Verkiezing en verrassing

(1450 woorden)

Verkiezing
Het grote en tragische nieuws in Spanje is de uitslag van de Spaanse nationale verkiezingen afgelopen Zondag 10 November. Demissionair president Pedro Sánchez had deze verkiezingen uitgeschreven omdat hij na zes maanden onderhandelen met Podemos geen regering had kunnen vormen. Toen hij de vervroegde verkiezingen uitschreef zei hij dat hij geen nacht rustig zou kunnen slapen met een politieke partij in zijn regering die de Catalanen als een volk beschouwt en daarom het recht hebben op zelfbeschikking. Sánchez was er van overtuigt dat hij sterker uit de verkiezingen tevoorschijn zou komen om eventueel alleen of met de steun van een enkele kleine partij te kunnen regeren. Maar dankzij zijn fatale besluitvorming en verkiezingscampagne bleek het tegendeel. Hij verloor met deze verkiezingen 3 van de 123 zetels. Wat hij voor deze verkiezingen gedurende zes maanden lang met alle geweld wilde voorkomen, bleek binnen twee dagen er na, 135 miljoen Euro armer (de kosten van de verkiezingen) en samen met Podemos 20 zetels minder geen enkel probleem meer te zijn: op dinsdag 12 November sloot hij een overeenkomst met de leider van Podemos, Pablo Iglesias, om samen een regering te vormen. Iglesias koos daarbij eieren voor zijn geld en wisselde het zelfbeschikkingsrecht van de Catalanen in voor het vicepresidentschap. Met deze overeenkomst hebben zij echter nog de steun van andere kleine partijen en het onthouden van de stem van Partido Popular nodig. De PP heeft reeds aangegeven dat zij de regering niet zal steunen. Of Spanje met deze samenstelling in het Congres ooit bestuurbaar zal worden, is nog maar af te wachten. Van de Catalaanse partijen hoeft Sánchez niets te verwachten indien hij niet over een referendum voor zelfbeschikking en amnestie voor de politieke gevangenen wil onderhandelen.

De Catalaanse onafhankelijkheidspartijen wonnen in het Spaanse Congres er in totaal één zetel bij. De linkse ERC verloor twee zetels maar is met 13 nog steeds de grootste Catalaanse partij in het Congres. Onlangs werd de voorzitter van ERC, Oriol Junqueras, tot 13 jaar gevangenisstraf veroordeeld voor het organiseren van een referendum. Zoiets zou uit empathie tot meer stemmen zou moeten leiden. ERC wordt echter afgestraft omdat zij de PSOE steunde in een linkse regeringscoalitie met Podemos. De kiezer begrijpt niet waarom ERC een regering van de PSOE steunde die medeverantwoordelijk is geweest voor het opheffen van de Catalaanse autonomie en die door middel van de door haar aangestelde landsadvocaat en openbaar hoofdaanklager haar leider de gevangenis in heeft gestuurt. Inmiddels is ERC van mening veranderd en zal ze de PSOE niet steunen, zo zegt haar woordvoerdster. De zeer linkse Catalaanse partij La Cup is met twee zetels een nieuwkomer in het Spaanse Congres. De partij van president in ballingschap Puigdemont, JxCat, won er één zetel bij en heeft er nu acht.

De grote verliezer van deze verkiezingen was de zichzelfbenoemde liberale partij Ciutadans. Zij zakten van 57 naar 10 zetels. De stemmen van Ciutadans gingen voornamelijk naar de de ultrarechtse en fascistische partij Vox. Voor de verkiezingen van 28 April had Vox nog geen enkele zetel in het Congres. Nu heeft zij er 54 en zijn de fascisten de derde kracht in het Congres geworden. Uiteindelijk willen de kiezers een partij die zich niet alleen ultra rechts gedraagt, zoals Ciutadans, maar daar ook direct voor uitkomt. Spanje laat met deze verkiezingen haar masker vallen. Voorheen verborg zij zich achter de zogenaamde liberaal rechtse partij Partido Popular en later ook Ciutadans. Maar in wezen heeft zij nooit haar fascistische verleden achter zich gelaten. Het Catalaanse conflict heeft alleen maar duidelijk gemaakt hoe Spanje in wezen is.

Verassing
De Catalaanse activistenbeweging Tsunami Democràtic had vooraf aan de verkiezingen opgeroepen om vanaf Maandag 11 November gedurende drie dagen lang te gaan protesteren tegen de veroordelingen van de Catalaanse leiders . Op welke manier men dat zou gaan doen werd pas in de vroege Maandagochtend duidelijk. Terwijl met name de Spaanse pers nog druk bezig was met het analyseren van de verkiezingsuitslagen, blokkeerden honderden activisten de grens met Frankrijk in beide richtingen. Dit resulteerde in files van zo ‘n 20 kilometer. Om politiegeweld van Spaanse zijde te voorkomen had men een stuk van de weg bij het plaatsje Pertús aan de Franse kant van de grens bezet. Men had betonblokken die gebruikt worden voor het scheiden van de rijrichtingen bij wegonderhoud, dwars over de weg geplaatst. Dit verhinderde dat de ME busjes van de Franse gendarmerie vooraan bij de blokkade konden komen. Daar werd een podium opgericht voor het houden van toespraken en optredens van artiesten. Op de andere weghelft, richting Frankrijk, werd een keuken ingericht om de protesterende deelnemers te voorzien van warme soep, eten en drinken. Er was zelfs een WC cabine geïnstalleerd voor de (vrouwelijke) deelnemers met hoge nood. Op de deur er van stond geschreven: ‘Spain sit and talk’. Gedurende de gehele dag en nacht kwamen van zowel van Spaanse als Franse kant mensen toegestroomd om de blokkade te zeker te stellen.

De eerste spreker die optrad was de populaire protestzanger Lluis Llach. Daarna volgden meer artiesten om de mensen te vermaken en warm te houden. Met de harde wind op de bergcol en temperaturen die na zonsondergang onder de tien graden Celsius doken waren de concerten en de tonnen met houtvuur van harte welkom. Naast de concerten op het podium organiseerden veel aanwezigen ook zelf allerlei activiteiten om zich te vermaken en warm te houden.

In de ochtend van Dinsdag 12 November dreef de Franse gendarmerie de protestanten richting de Spaanse grens. Daar wachtten de Mossos d’Esquadra, de Policia Nacional en de Guardia Civil hen op en verwijderde hen van de weg. De samenwerking tussen de Franse, Catalaanse en Spaanse politie was het resultaat van een telefoongesprek tussen de ministers van Binnenlandse Zaken van beide Europese staten. Frankrijk zal het zeker niet op prijs hebben gesteld dat het Spaans – Catalaans politeke conflict op haar grondgebied wordt beslecht. De blokkade van de A9 bij de Frans – Spaanse grens had in totaal dertig uur geduurd. Nadat iedereen van de weg verdreven was, riep Tsunami Democràtic op om zes kilometer verderop in het plaatsje La Jonquera de nationale weg N2 (de alternatieve route tussen Spanje en Frankrijk) en de snelweg A9 (opnieuw) te gaan bezetten. Weer later riep de organisatie via haar Telegram kanaal op tot andere protestdemonstraties, zoals bij het consulaat van Frankrijk in Barcelona en bij het station van de hogesnelheidstrein in Girona. Aan het einde van de middag werden de protestanten in Girona naar de snelweg AP7 gedirigeerd om daar opnieuw de weg richting Barcelona en Frankrijk te blokkeren. Met haar oproep om naar het treinstation te gaan suggereerde Tsunami dat het verkeer van de hogesnelheidstrein zou worden geblokkeerd en misleidde daarmee de politie. Inmiddels hadden de ME eenheden zich daar uit voorzorg al geïnstalleerd.

