Tweede en laatste week verkiezingscampagne

(2400 woorden)

Maandag

Uitstel bekendmaking verkiezingsuitslag
De regionale Kiescommissie regelt de Catalaanse verkiezingen voor aanstaande 14 Februari. Haar taak is onder andere om burgers te loten die verantwoordelijk moeten zijn voor het verloop bij de stembussen. Als gevolg van de Covid heeft 25% daarvan, zo’n 25.000 mensen, een bezwaarschrift ingediend. Indien voor hen geen vervanging kan worden gevonden, dan moet na 48 uur het stemlokaal opnieuw worden geopend. De commssie stelt daarom dat wanneer niet voldoende stembussen geopend kunnnen worden, de voorlopige uitslag van de verkiezingen niet op de avond van de verkiezingsdag bekend mogen worden gemaakt. Dit zou het stemgedrag van degenen die 2 dagen later alsnog hun stem moeten uitbrengen kunnen beïnvloeden. Het spook dat de Commissie het resultaat wil manipuleren of de verkiezing zelfs wil annuleren indien het resultaat haar niet zint verschijnt om de hoek. Later op de dag wordt bekend dat men voldoende vervanging heeft gevonden om 98% van de stembussen te openen.

Exminister gezondheidszorg weet niet van het bestaan van Catalaanse departement
De socialistische PSOE kandidaat en voormalig minister van gezondheidszorg Illa stelt voor om een Catalaans ministerie voor gezondheidszorg op te richten. Deze zou dan nauw met de Spaanse moeten samenwerken. Illa, die altijd in Catalonië heeft gewoont en vanuit zijn partij belast is geweest met verschillende overheidstaken, is blijkbaar niet op de hoogte dat dit ministerie al bestaat en dat hij als minister aan het begin van de pandemie haar taken heeft afgenomen. Eenmaal op de hoogte hiervan stelt hij tijdens het TV debat voor een bedrag voor gezondheidszorg uit te trekken. Pere Aragones, kandidaat van ERC, verteld hem dat dit bedrag lager is dan de huidige begroting. Het ministerie ligt op vijfentwintig meter afstand van het kantoor van zijn PSOE/PSC partij. Een crack.

Ongehoorzaam aan Kiescommissie
Opnieuw, net als vorige maandag, werden steunbetuigingen betoond aan de Catalaanse politieke gevangenen. De Kiescommissie had deze verboden omdat ze invloed op de verkiezingen zouden hebben. Natuurlijk is dat ook zo en daarom wil de burgerij buiten de politieke partijen om hun onvrede tegen de Spaanse dwang uiten. De organisatoren, de burgerbeweging ANC en het Consell per la República (CxR, Raad van de Republiek; de regering in ballingschap met haar hoofdzetel in Waterloo, België), beroepen zich op de vrijheid van vergadering en demonstratie. De foto’s van de protesten in verschillende dorpen en steden, altijd vreedzaam en met inachtneming van Covid maatregelen, zijn op de Internetsite van CxR te zien. Hoewel het kleine protesten zijn, kunnen zij in de loop van de tijd groeien en een belangrijk deel vormen voor de controle over het Catalaanse grondgebied.

Dinsdag

TV debatten
Vandaag wordt het tweede TV debat tussen de politieke partijen gehouden. Het eerste vond vorige week Zaterdag plaats op het Spaanse TVE kanaal. Bij aanvang vroeg de moderator toen om de discussie in het Spaans te houden omdat geheel Spanje belang zou hebben bij de regionale verkiezingen. De leiders van de Catalaanse partijen negeerden deze aanvraag en hielden hun debat in de taal van hun kiezers. Dit kan als een grote mentale omschakeling worden beschouwd die afstand neemt van de Spaans koloniale onderdanigheid. Tijdens het Franco regiem werd geleerd dat het onbeleefd is om Catalaans te spreken tegen een onbekende. Nog steeds hoort men vaak: ‘Spreek de christelijke taal’ en levert het Catalaans spreken regelmatig problemen met de Policia Nacional, Guardia Civil en Justitie. De onderdanigheid met betrekking tot de taal zit er nog steeds diep in. Wanneer in een gezelschap ook maar een enkele persoon aanwezig is die het Catalaans niet goed zou begrijpen, schakelen de Catalanen bijna altijd direct over in het Spaans. Schrijver dezes spreekt uit ervaring. De volharding van de Catalaanse kandidaten in het TV debat was daarom erg opmerkelijk.

