Spanje ongehoorzaamt het Europese Hof van Justitie

(780 woorden)

Voorafgaand
Voordat de Catalaanse vicepresident Oriol Junqueras tot dertien jaar lang veroordeeld werd wegens het houden van een referendum, werd hij verkozen tot lid van het Europese Parlement (MEP). Met ingang vanaf dat moment genoot hij juridische onschendbaarheid. Het Hooggerechtshof liet hem echter niet vrij omdat hij volgens de Spaanse regels eerst trouw zou moeten zweren aan de grondwet van deze lidstaat. Maar de rechtbank gunde Junqueras zelfs daar geen gelegenheid voor.

Junqueras had bovendien een maand tevoren reeds trouw gezworen om lid te kunnen worden van het Spaanse Congres van Afgevaardigden. Hij genoot in principe dus reeds juridische onschendbaarheid omdat hij lid van het Congres was geworden. Maar door druk van het Hooggerechtshof hief de voorzitster van dit Congres zijn juridische onschendbaarheid op zonder daarvoor de geldige procedures te volgen, waaronder een parlementair debat. Het Spaanse Hooggerechtshof kan het Europese Parlement echter niet op eenzelfde manier chanteren zoals zij bij het Congres had gedaan.

In opdracht van de advocaat van Junqueras, van den Eynde, vroeg het Hooggerechtshof daarom (noodgedwongen) om advies bij het Europese Hof van Justitie (EHJ), gezeteld in Luxemburg, hoe dat nu precies zit met de parlementaire onschendbaarheid van de MEP. In de vraagstelling beloofde rechter Marchena, de voorzitter van de kamer van het Hooggerechtshof die de Catalanen berecht, dat hij gehoor zou geven aan het EHJ, zelfs indien de gerechtelijke procedure en de veroordeling van Junqueras doorgang zou vinden. Op veertien Oktober werd Junqueras veroordeeld, ondanks dat het Spaanse gerechtshof in principe had moeten wachten op het antwoord van advies waar zij notabene zelf om gevraagd had.

De uitspraak van het Europese Hof
Het Europese Hof was in haar uitspraak een maand na deze veroordeling zeer duidelijk. Vanaf het moment dat de verkiezingsuitslag officieel bekend werd, was Junqueras lid van het Europese Parlement en geniet daarom juridische onschendbaarheid. De uitspraak van het EHJ zegt dat hij vanaf dat moment direct vrij gelaten had moeten worden en niet veroordeeld had mogen worden. Het Spaanse Hooggerechtshof had vooraf aan de veroordeling eerst aan het Europese Parlement opheffing van zijn juridische onschendbaarheid moeten vragen.

Spaanse Hooggerechtshof ongehoorzaam aan Europese justitie
Om te voorkomen dat het Hooggerechtshof haar woord zou moeten breken, liet zij het vuile werk over aan de Spaanse Centrale Kiescommissie (JEC). Deze besloot vorige week het resultaat van de verkiezingsuitslag te veranderen door Junqueras van de lijst van gekozen Europarlementariërs te schrappen. Junqueras ging vervolgens in beroep tegen dit besluit bij het Hooggerechtshof. Deze heeft nu besloten de uitspraak van de kiescommissie staande te houden. De Spaanse justitie zegt dat de juridische onschendbaarheid van Junqueras niet meer geld omdat hij inmiddels veroordeeld is. Het Spaanse Hooggerechtshof gaat daarbij tegen de bindende uitspraak van het EHJ in en breekt bovendien haar woord dat zij zich aan de uitspraak van het EHJ zou houden zelfs indien Junqueras inmiddels veroordeeld zou zijn.

Gevolgen
Het is nu aan het Europese Parlement, die Junqueras reeds volwaardig lid heeft gemaakt, om de ongehoorzaamheid van de Spaanse justitie te beoordelen. Aanstaande Maandag 13 Januari vind de plenaire vergadering in Straatsburg plaats. Het EP verwacht dat Junqueras daarbij aanwezig zal zijn. Er zal zondermeer over de gerechtelijke ongehoorzaamheid van lidstaat Spanje en de onwetmatige verandering van haar parlement worden gedebatteerd. Deze kan een boete aan Spanje opleggen of, in het ergste geval, volgens artikel 7 van het verdrag van Lissabon aan de Europese Commissie vragen om Spanje haar recht van stem in de Europese Raad te ontheffen.

Catalaanse president ontzet
De kiescommissie besloot dezelfde dag om ook de Catalaanse president Quim Torra van de ledenlijst van het Catalaanse Parlement te halen. Daarmee werd Torra per direct uit zijn ambt gezet. Volgens het Statuut en parlementaire reglement kan echter het Catalaanse Parlement als enige haar president aanstellen en ontslaan. Dankzij de meerderheid van de onafhankelijkheidspartijen bevestigde het Parlement dat Torra aan kan blijven als president. Daarnaast ging Torra in beroep bij het Spaanse Hooggerechtshof tegen het besluit van de JEC. Evenals het geval van Junqueras, bevestigt het Hooggerechtshof het besluit van de JEC. Als antwoord hier op laat de voorzitter van het Catalaanse Parlement, Roger Torrent, aan de president weten dat hij ondanks deze bevestiging lid van het Parlement blijft.

Patria boven alles
De Spaanse politiek en justitie zullen de reactie van het Catalaanse Parlement en de president met zeer grote waarschijnlijkheid interpreteren als wettelijke ongehoorzaamheid tegen de Spaanse rechterbank. Een tribunaal dat nu bewezen heeft dat zij het predikaat ‘justitie’ onwaardig is. Een staatsgreep in de moderne vorm van lawfare in plaats van militair geweld, door het (opnieuw) opheffen van de Catalaanse autonomie ligt op de loer. De Spaanse trots en het nationalistische ‘patria’ gevoel staat voor de Spanjaarden boven alles. Ook al leidt dit tot de teloorgang van een rechtstaat, om maar niet te spreken over democratie. Ziehier een schoolvoorbeeld hoe ‘lawfare’ in zijn werk gaat.

Nawoord: Junqueras uit het Europese Parlement gezet
Het Europese Parlement had te kennen gegeven dat zij de situatie van Junqueras en de uitspraak van het Spaanse Hooggerechtshof nader moest bestuderen. Zij zou aanstaande Maandag 13 januari haar bevindingen op de plenaire vergadering in Straatsburg bekend maken. Tot grote verrassing maakte de voorzitter van het Europese Parlement, David Sassoli, dezelfde dag bekend dat hij de uitspraak van het Spaanse gerechtshof overneemt en Junqueras daarom van de ledenlijst van het Parlement heeft verwijderd. Hij zegt dat hij daarmee het precedent van het EHJ tegen Le Pen naleeft welke inhoudt dat ten alle tijde de uitspraken van de rechtbank van de EU lidstaten moeten worden nageleefd. Het precedent lijkt echter hier niet van toepassing daar Le Pen voor zijn verkiezing tot het EP reeds veroordeeld was. De plotselinge beslissing van de parlementsvoorzitter is op zijn minst zeer vreemd te noemen en gaat regelrecht tegen artikel acht van het reglementen van het EP in. Alles wijst er op dat de parlementsvoorzitter door Spanje onder immense druk wordt gezet.

Please follow and like us:
error