Tsunami Democràtic deed in de loop van de middag tevens een oproep aan de bewoners in Euskadi (Baskenland) om zo langzaam mogelijk over een traject bij de grensovergang bij Behova, aan de westkant van de Pyreneeën, te rijden. ‘Zowel de Basken als de Catalanen hebben altijd van Spaanse onderdrukking en vervolgingen te leiden gehad. Nu is het tijd dat beide volkeren elkaar helpen.’, schrijft zij in de Baskische taal. De hoge opkomst van de Basken aan de oproep had tot gevolg dat er geen enkele grensovergang tussen Spanje en de rest van Europa meer open was. ‘Want’, zo schrijft Tsunami, ‘wie een probleem heeft met de vrijheid en rechten is Europa’.

De activistenorganisatie heeft ook een bankrekening opengesteld voor donaties om de boetes, advocaten en borgsommen voor de activisten te kunnen betalen. Bij de ontruiming van de blokkade bij de grens bij Pertús arresteerde de Franse gendarmerie achttien personen. Zij zijn inmiddels vrij gelaten.

Hoewel het onbekend is wie achter Tsunami Democràtic zit, is opnieuw aangetoond dat zij leiderschap heeft waar gehoor aan wordt gegeven en dat het een intelligente organisatie is die haar acties goed voorbereidt. Dankzij de door haar ontwikkelde applicatie voor Android telefoons kan zij versleutelde berichten sturen naar vertrouwde activisten die zich in een specifiek gebied bevinden zonder dat de politie daar weet van heeft. Als op de ene plaats geen protest of blokkade gehouden kan worden, dan roept zij de protestanten op om dat ergens anders te gaan doen. Zoals de uit Hong Kong afkomstige Kung Fu filmacteur Bruce Lee zei: ‘Be water, my friend’, oftewel blijf niet stil staan op één plek en varieer je acties.

Ook al drukte de Europese Commissie zich minachtend uit over de economische gevolgen van de blokkade van één van haar grenzen, het feit dat zij gedwongen was om binnen enkele uren te reageren toont nogmaals aan dat het Catalaanse conflict een Europees probleem is en geen binnenlandse aangelegenheid van Spanje. Indien de Europese Unie in dit conflict en tegen de schendingen van de mensenrechten in Spanje zou hebben ingegrepen, dan had zij nu geen lidstaat in haar gelederen gehad met fascistische trekjes.

Opnieuw arrestatiebevel ministers

(540 woorden)

De Catalaanse minister van onderwijs van de regering van Puigdemont, Clara Ponsatí, week na het referendum over de Catalaanse onafhankelijkheid uit naar Schotland. Toen de Spaanse justitie, bij name van onderzoeksrechter van het Hooggerechtshof Pablo Llarena, een Europees arrestatiebevel tegen haar uitvaardigde, verdedigde advocaat van Aamer Anwar haar uitlevering bij de Britse rechtbank in Glasgow.

Nadat Llarena tot twee maal toe het arrestatiebevel had ingetrokken, nooit eerder vertoont in de Europese Unie, heeft hij nu voor derde maal aan Groot Brittannië gevraagd om Ponsatí te arresteren en aan Spanje uit te leveren. Vandaag, 7 November, zou een hoorzitting bij de rechtbank in Glasgow daarover plaats vinden. Advocaat Aamer Anwar liet echter weten dat de hoorzitting van zijn cliënt wordt uitgesteld. De Europese aanvraag bevat teveel onduidelijkheden die eerst door de Spaanse justitie moeten worden opgelost. Zo bevat het 59 tellende document grote tegenstellingen over de aanklacht. Er wordt zowel gesproken over oproer als over opruiing. Tot twee maal toe wordt zij in het document beschuldigd van opruiing zonder dat gespecificeerd wordt wat haar rol daarin is geweest anders dan het beschikbaar stellen van de openbare scholen als stemlokalen voor een referendum. Het document begint bovendien met de vermelding dat het Catalaanse onafhankelijkheidsstreven in 2012 begon. Ponsatí werd echter pas in de zomer van 2017 Catalaans minister van onderwijs in de regering van Puigdemont en kan daarom niet verantwoordelijk worden gesteld van wat er voor die tijd plaats vond

Volgens de Spaanse wetgeving heeft ‘sedition’ (opruiing) een geheel andere juridische inhoud dan de Britse. Alhoewel dit later weer werd ingetrokken, maakte de Britse politie (die als eerste een uitleveringsverzoek controleert op onnauwkeurigheden voordat dit aan het OM wordt gepresenteerd) bekend dat de aanklacht buitenproportioneel is en daarom niet in behandeling kan worden genomen. Later werd dit veranderd in de vraag aan de Spaanse justitie om meer duidelijkheid te geven over de aanklacht en het crimineel verleden van Ponsatí.

Ook tegen twee andere ministers van Puigdemont, Toni Comín en Lluís Puig die in België verblijven, is opnieuw een uitleveringsverzoek door Spanje aangevraagd. Tegen minister Meritxell Serret loopt geen uitleveringsverzoek omdat het Spaans Hooggerechtshof denkt dat zij slechts voor wettelijke ongehoorzaamheid kan worden veroordeeld.

De derde aanvraag voor de arrestaties en uitlevering van Puigdemont en zijn ministers werpt grote twijfels op over het functioneren van de Spaanse justitie. Het uitleveringsverzoek van Clara Ponsatí zit niet alleen vol met fouten en onnauwkeurigheden, maar het Britse OM kan steeds moeilijker ontkennen dat Spanje de Europese arrestatiebevelen politiek misbruikt. Samen met de bewering van president Pedro Sanchez dat de Spaanse regering het hoofd van het OM is, maakt dit de uitlevering van de Catalaanse ballingen aan Spanje steeds gecompliceerder.

Hoewel het minder zwaar lijkt om politiek vluchteling in het buitenland te zijn dan om in de gevangenis te zitten, moet het menselijk leed er van niet worden onderschat. In een interview vorige week zei president Puigdemont dat hij denkt zijn ouders nooit meer levend terug te zien, daar zij te oud en te fragiel zijn om nog naar België te kunnen reizen. Gister maakte hij bekend dat zijn vader overleden is. Hij is daarmee de tweede Catalaans politieke vluchteling die een naaste familielid verliest zonder dat hij afscheid heeft kunnen nemen. Eerder verloor Toni Comín een broer.

Verkiezingscampagne in Spanje

(1160 woorden)

Scheiding van machten op de tocht
Zoals gewoonlijk valt er tijdens verkiezingscampagnes niet te ontkomen aan de bijbehorende retoriek. Ditmaal ligt de klemtoon op wie het meest agressief tegen de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging op wil treden. De socialistische en demissionair minister president Pedro Sanchez probeert hierin de rechtse politieke partijen, Partido Popular, Ciutadans en Vox, af te troggelen. In het nationale TV debat beloofde Sanchez dat hij Puigdemont voor het Spaanse gerecht zal halen. Hiermee ontkent Sanchez de scheiding van de machten in Spanje, want het is aan de Spaanse justitie om aan België de uitlevering van Puigdemont te vragen. De Catalaanse president heeft hem in een video van repliek gediend dat hij dit alleen maar op illegale manier kan doen. Óf Sanchez heft de scheiding van de machten op óf hij moet hem kidnappen. Daarin volgt hij dan het voorbeeld van zijn partijgenoot en voorganger Felipe González. In de GAL affaire werden toen ETA verdachten vanaf Frans grondgebied ontvoerd, gemarteld en enkelen vermoord. Zijn minister Barrionuevo en staatsecretaris Rafael Vera werden daarvoor veroordeeld.