Het tweede debat vond plaats op het Catalaanse kanaal TV3. De fascistische partij Vox heeft een opmerkelijk partijprogramma. Zij stelt voor om de Catalaanse overheidstaken zoals gezondheidszorg terug te sluizen naar de Spaanse overheden in Madrid. Daarmee wil zij de Catalaanse overheid uithollen en de politieke situatie van tijdens het Franco regiem herstellen. Hoe is het mogelijk dat een partij kan meedoen met verkiezingen terwijl zij voorstander is om datzelfde Parlement op te heffen? De Ciutadans partij sluit niet uit dat zij met Vox zal samenwerken. De socialistisch Illa zegt dat hij nooit in discussie met Vox zal treden. Maar zijn PSOE partij bedankte Vox expliciet voor haar steun in het Congres bij het stemmen over de Europese hulpfondsen tegen de Covid crisis. Deze fondsen komen voornamelijk ten goede van de beursgenoteerde IBEX35 bedrijven in plaats van het klein-en middelgroot bedrijf. De PSOE regering vond daarom grote weerstand in het Congres en had de electorale steun van Vox nodig. MEP Clara Ponsatí maakt in het Europese Parlement melding van het misbruik van de fondsen.

Als enige diende Alejandro Fernández, van de rechtse Partido Popular, repliek aan Vox: ‘Wij zijn niet op kruistocht en wij zijn geen ridders’ was zijn antwoord op de anti-moslim toespraak van de Vox kandidaat en: ‘Hij zegt dat hij TV3 wil sluiten maar hij blijft maar komen naar TV3’. Fernández wordt in het algemeen als winnaar van het debat beschouwd.

Woensdag

Covid test Illa
Het blijkt dat voormalig minister van gezondheidszorg Illa, door de internationale media beschouwd als de slechtste van geheel Europa vanwege zijn Covid beleid, als enige kandidaat weigerde om zich vooraf aan het TV debat te laten testen of een certificaat te overhandigen dat hij vrij van Covid-19 is. Zijn argument was dat de protocollen van de Generalitat dit niet voorschrijven. Enkele andere kandidaten noemen zijn gedrag onverantwoordelijk. Hij roept daarmee bovendien de verdenking op zich dat hij zich, voor zijn beurt, heeft laten vaccineren. Het nieuws heeft veel stof in de media en op de sociale netwerken doen opwaaien. Natuurkundige en numeriek epidemoloog Alex Arenas zegt in een Tweet dat Illa óf uit minachting (hij heeft zich reeds gevaccineerd wat leidt tot een positief testresultaat) óf uit onvoorzichtigheid (mij overkomt niets) handelt . ‘Ik weet niet wat erger is.’

Rechter over epidemologen
Tegen de adviezen van epidemologen in oordeelt de rechter in Euskadi, waar vanwege Covid code rood heerst, dat de horeca gewoon open kan. ‘Een epidemoloog is maar een huisarts die een cursusje heeft gedaan. Er bestaat geen specialistische opleiding voor’, is zijn argument. Epidemoloog Lopez zegt dat met zijn aanvullende opleiding van vijf jaar aan de John Hopkins Universitiy de opmerking van de rechter onaccpetabel is.

Kiescommissie verbiedt protest
Één van deze dagen zal liedjesschrijver en rapper Pablo Hasél worden gearresteerd. Hij werd vanwege zijn teksten veroordeeld tot 3,5 jaar gevangenis wegens aanzet tot terrorisme en belediging van het koningshuis, maar hij zal zich niet vrijwillig bij de gevangenis melden. Hij denkt dat de rechter misschien zal wachten tot na de verkiezingen om deze niet te beïnvloeden. De Catalaanse Muziekacademie wil een protestdemonstratie houden om hem te steunen, maar de Kiescommissie laat dit niet toe. Men zal het protest nu virtuaal via Zoom doen. De vereniging Juristen voor de Republiek toont aan dat de Kiescommissie alleen kan beslissen over activiteiten met betrekking tot de verkiezingen. ‘Zij kan niet beslissen over andere bijeenkomsten zoals zij nu doet en schendt daarmee schaamteloos de fundamentele vrijheid van vergadering’. Amnestie International publiceert dat het oneerlijk en buitenproportioneel is om Hasél naar de gevangenis te sturen.

