Het fenomeen is namelijk niet bepaald nieuw (2).

De arrestaties van de CDR leden en de verdenkingen van terrorisme wordt door de Spaanse politici en pers dankbaar gebruikt om de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging in een crimineel daglicht te plaatsen, vergelijkbaar met de Baskische terroristenorganisatie ETA. De Spaanse media spreken zonder omwegen over bommen die in opdracht van Torra (de Catalaanse president) door het CDR gemaakt zouden zijn. De politieke leiders van de rechtse unionistische partijen beschouwen de aantijgingen van terrorisme als een voldongen feit. De woordvoerster van Ciutadans vraagt of Torra met ‘druk uitoefenen’ bedoelde het drukken op de detonatorknop. De PP leider eerde de GC dat zij een terroristische aanval met explosieven hebben voorkomen. Een andere PP politicus eiste van demissionair president Sánchez om in Catalonië in te grijpen. De fascistische Vox partij vroeg met spoed aan de Europese Raad om de CDR op de lijst van terroristische organisaties te plaatsen. En de PSOE minister van Binnenlandse Zaken laat weten dat er meer GC eenheden naar Catalonië gestuurd zullen worden, ondanks dat Catalonië haar eigen politie, de Mossos d’Esquadra, heeft die perfect op haar taak is voorbereid.

In Catalonië zelf werd in vele steden en dorpen massaal geprotesteerd tegen de arrestaties. President Torra beschuldigt de Spaanse staat dat zij de onafhankelijkheidsbeweging als gewelddadig wil kenmerken vlak voordat de vonnissen worden uitgesproken. Hij zei dat de beweging altijd vreedzaam is geweest en dat ook zal blijven.

Het element van terrorisme is precies wat de Openbare aanklager nodig heeft tegen de Catalaanse burgerleiders en politici die binnenkort veroordeeld zullen worden. Tot nu toe kon het OM niet aantonen dat de onafhankelijkheidsbeweging gewelddadig is om de leiders te kunnen beschuldigen voor oproer en opruiing. De arrestaties en de materiaalvondsten van de GC ‘waarmee explosieven gemaakt zouden kunnen worden’ zal gebruikt worden als argument om de vonnissen, zowel naar Spanje toe als internationaal, te vergoedelijken.

Het is duidelijk dat de Spaanse overheden hard op weg zijn om de Catalaanse partijen en burgerbewegingen illegaal te verklaren en de Catalaanse autonomie opnieuw, maar dit keer ingrijpender en voor langere, onbepaalde, tijd op te heffen. En hoe eerder hoe liever, het liefst nog voordat de verkiezingen van 10 November plaats vinden. Want in Spanje levert dat de stemmen op die de regeringspartij PSOE zo hard nodig heeft.

Voetnoten
1. Het CDR is geen gevestigde organisatie. Zij werd juist opgericht om officiële burgerorganisaties met geregistreerde leden en bankrekeningen te beschermen tegen gerechtelijke vervolgingen. Het CDR werd vlak voordat het referendum plaats vond ad hoc opgericht. In eerste instantie heette zij het Commitee ter Bescherming van het Referendum. Later werd zij omgedoopt tot Commitee ter Bescherming van de Republiek. De organisatie bestaat doorgaans uit jongeren. Veel brandweerlieden die de burgers tijdens het referendum beschermden tegen de klappen van de Guardia Civil en Policia Nacional, zijn er lid van.


2. Vlak voor de Olympische Spelen van 1992 in Barcelona werden in opdracht van rechter Baltasar Garzón 45 mensen gearresteerd. Zij werden verdacht van lidmaatschap van de toen inmiddels opgeheven Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging Terra Lliure (Vrije Grond). Zij zouden in het bezit zijn van explosieven en ander materiaal om tijdens de Spelen een aanslag te plegen. Wegens gebrek aan bewijs werden zij na de Spelen vrijgelaten, want er waren helemaal geen explosieven of iets van dergelijke aard te vinden. De arrestaties hadden slechts tot doel om iedere uiting van Catalaanse onafhankelijkheid tijdens de Olympische Spelen te smoren. Zeventien van hen werden door de Spaanse politie gemarteld. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mensen in Straatsburg veroordeelde Spanje in 2004 omdat zij de martelingen nooit heeft onderzocht. Maar er is sindsdien weinig veranderd. In 2017 blokkeerden de CDR leden Tamara Carrasco en Adrià Carrasco een snelweg uit protest tegen de politieke gevangenen en de interventie van de Catalaanse autonomie. Een fluitje en een papieren masker van president Puigdemont waren voldoende om Tamara te arresteren en aan te klagen wegens terrorisme. Zij werd op vrije voet gesteld maar, ondanks dat de aanklacht wegens terrorisme was ingetrokken, mocht zij 14 maanden lang haar dorp Viladecans niet verlaten. Adrià Carrasco vluchtte naar België en verblijft daar nog steeds.