De verkiezingsbelofte van Sanchez heeft echter ook binnen Spanje gevolgen. In een radio interview werd Sanchez gevraagd of hij dan wel de baas over het Openbaar Ministerie (OM) is om een dergelijke belofte waar te maken. De demissionaire president bevestigde dit door te zeggen: ‘Het Openbaar Ministerie is afhankelijk van de regering’. Tijdens het gerechtelijk proces tegen de Catalaanse leiders beweerde Sanchez en zijn ministers bij herhaling dat het OM onafhankelijk is en dat zij daarom geen invloed heeft op de strafeisen. Dit klopt echter maar gedeeltelijk, want de openbare hoofdaanklager wordt in Spanje door de zittende regeringspartij aangewezen. Bij de wisseling van de regering wordt ook een andere openbare hoofdaanklager aangesteld. Vanwege het strakke hiërarchische regiem binnen het OM, is de openbare hoofdaanklager van wezenlijk belang voor de te nemen beslissingen op alle niveaus binnen de Spaanse staat. De uitspraak van Sanchez lokte een groot protest uit bij het het OM en de colleges van de openbare aanklagers, want zij wil in ieder geval de schijn van onafhankelijkheid, en daarmee die van de democratie, ophouden. Vierentwintig uur later rectificeert Sánchez dat zijn ongelukkige uitspraak te wijten was aan oververmoeidheid.

Bezinningsdag.
Vlak voordat de vervroegde verkiezingen voor aanstaande 10 November werden uitgeschreven, nam het Spaanse Congres een wet aan dat de verkiezingscampagnes bij vervroegde verkiezingen in het vervolg slechts tien dagen zullen duren in plaats van de gebruikelijke twee weken. De dag voor de verkiezingen, welke altijd op Zondag plaatsvindt, schrijft de Spaanse kieswet een zogenaamde ‘bezinningsdag’ voor. Op die dag mogen er geen politieke bijeenkomsten meer worden gehouden.

De Catalaanse activisten Tsunami Democràtic (Democratische Tsunami) heeft aangekondigd om tijdens deze dag op de pleinen in de Catalaanse steden en dorpen allerlei festiviteiten te organiseren om Spanje er toe te bewegen zich te bezinnen op de onderdrukking en vervolgingen tegen de Catalaanse politici en burgerleiders. Tsunami Democràtic beroept zich daarbij op het recht van vrije meningsuiting en van protest. Via Twitter, haar Telegram kanaal (met bijna 400.000 abonnees één van de grootste wereldwijd), en via haar eigen Android applicatie zal zij laten weten waar en welke activiteiten gehouden zal worden. Ook voor de vier dagen na de verkiezingen zal zij de Catalanen oproepen om acties voeren. Op de dag van de verkiezingen zelf zal er niets ondernomen worden want zij respecteert de vrije uitoefening van democratie. De Spaanse minister van BiZa heeft duizenden politie-eenheden naar Catalonië gestuurd om de rust tijdens de verkiezingsdag te garanderen. Daarnaast houdt de Spaanse regering met dreigende taal de Catalaanse president Torra bijvoorbaat verantwoordelijk voor eventuele sociale onrust en gewelddadigheden tijdens de verkiezingsdag en bedreigt hem met juridische vervolgingen.

Tsunami Democràtic heeft altijd laten weten dat zij op vreedzame manier acties van protest en burgerlijke ongehoorzaamheid wil organiseren. Tijdens haar initiatieven heeft er geen enkel feit plaatsgevonden dat dit tegenspreekt. Het Audiencia Nacional heeft de activistenbeweging echter reeds bestempeld als een misdadige organisatie met terroristische neigingen. Vorige week sloot de Spaanse regering de Internet sites van Tsunami Democràtic in Spanje af. Andere sites die op servers buiten Spanje staan werden onbereikbaar gemaakt. Op de Twitter accounts en Telegram heeft de Spaanse justitie echter minder vat. Daarnaast heeft Tsunami Democràtic een Android applicatie ontwikkeld waar de verspreide berichten alleen toegankelijk zijn met een autorisatie. Naast het afsluiten van websites, publiceerde demissionair president Sanchez deze week een koninklijk decreet in de staatskrant dat de regering elektronische communicatieverbindingen mag afsluiten in het geval van sociale onrust zonder dat daar toestemming van een rechter voor nodig is. Spanje overschrijdt hiermee een grens en stelt zich met deze Internet censuur op hetzelfde niveau als Rusland en China.

De agressieve taal van de Spaanse regering tegen de Catalaanse president Quim Torra, het afsluiten van de Internetsites van Tsunami Democràtic en het decreet voor Internetcensuur past precies in het kader van de verkiezingscampagne. Dat de demissionaire regering daarmee haar macht misbruikt is de Kiescommissie blijkbaar ontschoten.

Lekken naar de media
Het is in Spanje bijna traditie dat tijdens de verkiezingscampagnes nadelige berichten van politieke opponenten naar de nieuwsmedia worden uitgelekt. De Catalaanse ex-presidenten Jordi Pujol en Artur Mas en de burgermeester-kandidaat voor Barcelona Xavier Trias, allen van de CiU partij, kunnen daarover meepraten.

Dit keer betreft het geen presidentskandidaat, maar lekte het Audiencia Nacional of de Guardia Civil video ‘s uit van de Catalaanse activisten van het CDR. Op 23 September werden zeven leden gearresteerd en beschuldigd van het in bezit hebben van explosieven. Gedurende enkele dagen, veel langer dan wettelijk toegestaan, hadden zij geen toegang tot hun advocaten en werden door de Guardia Civil ondervraagd. Uiteindelijk kregen zij een pro-deo advocaat toegewezen en werden onder streng geïsoleerd regiem in de gevangenis opgesloten. De uitgelekte video ‘s tonen dat drie van hen bekennen dat zij explosieven wilden maken en het Catalaanse Parlement wilden bezetten. President Quim Torra zou daarvan op de hoogte zijn geweest. Het is erg vreemd dat één van de CDR leden zijn excuses aan de Guardia Civil aanbiedt omdat deze overuren hebben moeten maken voor zijn arrestatie en bekentenis. Hun advocaat Xavier Pellicer zegt dat de bekentenissen geen enkele juridische waarde in een democratie hebben. Zij hadden geen toegang tot hun advocaten en werden van hun rechten onthouden. Bovendien werden niet alleen de arrestanten zelf door de Guardia Civil bedreigd en mishandeld, maar ook hun families tijdens de arrestaties. Daarnaast is er volgens het gerechtelijk onderzoek, tenminste het gedeelte waar de advocaat toegang tot heeft, geen enkel spoor van explosieven gevonden. Pellicer klaagt dat het lekken naar de media in deze zaak constant gebeurd, om te beginnen met de video ‘s waarin de Guardia Civil een woning binnensluipt. Hij stelt dat het lekken van een gerechtelijk onderzoek naar de media een misdaad is en vervolgt zou moeten worden. President Torra is van mening dat de activisten gedwongen werden tot hun bekentenissen. Het uitlekken van de bekentenissen naar de Spaanse media moet het gewelddadig en terroristisch karakter van de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging onderbouwen en zullen zeker effect op de verkiezingsuitslag hebben.

Spaanse koning schaakmat

(650 woorden)

Zoals de afgelopen tien jaar het geval was, worden ook nu weer prijzen door de stichting ‘Prinses van Girona’ uitgereikt aan jonge talenten die in hun vakgebied bijzonder gepresteerd hebben. De ceremonie wordt doorgaans in een zaal in Girona door koning Felipe VI, in naam van zijn dochter prinses Leonor van Bourbon, voorgezeten.