Donderdag

Kiescommissie incoherent
Hoewel de Kiescommissie de protesdemonstratie tegen de veroordeling van Hasél verbiedt, zegt zij niets over de demonstratie die de ultrarechtse en unionistische politiebonden van de Guardia Civil en Policia Nacional in Barcelona wil houden.

Kiescommissie beschermt Vox
Net zoals de politieke partijen gaan ook de fascisten van Vox door het land om campagne te houden. Zoals gewoonlijk wordt er een kraam opgezet met informatiemateriaal en staan er leden om het publiek te informeren. Het liefst doen zij dat op centrale pleinen en indien er markt wordt gehouden. Doorgaans nemen de Vox leden niet de Covid maatregelen in acht zoals het (verplicht) dragen van maskers. Zonder uitzondering wordt er in de dorpen en steden op de één af andere manier tegen de fascisten geprotesteerd wanneer zij met een bezoek worden vereerd en worden de Vox leden door de Catalaanse politie beschermd. In Vic, bijvoorbeeld, moesten zij het veld ruimen onder de hevige protesten. Indien er een markt gehouden wordt, kunnen de standhouders hun omzet voor die dag doorgaans wel vergeten. In andere plaatsen sluiten de winkeliers hun zaak en blijven de bewoners weg van de straten en pleinen waar Vox haar stand heeft neergezet. Op die manier is het er doodstil met uitzondering van het kleine groepje fascisten. Vox heeft aangifte bij de Kiescommissie gedaan dat zij gewelddadig worden bedreigd. Deze heeft het Catalaanse ministerie van BiZa opgedragen om te zorgen voor de bescherming van de Vox leden. De Catalaanse politie moet beelden opnemen om de antifascisten te kunnen identificeren en te vervolgen. De vicepresident van het Catalaanse Parlement zegt: ‘De Kiescommissie geeft politieke instructies om mensen te identificeren en te vervolgen om de activiteiten van extreem rechts te beschermen. Dit zijn degenen die voor het goede verloop van de verkiezingen moeten zorgen. Dat ons niets overkomt!’ Puigdemont zei deze week in het Europese parlement: Fascisme is geen mening, het is een misdaad’.

Illa toont weigert opnieuw Covid test
Kandidaat Illa blijft weigeren om vooraf aan een TV debat een negatieve Covid test te tonen. Dit keer vond het debat op het privé kanaal La Sexta plaats. Hij houdt vol dat hij zich niet heeft laten vaccineren. Laura Borràs (JxCat) vraagt of Illa zijn mondkapje wil op doen om de andere politici en het televisiepersoneel te beschermen of om de studio te verlaten. Andere kandidaten staan Borràs bij. Illa weigert gehoor te geven en valt in de slachtofferrol zeggende dat de de socialisten alom gehaat worden. Een bekende tactiek die doorgaans door extreem rechts wordt gebruikt. Op de sociale netwerken gaat een foto van een laboratoriumrapport rond waarin Illa positief op Covid wordt bevonden.

Arrestatiebevel tegen kandidaat
Tegen nummer twee op de kandidatenlijst in Tarragona van de La CUP partij, Edgar Fernández, is een opsporings-en arrestatiebevel uitgevaardigd. Hij gaf geen gehoor aan de oproep om als aangeklaagde voor de rechter te verschijnen omdat hij meegedaan had met een protestdemonstratie tegen fascisten en een discussie met de Catalaanse politie heeft gehad. Hij zegt geen enkel vertrouwen te hebben in het relaas van de politie omdat haar motieven van politieke aard zijn.

Vrijdag

Vandaag is het de laatste dag van de verkiezingscampagne. Morgen is het ‘bezinningsdag’ waarop de politieke partijen geen activiteiten meer mogen ondernemen. Net zoals het verbod op het publiceren van enquêtes drie dagen voordat de verkiezingen plaats vinden, is de wet achterhaald door de sociale media.

President Torra doet aangifte tegen Kiescommissielid
President Torra werd afgezet dankzij de aangifte van van de Kiescommissie omdat hij wettelijk ongehoorzaam zou zijn geweest. Hierdoor vinden aanstaande Zondag verkiezingen plaats. Commissielid Andrés Betancor was echter tegelijkertijd actief lid bij de Ciutadans partij en beging daardoor mogelijk een misdaad. De Kiescommissie was daardoor partijdig in haar besluiten, waaronder die om Torra te vervolgen. Deze heeft daarom nu aangifte tegen Betancor ingediend.

