Presentatie referendumwet

De wet voor het houden van het referendum op 1 Oktober is vandaag gepresenteerd in het Catalaanse parlement. Hiermee wordt duidelijk hoe men het referendum zal organiseren en uitvoeren. Deze wet houdt het volgende in:

De wet voor het referendum bevat een uitgebreid voorwoord met de VN verdragen van de mensenrechten en juridische uitspraken van het Internationale gerechtshof in Den Haag om de eenzijdigheid van het referendum (zonder instemming van de Spaanse staat) te verklaren en te verdedigen.

Er wordt een kiescommissie opgericht die het functioneren en alle procedures van referendum zal moeten regelen. Deze commissie zal uit vijf juristen bestaan welke door het Catalaanse parlement worden gekozen. De commissie bepaald definitief de lijst van kiesgerechtigden, welke de regering zal voorleggen.

De partij voor onafhankelijkheid zal worden gewonnen indien de helft plus één van alle uitgebrachte stemmen ‘ja’ heeft gestemd op de vraag: ‘Wilt u dat Catalonië een onafhankelijke Staat zal zijn in de vorm van een republiek?’ Indien ‘ja’ wint, zal de Catalaanse Republiek onmiddellijk worden uitgeroepen nadat het resultaat officeel bekend is. Dit zou enkele dagen na het referendum kunnen duren indien een partij niet met het resultaat akkoord gaat en, bijvoorbeeld, een hertelling nodig is. De kiescommissie moet echter binnen veertien dagen haar resultaat aan het Catalaanse parlement bekend maken. Het parlement zal dan binnen maximaal twee dagen een bijzondere zitting houden waarin de onafhankelijkheid van Catalonië wordt uitgeroepen. Dat wil zeggen uiterlijk 17 Oktober 2017 zal Catalonië een onafhankelijke staat zijn; een nieuw land in Europa. Indien ‘nee’ wint, zal de juridische status van het Spaans autonome gebied onveranderd blijven en zullen er direct verkiezingen worden uitgeschreven.

De wet voor het referendum heeft de hoogste legale prioriteit en creëert een uitzonderlijk juridisch regiem welke geldig zal zijn tot en met 1 Oktober. Hiermee wordt voorkomen dat de wet zal worden geanuleerd of opgeschort, bijvoorbeeld door het constitutioneel hof .

De referendumwet beschermd de regeringsleiders, fysieke en juridische personen die meewerken aan het referendum. Dit is mogelijk omdat de huidig geldige wetgeving reeds zorgd voor deze bescherming. Er werd in eerste instantie gedacht om een tijdelijk juridische overgangswet te creëren, welke een gedeelte van de Spaanse wetgeving buiten werking zou moeten stellen. Uiteindelijk hebben de politieke partijen besloten dat dit niet nodig is. Spanje heeft de VN verdragen van de rechten van de mens en van volkeren, waaronder het zelfbeschikkingsrecht, ondertekend en daarmee vormen deze verdragen onderdeel  van de Spaanse wetgeving.

De regering stelt de middelen (zoals kiesbriefjes, stembussen en lokalen) en mankracht ter beschikking aan de kiescommissie.

De stemcomissies, behorende bij iedere stembus, bestaan uit een president en twee leden. Dezen worden geloot uit de lijst van stemgerechtigden.

De lijst van stemgerechtigden bestaat uit Catalanen die het recht hebben om te stemmen voor het Catalaanse parlement, zowel wonend in Catalonië als in het buitenland. Dit houdt in alle inwoners in Catalonië, of in het buitenland met als laatste woonplaats in Catalonië, en ouder dan 18 jaar met een Spaans paspoort.

Er wordt een decreet uitgeschreven voor de oproep tot stemmen waarin de datum officieel wordt vastgelegd.

Indien een gemeenteraad geen medewerking verleend, zorgt de Catalaanse regering voor het stemlokaal. Dit is van belang voor die gemeenten waar een unionistische partij (zoals de PP in één plaats, de socialisten in meerdere) de overmacht heeft en enige vorm van samenwerking weigeren daar zij het referendum illegaal vinden.

Het referendum zal één enkele vraag bevatten, in tegenstelling tot de volksraadpleging van 14 November 2014 wel een dubbele, getrapte, vraag bevatte (indien ja dan .., indien niet, dan..).

Er is geen minimale opkomst vereist om het referendum bindend te verklaren. Dit wordt ook aanbevolen door de EU commissie van Venetië om een boycot van het referendum door één van de partijen te voorkomen. Het politieke succes van het referendum houdt echter wel af van de opkomst. Er zal daarom campagne door voor-en tegenstanders van een onafhankelijk Catalonië worden gehouden.

De campagne periode duurt twee weken, tot twee dagen vooraf aan het referendum, zoals gewoonlijk is bij Spaanse verkiezingen. De dag voor het referendum is een dag van bezinning.

Met de presentatie van deze wet wordt het referendum steeds concreter. Voorop staat dat het referendum democratisch en op eerlijke manier zal plaatsvinden. Er zal daarom ook internationale toezicht zijn.

Ondertussen begint het in Madrid ook door te dringen dat het de Catalanen menens is. Zes jaren lang, vijf manifestaties met honderdduizenden betogers, twee verkiezingen en een volksraadpleging, minstens achttien maal formeel gevraagd om een referendum, werden genegeerd, gekleineerd, met termen als ‘een soufflee die wel weer inzakt na economisch herstel’ of ‘een gevolg van de zomerwarmte’ of zelfs direct beledigd (als nazis, erger dan jihadisten, een dictator als president etc). De presentatie van de referendumwet zal politieke spanningen daarom verder doen oplopen. Vooralsnog hebben de Spaanse regeringsleiders gezegd dat zij pas tot (juridische?) stappen zullen overgaan wanneer een decreet of wet voor het referendum is ondertekend. De openbaar hoofdaanklager zit ondertussen echter niet stil en werkt aan vervolging van Catalaanse regeringsleiders, topambtenaren en toeleveranciers van stembussen, papiertjes etc.

 

Naschrift. De reacties uit Madrid hebben niet lang op zich laten wachten. De vice-presidente van Spanje heeft gezegd dat het referendum gewoonweg niet zal plaats vinden: de referendumwet zal binnen 24 uur na te zijn aangenomen door het Catalaanse parlement,  worden aangegeven bij het constitutioneel hof en daarmee worden opgeschort. De minister van justitie zei dat deze wet nooit rechtsgeldigheid zal krijgen. Het wetsvoorstel is volgens hem ondemocratisch en hij waarschuwt dat de openbaar hoofdaanklager de wet zal toetsen en of de verantwoordelijken er van strafbaar zijn. (De minister van justitie schaamt zich er blijkbaar niet voor om er voor uit te komen dat er geen scheiding is tussen wetgevende en uitvoerende macht, indien dat zo uitkomt.) Hij noemt de Catalaanse regering autoritair omdat zij verplicht dat ambtenaren en burgemeesters zich aan deze wet moeten houden. De minister van defensie heeft de Catalanen er voor de zoveelste maal aan herinnerd dat het leger garant staat voor de eenheid van Spanje.

Please follow and like us:
error