Op drie Oktober 2017 gaf Felipe via een televisietoespraak een reprimande tegen de Catalaanse politici die een referendum over de onafhankelijkheid hadden gehouden. Met deze bijzonder harde toespraak koos de koning partij voor de unionistische Spanjaarden en gaf hij zijn goedkeuring voor het gewelddadige politieoptreden tegen de bevolking die toen wilde stemmen. Zijn toespraak betekende ook groen licht voor de opheffing van de de Catalaanse autonomie en de gerechtelijke vervolgingen van de Catalaanse politici die onlangs veroordeeld zijn tot tientallen jaren gevangenisstraf. Als gevolg van zijn toespraak werd Felipe door het stadsbestuur van Girona, net zoals in vele andere dorpen en steden, als ‘persona non grata’ verklaard. De stad verleende vorig jaar daarom geen ruimte voor de ceremonie van de prijsuitreikingen en men moest naar een privé zaal in het nabijgelegen dorp Vilablareix uitwijken.

Dit jaar verkoos de stichting ‘Prinses van Girona’ de uitreikingen van de prijzen daarom in Barcelona te vieren. Dankzij de burgermeesteres van de partij Barcelona en Comú, Ada Colau, en de coalitie met de socialistische partij PSC is Felipe VI er formeel nog welkom. De Catalaanse onafhankelijkheidspartijen JxCat en ERC hadden nog bij de kiescommissie geprobeerd om de ceremonie te verbieden omdat Spanje midden in de verkiezingscampagne zit. Gedurende deze periode zijn formele bijeenkomsten van hoogwaardigheidsbekleders niet toegestaan omdat zij dan vanuit hun functie politiek voordeel zouden hebben. En, zo stelden de Catalaanse politieke partijen, daar koning Felipe partij heeft gekozen voor de Spaanse unionististen en dus niet neutraal is, zou hij nu geen bijeenkomst mogen houden. Maar zoals verwacht gaf de Spaanse kiescommissie toestemming voor de ceremonie. Omdat de Catalaanse regering de relatie met het koningshuis verbroken heeft, zal president Torra de koning niet verwelkomen.

Vanwege de vonnissen tegen de Catalaanse politici zijn er in geheel Catalonië al sinds twee weken protestbijeenkomsten. Studenten hebben een staking voor onbepaalde tijd afgekondigd en hebben in het centrum van Barcelona een tentenkamp opgezet. De komst van Felipe VI, de zoon van de door Franco aangewezen opvolger en daarom het symbool van het Spaanse nationalisme, is dan ook olie op het vuur van de reeds bestaande ergenissen. De Catalaanse politieke onafhankelijkheidspartijen, de actiegroepen Tsunami Democràtic en het CDR en de burgerorganisaties ANC en Omnium Cultural hebben opgeroepen om tegen Felipe VI te gaan protesteren. Ook van officiële Catalaans kant is iedere vorm van respect voor koninklijk gezag verleden tijd. Na alles wat er de afgelopen twee jaren gebeurd is, heeft de Catalaanse regering iedere relatie met het koningshuis verbroken. President Torra zal de koning daarom niet verwelkomen.

Het Spaanse ministerie van BiZa heeft 600 man extra politie uit andere delen van Spanje naar Barcelona gestuurd om nog meer slaag, weggeschoten ogen en ander leed uit te delen. De leider van de Partido Popular partij, Pablo Casado, heeft de Spaanse regering gevraagd om in Catalonië de noodtoestand uit te roepen zodat de ceremonie in ‘alle normaliteit’ kan worden gevierd. Het hotel Juan Carlos I, waar de koninklijke familie de nacht doorbrengt, en de aanliggende zaal waar de ceremonie wordt gehouden, worden door de politie hermetisch afgechermt. Wegen rondom het hotel, waaronder een gedeelte van de Avinguda Diagonaal zijn afgezet. Andere toegangswegen in Barcelona worden vervolgens weer door de protesterende mensen geblokkeerd.

Indien Felipe niet meer de ceremonie van de stichting ‘Prinses van Girona’ in de stad Girona zelf kan vieren en zware beveiligingsmaatregelen moeten worden genomen voor een koningsbezoek aan Barcelona, dan is het duidelijk dat hij niet meer in Catalonië welkom is. Misschien in Barcelona nog wel formeel als gevolg van partijpolitieke belangen, maar ook daar heeft hij zijn aanhang verloren. En daarmee zijn gezag over de autonome regio. De Spaanse koning staat schaakmat.

Nawoord
Het artikel zegt dat er 600 man extra politie naar Catalonië werden gestuurd. Volgens Vilaweb waren er dit 4500.

Spanje verklaart Democratische Tsunami als terroristisch

Github
Github, gesitueerd in San Francisco, is bijzonder populair onder software ontwikkelaars en wordt voor duizenden Open Source Software projecten gebruikt. Hoewel de Git software en de Github servers in eerste instantie bedoeld zijn voor het delen van software projecten, zijn er ook andere documenten te vinden. Zo zijn er 805 video ‘s geplaatst van het gewelddadig politieoptreden tijdens het referendum in Catalonië op 1 Oktober 2017. Onlangs heeft het Catalaanse protestinitiatief Tsunami Democràtic (Democratische Tsunami) zich daar bijgevoegd. Zij heeft daar haar Internet pagina ‘s en een Android applicatie waarmee zij haar volgers boodschappen kan sturen zonder dat de Spaanse politie daar toegang toe heeft.

Tsunami Democràtic
Tsunami Democràtic kondigde haar bestaan eind augustus via Twitter aan en kreeg bijval van vele Catalaanse burgerleiders en politici, inclusief zij die gevangen of in ballingschap zitten, waaronder president Puigdemont. De initiatiefnemers en leiders er van zijn echter onbekend. Via Twitter en een Telegramkanaal maken zij haar boodschappen publiekelijk bekend. Tsunami Democràtic zegt dat zij op vreedzame manier acties van burgerlijke ongehoorzaamheid wil organiseren als protest tegen de schendingen van de mensenrechten in Catalonië en de zware straffen die de Catalaanse leiders hebben gekregen voor het houden van het referendum. Haar eerste en tot nogtoe enige actie bestond uit een oproep toen de vonnissen bekend gemaakt werden. Zij vroeg haar volgers toen om naar het vliegveld van Barcelona te komen en de terminals met een sit-in actie te bezetten. Tienduizenden Catalanen gaven daar toen gehoor aan. Daaronder bevonden zich vele studenten die het 17 kilometer lange traject vanaf Plaça Catalunya (centrum Barcelona) via de hoofdverkeersader Gran Via naar het vliegveld te voet aflegden.

Criminalisatie en blokkering Internet
De Spaanse overheid had een dergelijk groot protest niet verwacht. Minister van Binnenlandse Zaken Marlaska kondigde aan dat de Spaanse geheime dienst de personen zal vinden die achter de organisatie zitten. Het Audiencia Nacional, de rechtbank voor terrorisme bestrijding, gaf aan de grote Internetproviders in Spanje opdracht om de toegang tot de Internetpagina ‘s van Tsunami Democràtic te blokkeren. De organisatie week vervolgens uit naar de servers van Github die wereldwijd toegankelijk zijn.

De Guardia Civil heeft nu ook direct aan Microsoft, de eigenaar van Github, opdracht gegeven om de websites van Tsunami Democràtic te sluiten voor gebruikers in Spanje. Doorgaans geeft Github gehoor aan regeringen en politie om Internetpagina ‘s voor een bepaald land af te sluiten. Vanwege haar transparante beleid publiceert zij echter de officiële aanvraag voor het sluiten. In de aanvraag stelt de Guardia Civil dat het bevestigd is dat Tsunami Democràtic een criminele organisatie is en neigt met terroristische acties. Spanje voegt zich met de blokkade van de Internetpagina ‘s op Github in het rijtje van Rusland en China.