Protest Spaans rechts
De Spaanse politiebond Jusapol houdt in samenwerking met de unionistische partijen Partido Popular, Ciutadans en Vox een protestbijeenkomst op het Sant Jaume plein in Barcelona. De politie verhindert om kandidaat Carles Riera van La CUP er een antifascistenprotest te houden. De Kiescommissie laat dit protest als enige oogluikend toe.

Zaterdag

Stemmen vanuit het buitenland
Iedere keer wanneer er verkiezingen in Spanje of Catalonië zijn is het stressen geblazen voor Spaanse burgers die in het buitenland wonen. Eerst moeten zij aanvragen om met de verkiezingen mee te doen. Vervolgens ontvangen zij daar de nodige documenten voor en moeten deze terugsturen, doorgaans via de Spaanse ambassade in het betreffende land waar zij woonachtig zijn. Iedere stap in dit proces is een hindernis: arriveren de documenten op tijd, op wie moet worden gestemd en komen de teruggestuurde envelopen met de stem binnen het ultimatum aan op de plek van bestemming? Is er ondertussen niet gesjoemeld met de envelopen, is de stem aangekomen en wordt hij daadwerkelijk meegeteld? Vandaag werd bekend dat een schamele 15.509 van de 255.087, oftewel 6%, van de stemgerechtigden in het buitenland hun stem hebben kunnen uitbrengen. Bij de vorige Catalaanse verkiezingen op 21 December 2017 bedroeg dit percentage 11%. Degenen die niet permanent in het buitenland wonen en dus niet via de ambassade kunnen stemmen hebben het nog moeilijker met de Spaanse bureaucratie. Daarvan hebben wereldwijd dit keer 355 Spaanse burgers kunnen stemmen. In 2017 waren dat er 2663.

Sleutels tot regering
De verkiezingsuitslagen zijn nooit zo onzeker geweest als nu. De peilingen voorzien dat de twee onafhankelijkheidspartijen ERC en JxCat samen met de socialistische PSOE/PSC min of meer even sterk uit de bus zullen komen. Een belangrijke factor is, gezien de Covid pandemie, dit keer ook de opkomst. Indien deze onder de 50% zal zijn is er een reële kans dat de Kiescommissie de verkiezingen zal annuleren, zeker wanneer de onafhankelijkheidspartijen winnen zullen. Het kamp is voornamelijk verdeeld in Catalaanse onafhankelijkheidspartijen versus Spaanse unionisten, maar ook in links versus rechtse ideologie. Het is niet uitgesloten dat er een coalitie wordt gevormd door de grootste drie linkse partijen (ERC, PSOE en Podem) terwijl deze tegengestelde visies hebben over de Catalaanse onafhankelijkheid. Daarnaast is het altijd mogelijk dat er door de grootste partij een minderheidsregering gevormd wordt die haar steun per gelegenheid bij de verschillende partijen zal zoeken. In het geval dat de onafhankelijkheidspartijen een meerderheid in zetels haalt (68 van de 135) is het vervolgens van belang hoe hun onderlinge verdeling uitvalt. De grootste partijen JxCat en ERC vormden een coalitie in de vorige regering wat leidde tot diepe verdeeldheid omdat zij verschillende visies hebben over de te volgen strategie om hun doel, de Catalaanse Republiek, te bereiken. Terwijl ERC opnieuw een referendum wil houden, dit keer in overeenstemming met Spanje, vind JxCat dat, zeker indien er een meerderheid in stemmen wordt behaald, zonder verder overleg met Spanje vorm moet worden gegeven aan het mandaat van het referendum van 1 Oktober 2017. Zij wil eventueel wel onderhandelen over hoe de afscheiding met Spanje zal gaan plaats vinden. Indien één van deze partijen een duidelijke meerderheid behaalt, komt er (hopelijk) een einde aan de partijpolitieke ruzies die het land de laatste drie jaren hebben lamgelegd. Maar laat men vooral niet vergeten dat deze ruzies een direct gevolg zijn van de Spaanse rechtsvervolgingen en de bemoeienis van justitie met de politiek, zoals de oorzaak van deze verkiezingen en de datum waarop zij gehouden wordt.

Europa blundert tegenover Rusland

Een ode aan Ruslandspecialist Frans Timmermans.

(750 woorden)

Gedurende de drie jaren sinds het Catalaanse referendum over haar onafhankelijkheid heeft de Europese Commissie (EC), onder leiding van vicevoorzitter Frans Timmermans, altijd bij hoog en laag volgehouden dat het politieke conflict een interne aangelegenheid is van de soevereine lidstaat Spanje. Dat daarbij fundamentele mensenrechten worden geschonden die lijnrecht indruisen tegen de Europese verdragen, werden door de EC en, op een enkele uitzondering na, de politici van het Europees Parlement (EP) volkomen genegeerd. Deze ontkenning kwam Europa vorige week duur te staan.

Voormalig Spaans minister van BuZa Josep Borell bekleedt momenteel (nog) de functie als ‘Hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid’. Borell is van origine Catalaans en afkomstig uit het dorp La Poble Segur. Bij zijn aanstelling als lid van de Europese Commissie waren er, hem kennende, vele Catalanen die hun twijfels uitten of hij wel geschikt zou zijn voor deze functie. In zijn hoedanigheid als minister van BuZa verdedigde hij met hand en tand de Spaanse zaak in het Catalaanse politieke conflict. Hij gebruikte het Spaans diplomatieke corps om de Catalaanse zaak wereldwijd monddood te maken: politici, ministers en de Catalaanse president werden het moeilijk zoniet onmogelijk gemaakt om met internationale gezagsbekleders te vergaderen. Met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid, de gewone burger heeft amper toegang tot de diplomatieke bewegingen zelfs indien het haar eigen land betreft, oefent de Spaanse diplomatie bijzonder hoge druk uit op de Europese instituten om Spanje te dekken in haar conflict tegen Catalonië. In een interview met Tim Sebastian werd Borrell als minister stevig aan de tand gevoeld over de Catalaanse situatie en liep voor de camera weg toen zijn positie onhoudbaar werd.

Vorige week ging hij op bezoek naar Moskou om te praten over de diepe conflicten, zoals de bezetting van de Krim, die de Europese Unie met Rusland heeft. Sinds 2017 heeft geen enkele EU afgezand een stap meer gezet op Russische bodem. Borell ging op eigen initiatief deze missie aan. Na afloop van de vergadering met de Russische minister van BuZa Sergei Lavlov, een door de wol gewassen diplomaat, hielden zij een persconferentie. Lavlov liet niets aan het toeval over en iedere suggestie en ieder woord wat hij zei was weloverwogen. Aan het begin van de persconferentie duidde hij Borell er op zijn oortje in te doen zodat deze niets zou missen van wat er gezegd zou worden.

Borrell had Lavrov gevraagd om de oppositieleider Alexei Navalni, welke volgens hem door de Russische autoriteiten vergiftigd was, onmiddellijk vrij te laten. Hij repliceerde dat Rusland zich altijd afzijdig heeft gehouden van de Europese interne aangelegenheden. Hij vraagt zich af waarom de EU zich met het juridische systeem van de soevereine natie Rusland bemoeit. Daarnaast heeft de EU nooit onomstotelijk kunnen bewijzen dat de vergiftiging van Navalni door de Russische overheid werd uitgevoerd. Lavlov beschuldigt Europa dat zij er een dubbele moraal op na houdt. Spanje heeft drie politieke gevangenen die voor meer dan tien jaar gevangenisstraf zijn veroordeeld. Hij noemde slechts drie politieke gevangenen hoewel het er in feite negen zijn omdat de UN WGAD commissie Spanje bevolen heeft deze drie vrij te laten en daarom dus (voorlopig) alleen is aangetoond dat zij politieke gevangenen zijn. Daarnaast zei hij dat Spanje er haar eigen juridische systeem op na houdt dat tegen die van Duitsland en België indruist. Lavrov verwijst hier naar de weigering van Duitsland om president Puigdemont en de weigering van België om minister Puig aan Spanje uit te leveren. De Russische minister van BuZa is tot in de puntjes op de hoogte en legt de vinger op de zere plek van de Europese Unie. Daarnaast zei hij dat Spanje moet stoppen om Rusland zonder enig bewijs te beschuldigen dat zij de Catalanen in hun opstand hadden gesteund. Hij noemde de beschuldigingen van Borrell ‘brutaal en arrogant’. Dit is bijzonder harde taal die zelden in diplomatieke kringen wordt vertoond.