Reacties
In een reactie vraagt Tsunami Democràtic aan de Guardia Civil hoe haar crimineel gedrag dan wel is bevestigt. Zij heeft altijd opgeroepen tot vreedzaam protest en slechts één enkele vreedzame protestactie uitgevoerd. In een rechtsstaat, zegt ze, moet de aanklager met de bewijzen komen en niet de aangeklaagde. De organisatie zegt dat de web sites alleen vanuit Spanje zijn geblokkeerd en raad de gebruikers aan om VPN of een TOR browser te gebruiken. De Android applicatie die zij ontwikkeld heeft kan ook via het Telegram kanaal worden gedownload.

De Catalaanse minister voor Digitale Politiek, Jordi Puignero, zegt: ‘We zijn als regering erg ongerust dat een land van de Europese Unie competitie met China voert wie het meest de fundamentele rechten van haar burgers schendt.’ Ook de BBC meldt de blokkade. Der Spiegel zegt dat Tsunami Democràtic met de zogenaamde Flashmob protesten slechts een nieuwe en innovatieve manier van protesteren is.

Of de afsluiting van Internet pagina ‘s van een protestbeweging het imago van Spanje als ‘volwaardige democratie’ goed doet is dus zeer twijfelachtig. Advocaten en ciberspecialisten denken dat de Guardia Civil en het Audiencia Nacional hiermee zelfs de misdaad van ‘prevaricació’ (machtsmisbruik door een ambtenaar) begaan.

In totaal zijn 383 duizend Catalanen, waaronder schrijver dezes, ingeschreven op het Telegramkanaal van Tsunami Democràtic. Daarmee markeert de Spaanse justitie 7% van de Catalaanse bevolking als crimineel met terroristische neigingen.

Vicepresidente Calvo bedreigt België

(650 woorden)

Dat het Catalaanse conflict de Spaanse regering niet geheel lekker zit, is aan verschillende uitspraken van haar ministers te merken. Gisteren toonde de vicepresidente Carmen Calvo duidelijk symptomen van nervositeit. In een radio / tv interview zei ze dat de regering het niet begrijpen zal indien Carles Puigdemont niet wordt uitgeleverd. Daarnaast zei ze dat indien Puigdemont niet uitgeleverd zal worden, Spanje dan maatregelen zal nemen.

Het eerste wat opvalt is dat Calvo denkt dat de Belgische regering invloed heeft op de beslissingen die door de justitie aldaar genomen worden. Met haar uitspraak bekent Calvo impliciet dat de scheiding van de machten in Spanje flinterdun zoniet afwezig is. Zij gaat er blijkbaar van uit dat dit ook zo functioneert in de andere Europese staten.

Ook zei Calvo: “We zullen niet begrijpen dat de Belgische staat niet erkent dat Spanje een volwaardige democratie is”. De internetkrant Vilaweb merkt in haar redactioneel schrijven fijntjes op dat zij daarmee niet wil beweren dat Spanje een democratie is (daar heeft de regering haar propaganda instituut Global Spain voor in het leven geroepen), maar dat België de Spaanse staat als zodanig moet erkennen of dit nu wel of niet zo is.

De bedreiging van Calvo om ‘maatregelen’ te nemen is tussen bevriende staten binnen de Europese Unie zeer ernstig. Het is niet de eerste keer dat Spanje een diplomatieke crisis met België heeft. Naar aanleiding van de uitspraken van de voormalig voorzitter van het Vlaamse parlement Jan Peumans in het voordeel zijn Catalaanse collega Carme Forcadell (die gevangen zit), werd de ambassadeur van Vlaanderen teruggeroepen. Spanje deed dit af als ‘slechts’ een vertegenwoordiger van een Belgische regio, maar in België wordt dit als een diplomatiek conflict tegen een substantieel deel van de Belgische staat beschouwd. Welke maatregelen Calvo in gedachten heeft zullen we moeten afwachten, maar het verbreken van alle diplomatieke relaties zal een diepe Europese crisis teweeg brengen.

Direct na de veroordelingen tegen de gevangen Catalaanse politici en burgerleiders voerde onderzoeksrechter Llarena voor de derde maal een Europees uitleveringsbevel tegen Puigdemont in. In eerste instantie stuurde de Belgische justitie de aanvraag voor uitlevering per omgaande terug omdat deze in het Spaans was geformuleerd in niet, zoals de Europese regelementen voorschrijven, in het Engels of het Frans. De eerste aanvraag voor uitlevering werd in November 2017 door rechter Lamela van het Audiencia Nacional geschreven. Deze trok LLarena toen in en voerde later een tweede arrestatiebevel uit. Ook dat uitleveringsbevel trok hij weer in omdat Duitsland Puigdemont alleen voor misbruik van overheidsgeld wilde uitleveren. Hierdoor kon Llarena hem niet voor het Spaanse gerecht brengen wegens oproer en hem voor vele jaren in de gevangenis laten opsluiten. Iedere keer wanneer zo ‘n Europees aanhoudingsbevel wordt aangevraagd moet de justitie van het betreffende EU lidstaat daar gehoor aan geven. Dat brengt veel werk en hoge kosten met zich mee. Het is niet onwaarschijnlijk dat de Belgische justitie geïrriteerd raakt wanneer om politieke redenen zo ‘n aanvraag bij herhaling wordt ingetrokken. De geloofwaardigheid van de Spaanse justitie loopt daarbij grote schade op.

Het is maar zeer de vraag of de Belgische justitie gehoor zal geven om Puigdemont uit te leveren. De exorbitante hoge straffen tegen de Catalaanse politici en burgerleiders roepen twijfels op of Puigdemont wel een eerlijk proces in Spanje zal krijgen. Het lijkt bovendien dat de Spaanse justitie de verdediging van Puigdemont wil frusteren . Vorige week werd bij de advokaat van Puigdemont, Gonzalo Boye, huiszoeking gedaan. De operatie vond plaats wegens verdenking van geldwitwas praktijken. Maar het moment van de huiszoekingen en de tijdelijke inbeslagname van telefoons en computerapparatuur van de advokaat zal ook bij de Belgische justite grote vraagtekens oproepen. Daarnaast loopt er nog een gerechtelijk onderzoek bij het Europese Hof van Justitie om te onderzoeken of Puigdemont juridische onschendbaarheid geniet omdat hij voor het Europese parlement gekozen werd. Voor de Spaanse justitie speelt dat geen enkele rol van betekenis. Maar dat ligt in België hopelijk iets anders.

Spanje stuurt aan op interventie in Catalonie

(830 woorden)

Als je door Barcelona loopt…
Afgelopen weekend vonden er ook weer verschillende relletjes in Barcelona plaats. De Catalaanse publieke omroep maakte een samenstelling van video’s hoe onbeschaamt en gewelddadig de politie tegen vaak onschuldige mensen optreed. Willekeurige arrestaties zijn geen uitzondering, of je slechts bij een rel staat toe te kijken, enkele straten verderop er van weg loopt, met een emmertje water loopt om een vuurtje te doven of gewoon een biertje op een terrasje zit te drinken. Je kan zomaar in elkaar geslagen en meegenomen worden naar het politiebureau. Daar schrijft de politie haar verslag, soms is dit dezelfde als die van een andere arrestant, inclusief de spelfouten, en kan de arrestant beschuldigd worden van het in bezit hebben van knikkers of een jeu-de-boule bal om naar de politie te gooien. De politie ‘vond’ dezelfde bal (met hetzelfde nummer) in de tas van zes andere arrestanten. Maar de rechter neemt het woord van de politie voor heilig en als arrestant sta je nagenoeg machteloos. In totaal zijn er de afgelopen dagen 28 jongeren gearresteerd. Enkelen daarvan zijn minderjarig.