Borell trok zenuwachtig aan zijn jasje en probeerde een glimlach te forceren. Dankzij zijn oortje had hij niets van de toespraak van Lavrov gemist. De diplomatieke blunder die Europa tegenover Rusland beging zal echter nog een staartje voor hem hebben. Inmiddels hebben vijftig MEPs het aftreden van Borell geëist. Dit zal slechts een gedeelte van het probleem oplossen, want de EU houdt er nog steeds een dubbele moraal op na. Om te beginnen bij de Rusland specialist Frans Timmermans die aan de wieg er van stond. Maar het Spaans-Catalaans conflict is bepaald geen interne aangelegenheid meer en het zal steeds meer uitgroeien tot een pijnlijke kiezelsteen in de Europese schoen.

Sociale vrede, zegt hij?

(290 woorden)

Naar aanleiding van Pau social, diu?

De rechtsvervolgingen tegen 2850 Catalanen gaan tijdens de verkiezingscampagne onverminderd voort. Het OM vraagt in totaal 27 jaar gevangenisstraf tegen 5 jongeren die protesteerden tegen de vonnissen van hun politieke en burgerleiders in Oktober 2019. De eisen lopen uiteen van vier en een half tot zes en een half jaar gevangenis. Één van hen, Laura Solé, had politieagenten in burgerkleding onder de protesterende menigte ontdekt. Vervolgens werd zij bij haar arrestatie door deze agenten tientallen meters aan haar haren door de straten van Tarragona gesleurt. Een video hiervan ging viraal via de sociale media. De filmster van de video zegt tijdens de opnames dat zij de Mossos (Catalaanse politie) zal bellen, niet wetende dat het de politie zelf is die dit doet. Andere agenten moesten zich in een portaal verschansen vanwege de woede van het publiek totdat de ME hen kwam verlossen. Het OM klaagt de jongeren aan voor het verbreken van de ‘sociale vrede’. De aanklacht klinkt wel erg cynisch daar de Spaanse overheden zelf verantwoordelijk zijn voor het verbreken van deze sociale vrede. Het sterk politiek gemanipuleerd Spaans Constitutionele Gerechtshof vernietigde het statuut dat in een referendum was gekozen. De politiek weigerde vervolgens iedere vorm van onderhandeling over een fiscale overeenkomst en daarna een referendum over zelfbeschikking. Het gewelddadig optreden van de politie bij het stemmen ervan, het ongrondwettelijk opheffen van de Catalaanse autonomie en het veroordelen van democratisch gekozen politici en burgerleiders die het referendum organiseerden voor in totaal meer dan honderd jaar zijn maar enkele voorbeelden van het verbreken van de ‘sociale vrede’. De bijna drieduizend gerechtelijke vervolgingen van Catalaanse burgers en politici, een duidelijke vorm van lawfare, is de daadwerkelijke verbreking van de sociale vrede waardoor veel Catalanen zich van Spanje willen afscheiden.

Een weekje verkiezingscampagne in Catalonië

(1600 woorden)

De eerste week van de campagne voor de Catalaanse verkiezingen op 14 Februari is achter de rug. Het overgrote merendeel van de politieke partijen wilden de verkiezingen wegens de Covid pandemie uitstellen. Alleen de socialistische PSOE/PSC wilde perse de verkiezingen op 14 Februari door laten gaan. Sympathisanten van deze partij stapten naar de rechter en stelde hen in het gelijk. De Covid crisis veroorzaakt grote onzekerheden en verwarring over de verkiezingen.

Een problematische start
Het eerste probleem met de verkiezingscampagne ontstond al nog voordat deze begonnen was. De Catalaanse regering besloot dat men zich mag verplaatsen naar andere steden om de politieke meetings bij te wonen. Vanwege de Covid crisis mag men al sinds weken de woongemeente niet verlaten en zijn theaters, concertgebouwen en dergelijke gesloten. Maar voor het houden van partijbijeenkomsten worden de beperkingen terzijde geschoven onder het mom van de wet en het ‘democratisch recht’. Verschillende sectoren die al maanden geen inkomsten hebben, zoals horeca en cultuur, uitten hun verontwaardigheid en boosheid.

Maandag

ANC en CxR ongehoorzaam aan de Kiescommissie
De burgerorganisatie voor de Catalaanse onafhankelijkheid ANC en de Raad voor de Catalaanse Republiek (CxR, met haar hoofdverblijf in Waterloo, België en onder leiding van president Puigdemont) wilden een eerbetoon voor de politieke gevangenen organiseren. Aan het begin van de campagne werden deze tijdelijk vrijgelaten omdat zij een kwart van hun straf er op hebben zitten. De Spaanse Centrale Kiescommissie (JEC) verbood de bijeenkomst omdat dit invloed op de verkiezingen zou hebben. Het ANC en CxR beroepen zich op de vrijheid van vergadering en protest en slaan het verbod van de JEC, een niet-juridische administratieve commissie, in de wind en organiseerden in geheel Catalonië protestbijeenkomsten. Komende Maandag volgen er meer protestdemonstraties.

Dinsdag

Justitie als zwaard van Damocles boven het hoofd van presidentskandidaat
Het gaat er onder de politici hard aan toe in deze campagne en de onafhankelijkheidspartijen zijn daar geen uitzondering op. Zij leggen eerder de nadruk op hun onderlinge verschillen dan dat zij hun gezamenlijk standpunt over een onafhankelijk Catalonië en tegen de unionistische partijen willen verdedigen. Ook de politieke gevangenen houden bijeenkomsten en interviews. In één daarvan werd voormalig vicepresident Junqueras (ERC) gevraagd of hij opnieuw een coalitie met JxCat zou aangaan en de kandidaat Laura Borràs als president zou steunen wanneer die partij als grootste gekozen wordt. Zijn antwoord was dat er een gerechtelijk onderzoek wegens fraude tegen Borràs loopt. ‘Als zij van mijn partij zou zijn, had ik haar aangeraden om plaats te maken’. Ondanks dat Junqueras volkomen onterecht gevangen zit voor het houden van een referendum en misbruik van overheidsgeld, vind hij de Spaanse justitie blijkbaar wél geloofwaardig in het geval van zijn politieke rivaal. De spanningen tussen de onafhankelijkheidspartijen die leiden tot dit soort droevige situaties is een direct gevolg van de gerechtelijke vervolgingen tegen de politici.

De filologe Borràs was directeur van het taalkundig instituut Institució de les Lletres Catalanes voordat zij de politiek inging. In die hoedanigheid contracteerde zij toen meerdere malen hetzelfde bedrijf voor bepaalde diensten. Zij wordt nu door justitie verdacht van het opsplitsen van een enkel project zodat openbare aanbesteding niet nodig was. Borràs ontkent deze aantijging en zegt dat er geen zaak is. De advocaat van Puigdemont, Gonzalo Boye welke zelf ook door de Spaanse justitie vervolgt wordt, legt uit dat dit deel uitmaakt van de lawfare tegen de Catalaanse politici. Hierdoor hangt er een zwaard van Damocles boven het hoofd van Borràs. Waneer het de Spaanse justitie uitkomt, bijvoorbeeld indien zij als president gekozen wordt en haar verkiezingsbelofte na zal komen (het in werking stellen van de Catalaanse Republiek indien een meerderheid op de onafhankelijkheidspartijen stemt), kan zij dit gerechtelijk onderzoek uit de la trekken en tegen haar gebruiken om haar als president af te zetten.

De lijsttrekker van de extreem linkse partij La CUP, Dolors Sabater, had ook al gesuggereerd dat zij Borràs om dezelfde reden als die van Junqueras niet zou steunen. Zij zei dat La CUP korte metten maakt met iedere verdenking van fraude. Bovendien vind zij dat het risico erg groot is dat een Catalaanse president opnieuw zal worden afgezet. Zij werd echter door haar partij teruggefloten omdat La CUP dezelfde praktijken hanteert in de plaats Berga waar zij de scepter zwaait.