Uitlokkken
Zaterdag kondigde de Catalaanse activistenbeweging CDR aan om na de protestdemonstratie in Barcelona tegen de veroordelingen van de leiders die het referendum hadden georganiseerd, een sit-in protest (‘picknick’) te gaan houden voor het hoofdkantoor van de Policia Nacional aan de Via Laietana. Zij wilden van de gelegenheid gebruik maken om de rubberen kogels ‘terug te brengen’ die de politie de week tevoren had ‘uitgedeeld’. Natuurlijk had het CDR geen rubberen kogels in bezit. De politie had de meeste ballen na de rellen zelf weer bijelkaar gezocht. Er werden daarom metaforisch rubberen kogels in de vorm van papieren propjes over de hekken van het het zwaar bewaakte hoofdkantoor gegooid. In plaats dat er ME busjes van de nationale politie pal voor het hoofdkantoor stonden om deze te beschermen, stonden er een vijftal busjes een eindje verderop, op de kruising met carrer el Comtal. Aan de binnenzijde van de busjes waren aan de ramen Spaanse vlaggen gehangen. De busjes stonden daar duidelijk om rellen en geweld uit te lokken. Volgens journalist Pere Martí zouden de auto’ s een val kunnen zijn geweest, net zoals de auto’s van de Guardia Civil die onbeheerd en vol met wapens geparkeerd stonden bij de huiszoeking van het Catalaanse ministerie van Economische Zaken op 20 September 2017. Deze werden toen gebruikt om de leiders van het ANC en Omnium Cultrural voor negen jaar op te sluiten.

Infiltreren
Dat de Spaanse politie in de rellen infiltreert toont ook de video waarin agenten in burgerkleding en met bedekte gezichten een winkel waren binnengevlucht. Zij dwongen de eigenaar om het rolluik te sluiten en kwamen pas weer naar buiten, allen met capuchon op, toen zij door de Spaanse ME politie vrijgeleiding kregen.

Onverantwoordelijke uitspraak minister Binnenlandse Zaken
Minister van BiZa Fernando Grande-Marlaska, een rechter van het Spaanse Hooggerechtshof die al meerdere malen door het Europese Gerechtshof voor de Mensenrechten is veroordeeld wegens onregelmatigheden van de rechtsgang, beweert dat het geweld van de rellen in Catalonie een grotere inpact heeft dan het geweld in Baskenland. Hij refereert daarmee naar het terrorisme van de ETA waarbij gedurende haar bestaan rond de 800 mensen werden vermoord. Bij de rellen in Barcelona zijn tot nu toe ruim 600 gewonden gevallen, waarvan vier mensen een oog verloren, een meisje een schedelbassis fractuur opliep en twee jonge mannen een testikel verloren door het buitenproportionele politiegeweld.

Om nu de relletjes in Barcelona als ernstiger te kenmerken dan het ETA terrorisme is niet aleen erg overdreven, maar is voor een minister een grote onverantwoordelijke uitspraak. Marleska creert hiermee een sfeer om al dan niet met nog meer Spaanse politie, of erger, in Catalonië te intervenieren en er uiteindelijk de noodtoestand uit te roepen.

Het Congreslid Rosa Luch schrijft in een tweet: “Om wat in Catalonie gebeurd te vergelijken met de moordenaars van mijn vader is niet alleen banaliseren van het terrorisme, maar ook een beleding van de slachtoffers”

De voorzitter van de vereniging van terrorisme slachtofferds, Robert Manrique, schrijft in een andere Tweet: “Eens kijken minister. Als u een momentje heeft en stopt met liegen, komt u dan eens naar de voordeur van Hipercor (*) en verteld u ons eens wat u onder ‘geweld’ verstaat. Daar zullen Enrique, Nuria, Enric, Francesc, Rosa, Marc, Mina, Marta, Rosa Maria, Ricard, Marga, Robert, Asun, Jordi, Xavi, Rafa, Anna, Elena, Jesus… u opwachten”

Weliswaar verzachtte Marleska zijn uitspraak toen er een regen van kritiek op zijn uitspraak neerdaalde. Maar, in tegenstelling tot zijn boute uitspraak, wordt de rectificatie door de Spaanse media weggemoffelt. En zo gelooft het overgrote deel van de Spaanse bevolking (en de enkele buitenlandse media die de woorden van de Spaanse regering nog steeds voor waar aannemen) dat de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging nationalistisch (in de kwade zin van het woord) en zeer geweldaddig is. Het is niet de vraag of, maar wanneer de Catalaanse autonomie opnieuw zal worden opgeheven.

*In 1987 vond in een supermakt van Hipercor in Barcelona een bomaanslag door ETA plaats. Hierbij vielen 45 gewonden en 21 doden.

Spaanse president Sánchez blundert

(1220 woorden)

Aanstaande verkiezingen
Bij de Spaanse verkiezingen op 28 April werd de socialistische PSOE als grootste partij gekozen. Maar de partij van demissionair president Pedro Sánchez kreeg geen absolute meerderheid en moest daarom een coalitie vormen. De rechtse partijen waren uitgesloten. Op de avond van zijn overwinning riep de menigte nog tegen hem: ‘Met de Ciutadans niet’. De enige redelijke mogelijkheid was om een coalitie te vormen met de linkse partij Podemos. Deze was ontstaan als gevolg van de economische crisis van 2008 en uit onvrede met de gevestigde PSOE partij. Haar leider Pablo Iglesias vond echter dat de Catalanen wel degelijk het recht op zelfbeschikking hebben en stond open voor onderhandelingen met Catalonië over een referendum voor zelfbeschikking. Dit wilde Pedro Sánchez en zijn PSOE partij absoluut niet. Na vier maanden van mislukte onderhandelen schreef hij daarom nieuwe verkiezingen uit voor 10 November aanstaande. Sánchez had het volste vertrouwen dat zijn partij er sterker uit zo komen en met een beetje geluk zelfs de absolute meerderheid zou kunnen behalen. Deze kans lijkt nu echter als sneeuw voor de zon te verdwijnen, want sindsdien heeft de demissionaire president de ene na de andere politieke blunder begaan.

Spaanse politie naar Catalonië
Het leek allemaal goed gepland. In de voorcampagne van de verkiezingen zouden de vonnissen tegen de Catalaanse leiders door het Spaanse Hooggerechtshof bekend worden gemaakt. (De scheiding van de machten lijkt in Spanje opnieuw zeer dubieus.) Door vooraf politiemanschappen vanuit geheel Spanje naar Catalonië te sturen om eventuele sociale onrust de kop in te drukken, wilde Sánchez tonen dat hij de Catalanen geen duimbreed toegeeft. En zoiets levert in Spanje stemmen op.

Bij de bekendmaking van de straffen zei Sánchez dat hiermee het onafhankelijkheidsstreven van de Catalanen definitief ten einde is en dat er nu een nieuwe periode kon beginnen. Hij had zich niet erger kunnen vergissen. Want de Catalanen hadden zich voorbereid op een lange periode van protest, te beginnen met de bezetting van het vliegveld van Barcelona.

Sindsdien gaan de Spaanse nationale politie als criminele hooligans tekeer. Willekeurige en gewelddadige arrestaties (een jonge vrouw werd een mes op de keel gezet met het commentaar van de politie: ‘Als er een dode zal vallen, zal dat niet aan onze kant gebeuren’), beledigingen en het provoceren van rellen is aan de orde van de dag. Diverse video ‘s tonen aan dat de nationale politie zich infiltreert onder de protesterenden om geweld uit te lokken. Bovendien gebruikt de ME rubberen kogels om de menigte uit elkaar te drijven, een wapen dat in Catalonië verboden werd nadat een vrouw vijf jaar geleden bij een staking in Barcelona haar oog had verloren. De Spaanse politie argumenteert dat dit verbod niet voor hen geld omdat zij ‘nationale’ politie zijn. Dankzij de onverantwoordelijke beslissing van Sánchez om de Policia Nacional naar Catalonië te sturen komt deze treurige score nu op vier verloren ogen te staan. Was er geen Spaanse politie in Catalonië aanwezig geweest, dan zou er ook geen sprake zijn geweest van geweld.

Het sturen van de nationale politie uit andere delen van Spanje blijkt ook een strategische fout te zijn geweest. De Catalaanse politie heeft de Spaanse ME diverse malen uit benarde situaties moeten redden omdat ze er de weg niet kennen, de bevoorrading en munitie opraakte of domweg omdat ze uitgeput zijn door overwerk en de slechte logeercondities in het hoofdkantoor aan de Via Laietana.

Bij hun terugkomst thuis worden zij met Spaanse vlaggen en alle eer door familie en collega ‘s onthaald alsof ze van een oorlogsfront in het buitenland terugkeren. Het imago van een neutrale politie die dient om de openbare orde te handhaven, zoals dat in een volwaardige democratie normaal is, wordt hiermee zwaar geschaadt.

Bliksembezoek
Op Maandag 21 Oktober bracht Sánchez een bliksembezoek aan Barcelona. Daar bezocht hij het ziekenhuis Sant Pau om een gewonde agent van de Policia Nacional te bezoeken. Dat er als gevolg van de rellen ookvier burgergewonden in het ziekenhuis lagen, interesseerde hem niet. Bij zijn aankomst bij het ziekenhuis werd Sánchez door een grote menigte uitgefloten. Omdat deze de hoofdingang blokkeerde, ging hij het ziekenhuis via de EHBO ingang binnen. Eenmaal binnen werd hij verwelkomt door de de artsen en het verplegend personeel met ‘boe’ geroep en een fluitconcert. Het Catalaanse ministerie van gezondheid dient bovendien een officiële aanklacht tegen Sánchez in omdat hij met zijn dienstauto ‘s de toegang voor ambulances gedurende een half uur blokkeerde en daarmee het leven van patiënten in gevaar heeft gebracht. Als klap op de vuurpijl trok een lijfwacht, totaal onnodig, zijn mitrailleur toen hij wegreed.

Na het ziekenhuisbezoek bezocht Sánchez het hoofdbureau van de Policia Nacional aan de Via Laietana. Maar hij bezocht niet de Catalaanse politie die net zo hard had meegewerkt aan het handhaven van de openbare orde. Ook bezocht hij niet de Catalaanse president Quim Torra. Deze had hem het weekend daarvoor driemaal toe tevergeefs gebeld om een oplossing voor het politieke conflict en de rellen te zoeken. Hoewel Sánchez op dat moment slechts enkele honderden meters van het Catalaanse regeringspaleis verwijderd was, ging hij na het bezoek aan ‘zijn’ politiecorps met de staart tussen de benen direct terug naar Madrid. Het drie uur durende bliksembezoek van de Spaanse president had slechts als doel om zijn eigen troepen in de ‘opstandige Catalaanse kolonie’ moreel te steunen. Net zomin als Felipe de koning van alle Spanjaarden is, wil Sánchez niet hun president zijn en negeert hij een democratisch gekozen president van de regio.

Herbegrafenis Franco
Een andere blunder beging Sánchez door afgelopen week dictator Franco her te begraven. Zijn kadaver werd, deels met een helikopter, getransporteerd van de Valle de los Caídos (het enige monument in Europa dat dient als eerbetoon aan het fascisme) naar een familiegraf. Sánchez loste daarmee een verkiezingsbelofte van anderhalf jaar geleden in. Met de vervulling van deze belofte beweerde hij dat hiermee de donkere periode van het Franco tijdperk definitief is afgesloten. De herbegrafenis had in stilte en slechts in het bijzijn van de directe familie moeten plaatsvinden. Maar Sánchez kon het niet nalaten om er een verkiezingsstunt van te maken en stuurde zijn minister van justitie om de plechtigheid bij te wonen. Want dat werd het: een plechtigheid met al haar ins en outs. Zes dragers, waarvan twee die Franco 44 jaar geleden daar begraven hadden, een priester die de kist zegende, een familielid die nog trachtte de Spaanse vlag uit het vorige tijdperk over de kist te draperen en een grote groep fascisten die buiten de hekken van het monument ‘viva Franco’ riepen en de Hitlergroet gebruikten. In plaats dat het een verkiezingsstunt voor de socialistische PSOE was, liep de herbegrafenis uit op een demonstratie van het Spaanse fascisme. Het Franco tijdperk is allesbehalve afgesloten.

Afsluiting verkiezingscampagne in Barcelona
De laatste, en misschien wel grootste fout, zal de Spaanse demissionaire president nog begaan. Hij heeft aangekondigd dat hij de verkiezingscampagne in Catalonië zal afsluiten om te laten zien dat de situatie daar weer normaal is. Hoeveel politie hij daarvoor zal hebben laat zich raden, want hij zal een warm onthaal krijgen.

Ondertussen gaan de protesten in de vorm van punctuele acties in Catalonië door. De Spaanse regering verliest steeds meer haar machtsgreep op de regio. De emotionele grip op de Catalanen heeft Spanje reeds verloren door hun leiders voor tientallen jaren op te sluiten.

Via Laietana 43

(820 woorden)

Een gedeelte van dit artikel werd vertaald uit ElNacional.cat

Het gebouw aan de via Laietana nummer 43 werd in 1929 door de Spaanse staat gedurende de Republiek gekocht. Het was toen het hoofdkwartier voor orde van de Catalaanse Generalitat. De Catalaanse president Lluís Companys organiseerde vanuit hier de weerstand tegen de staatsgreep door Franco. Na de burgeroorlog werd dit het hoofdbureau van de Spaanse nationale politie en de zetel van de Zesde Brigade voor Sociaal Onderzoek, ook wel de Sociaal-Politieke Brigade genoemd, die als doel had om iedere dissident van het Franco regiem te vervolgen.

Op het hoofdbureau werkten authentieke specialisten in het martelen, zoals de gebroeders Antonio Juan en Vicente Juan Creix en de politiecommissarissen Polo en Eduardo Bóveda Quintela. Vázquez Montalbán beschreef hen als ‘beroepsvernederaars’. Politieke leiders als Jordi Pujol en Joan Comorera, de intellectueel Joan Oliver en de zangeres Maria de Mar Bonet, maar ook kapelanen, studenten, leden van de oppositie, vakbewegingen en duizenden burgers die het regiem niet zinde werden door hen gemarteld. Hoewel er ook in de kazernes van de Guardia Civil werd gemarteld, werd dit gebouw het meest gekenmerkt. Er werden verschillende marteltechnieken toegepast. Iedereen die binnenkwam werd ontvangen door een kring van agenten die hen met allerlei voorwerpen stompten, sigaretten op de huid uitdoofden en beledigden. Waterboarding vond plaats in een emmer water of urine. Miguel Núñez van de politieke partij PSUC werd gedurende vierentwintig uur met zijn polsen aan de verwarmingsbuis langs het plafond opgehangen. Bij Jordi Carbonell pasten ze de ‘ooievaar’ toe. Hij werd gedwongen om gedurende lange tijd gehurkt te zitten en werd met zijn handen onder zijn knieën vastgeboeid. Hij werd tot deze ongemakkelijke positie gedwongen omdat hij volhield Catalaans te spreken en weigerde tegen de politie in het Spaans te praten. De martelingen gingen door tot ver na het Franco tijdperk. Er zijn meldingen van verschillende martelingen tot in het begin van de jaren negentig. Zo werden bijvoorbeeld Catalaanse onafhankelijkheidsstrijders preventief gearresteerd en gemarteld voordat de Olympische spelen van Barcelona in 1992 begonnen.

Het spreekt voor zich dat dit gebouw door de inwoners van Barcelona en in de rest van Catalonië gehaat en geminacht wordt. Afgelopen Vrijdag vonden er grote schermutselingen plaats. De gewelddadige schermutselingen worden echter veelal geprovoceerd door mensen die niets met de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging te maken hebben. Het zijn jongeren die, ongeacht het motief van een protestdemonstratie, problemen met de politie zoeken. Anderen, veelal jonge studenten, lieten zich verleiden om daar aan mee te doen. Zij zijn minder, of helemaal niet, ervaren in het houden van rellen en zijn daardoor de eersten die door de politie werden opgepakt of mishandeld. Veel was daar niet voor nodig, want ze hoefden maar rustig in een café te zitten met een ‘estelada’ over de schouders, of in de buurt en in tegensgestelde richting van de schermutselingen te lopen om door een groep van politieagenten met hun knuppels in elkaar geslagen te worden. Een schedelbasisfractuur en enkele gebroken neuzen waren het gevolg daarvan. In totaal werden de afgelopen week door de ambulancedienst SEM en in de ziekenhuizen 579 gewonden behandeld. Vier van hen verloren een oog door rubberen kogels. Het totaal aantal gewonden is onbekend, want niet iedereen durft naar de medische hulp te gaan. Er zijn meldingen dat de politie gewonden uit de wachtkamers van de ziekenhuizen komen halen om ze te arresteren.

Precies voor dit gebouw, dat zo intens gehaat wordt vanwege haar verleden, werd gisteravond, Zondag 20 Oktober, door het CDR (de activistengroep waarvan op 23 September zeven leden werden opgepakt wegens verdenking van terrorisme en die nog steeds in volledige isolatie in een gevangenis ergens bij Madrid zitten omdat ze niet bekennen willen) een sit-in gehouden. Tegen een rustige sit-in waar men achter de politielinie blijft, kan de politie weinig doen. In tegenstelling tot de afgelopen dagen voerde de politie deze keer geen charge uit zonder dat er aanleiding voor was. En toen viel er plotseling op de Via Laietana, daar waar het verkeer altijd met veel lawaai doorheen raast, een doodse stilte. Alleen het dreigende geluid van een helikopter was nog te horen. Tussen de zittende menigte van de CDR speelde een jonge vrouw ‘El cant dels ocells’ (‘Het lied van de vogels’) op haar cello. Het beroemde muziekstuk van Pau Casals, de musicus die vervolgd werd en niet terug kon keren naar zijn geliefde Catalonië toen Franco nog leefde, werd gespeeld vlak onder de ogen van de aanhangers van datzelfde regiem; degenen die afgelopen week vier vreedzame burgers voor het leven het zicht hebben ontnomen met hun verboden rubberen kogels en anderen veroordeeld hebben tot een kinderloos leven omdat ze met politieknuppels tussen de benen werden geslagen. En iemand schreef over dit gebouw waarbinnen zoveel mensenleed heeft plaatsgevonden: ‘Als we onafhankelijk zijn en de Policia Nacional hier uit is, laten we er een bibliotheek van maken’. Een bibliotheek, een bron van cultuur en Catalaanse literatuur! Typisch Catalaans, typerend voor de mensen die er slechts naar streven om zichzelf te besturen.

Protesten tegen de uitspraak

(670 woorden)

Het ANC heeft vijf wandeltochten georganisseerd vanuit de Catalaanse steden Girona, Vic, Berga, Tarragona en Tarrega. De wandeltochten duren drie dagen. Zij hebben een dagelijkse lengte van zo’n 40 km en zullen via de Catalaanse hoofdwegen samenstromen in Barcelona. Daar zal zij eindigen met een grote demonstratie.

Gisteren nam ik deel aan het gedeelte dat ‘s-middags werd gedaan vanaf Navas tot aan Manresa. Vanwege mijn enkelblessure deed ik het met de fiets. Het is niet gemakkelijk om met een racefiets 4 km/uur te rijden! Deze kolonne begon ‘s-morgens in Berga met zo’n 5000 mensen en eindigde in Manresa met een 15.000 personen. Ik ken er twee die het gehele stuk vanaf Berga tot aan Manresa gelopen hebben, meer dan 40 km!

Het is allemaal ontzettend goed georganiseerd zoals we van het ANC met de diada’s (de jaarlijkse protesten op 11 September) gewend zijn. Met eten en drinken voor onderweg en slaapmogelijkheid voor ‘s-nachts om de volgende dag verder te kunnen lopen indien men dat wenst. De sfeer is erg gezellig en gemoedelijk. Iedere keer wanneer we langs een dorp of stad kwamen (Balsareny, Sallent, la Botjosa) voegden er zich mensen bij. Op de viaducten werden we aangemoedigd door toeschouwers met vlaggen, gele linten en geroep ‘vrijheid voor de politieke gevangenen’ of ‘onafhankelijkheid’. Toen we in Manresa arriveerden kregen we een groot onthaal. De wandeltocht veranderde daar in een grote protestdemonstratie. In eerste instantie zouden we langs de kazerne van de Guardia Civil lopen. Maar omdat er daar al een cassolada (met lepels op pannen slaan) werd gehouden waarbij het vol stond met ME van de Catalaanse politie en Guardia Civil, leidde men de wandeltocht een straat om. Desondanks belandde ik middenin de cassolada en stond toen plotseling en ongewild oog in oog met de gehelmde politiemonsters. Gelukkig liet men mij er door om mijn route naar het eindpunt van de wandeltocht, de sporthal van Manresa ‘El Congost’, voort te zetten. Toen we daar aankwamen, lazen we dat de jongeren van de cassolade reeds met de politie in de clinch lagen. Ook hoorde ik een knal, maar weet niet of dat een schot met rubberen kogel van de politie was.

Het is erg jammer dat bepaalde groepen zich door de politie laten uitlokken tot het in brand steken van vuilniscontainers of het gooien van flessen water en, gister voor het eerst, ook met stenen. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat er infiltranten van Spaanse zijde bij zitten. In Manresa hield de Catalaanse politie afgelopen week een persoon bij de rechtbank aan die ‘verdacht gedrag’ vertoonde. Hij had allerlei materiaal in zijn auto van Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging, zoals estelade vlaggen. Bij controle bleek het een medewerker van de Spaanse binnenlandse veiligheidsdienst (CNI) te zijn. Afgezien van infiltranten zijn er ook video’s op Twitter te zien waarbij de politie zelf containers in brand steekt of bestaande branden aanwakkert.

Tijdens de demonstraties op het vliegveld afgelopen Maandag is het duidelijk geworden dat het Spaanse ministerie van BiZa de facto het leiderschap heeft over de Catalaanse politie, terwijl zij officieel onder toezicht staat van de Catalaanse overheid. De Spaanse minister van BiZa, Fernando Grande-Marlaska (voormalig rechter van het Audiencia Nacional welke reeds enkele malen door het Europese Hof van de Mensenrechten is veroordeeld), houdt er op deze manier liever een bedekte vorm van noodtoestand op na dan dat hij een officiële staat van beleg afkondigt. Het geweld op straat is natuurlijk koren op de molen van de demissionaire regeringspartij PSOE om stemmen te winnen bij de verkiezingen van 10 November.

De Catalaanse minister van BiZa, Buch, hangt aan een zijden draadje wegens het harde en onververantwoordelijke optreden van de Catalaanse politie. Op het vliegveld voerde deze charges uit zonder enige aanleiding. Ook werden journalisten, duidelijk zichtbaar met hun ‘PRESS’ hesjes, door de politie met knuppels geslagen en mishandelt.

Kortom, ik blijf er bij dat de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging vreedzaam is, net zoals zij de afgelopen tien jaren is geweest. Dat zij nu overgaat tot vreedzame acties van wettelijke ongehoorzaamheid, is slechts een democratisch middel tegen een Staat die een vreedzame protestdemonstratie of het stemmen voor een referendum veroordeelt als een opstand waarvoor negen a dertien jaar gevangenisstraf voor staat.