Woensdag

Kiezen tussen gezondheid en gevangenisstraf
De Spaanse Centrale Kiescommissie (JEC) zegt dat zij serieuze problemen met het organiseren van de verkiezingen heeft. De burgers die geloot zijn om plaats te moeten nemen achter de stemtafels dienen massaal bezwaarschriften in. Het gaat in totaal om zo ‘n 20500 mensen, oftewel 25% van het totaal, die niet kunnen of bang zijn voor zichzelf of anderen in hun nabijheid vanwege Covid besmettingen. Indien deze opgeroepen burgers niet op de ochtend van de verkiezingsdag verschijnen, worden vrijwilligers gevraagd of worden de eersten die komen stemmen aangewezen als verantwoordelijken voor het verloop bij de stembussen. Lukt dit niet dan moet de stembus na 48 uur opnieuw worden geopend. Indien men geen ontheffing krijgt en weigert te komen, loopt men het risico op een boete van 1800 Euros of zelfs gevangenisstraf. Veel mensen hebben gezegd dat zij zullen weigeren en eventueel de gevolgen op zich zullen nemen. Viroloog Oriol Mitjà noemt het immoreel dat een ambtenaar burgers verplicht om te kiezen tussen hun gezondheid of gevangenisstraf.

Donderdag

Verbod op gebruik van ‘politieke gevangene’ en ‘ballingen’
De JEC verbiedt opnieuw om de termen ‘politieke gevangenen’ en ‘ballingen’ in de nieuwsbulletins op radio en TV te gebruiken. Het gevolg is dat men op het Catalaanse 24-uur nieuwskanaal ieder uur een document over het verbod van ‘politieke gevangenen’ en ‘ballingen’ voorleest en dat dit tegen de journalistieke vrijheid indruist.

Stemmen met Covid
Mensen besmet met Covid of diegenen die direct contact hebben gehad met een besmette persoon kunnen naar de stembus gaan. Hen wordt aangeraden om tussen 19.00 en 20.00 uur het stemlokaal te bezoeken. Volgens de JEC is er geen enkel gevaar voor besmettingen van het aangewezen personeel (opgeroepen burgers) en andere stemmers, want de stemlokalen worden goed voorbereid. Het Catalaanse artsencollege daarentegen beveelt iedereen die besmet is of contact heeft gehad met een besmette persoon aan om binnen blijven.

Kunstenaars vervolgd
De rapper Pablo Hassel is veroordeeld tot drie jaar gevangenis wegens het beledigen van het koningshuis in zijn liedjes. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft Spanje in een eerdere rechtzaak veroordeeld dat kritiek op het koningshuis onder de vrijheid van meningsuiting valt. In tegenstelling tot rapper Josep Miquel Arenas Beltrán (met artistennaam Valtònic), welke om dezelfde reden vervolgt wordt en naar België is uitgeweken, gaat Hassel niet in ballingschap. Hij denkt dat dit precies is wat Spanje wil en dat het haar het meeste zal schaden wanneer hij gevangen wordt gezet. Donderdag hielden Hassel en Valtònic een conferentie in het Europees parlement om hun toestand aan de MEPs uit te leggen. De Catalaanse MEP Clara Ponsatí zei dat Spanje wereldwijd het hoogste aantal kunstenaars in de gevangenis heeft zitten, meer dan Turkije, Iran en Birma. Hassel werd uitgeloot om achter de stemtafel voor de verkiezingen plaats te nemen. Op 12 Februari loopt echter het ultimatum af waarbinnen hij zich vrijwillig bij de gevangenis moet melden en kan daarna op ieder moment gearresteerd worden.

Dezelfde misdaad, een ander oordeel
De JEC oordeelt dat minister van BiZa Grande-Marlaska tegen de grondwet in heeft gehandeld door het officiële twitter account van zijn ministerie te gebruiken om zijn PSOE partijgenoot Illa te steunen in de verkiezingen. Grande-Marlaska wordt echter niet door de JEC bij justitie aangeklaagd. (Hij is trouwens zelf rechter.) De Catalaanse president Torra moest vanwege hetzelfde misdrijf aftreden waardoor er nu vervroegde verkiezingen gehouden moeten worden. Torra steunde echter niet zijn partijgenoten in verkiezingen maar vroeg, via een spandoek aan het Catalaanse regeringspaleis, om de vrijheid van de Catalaanse politieke gevangenen.

Stemmen per post
Door de Covid crisis willen meer dan het dubbele aantal mensen dan gewoonlijk per post stemmen. Zij hebben daar de benodigde documenten voor aangevraagd, maar een groot aantal van hen hebben deze niet op tijd ontvangen. De termijn voor het indienen van de stem bij het postkantoor verloopt op Vrijdag 5 Januari. De JEC zal deze termijn echter niet verlengen. Degenen die een aanvraag hebben ingediend maar niet op tijd hun stem bij de postkantoren hebben kunnen inleveren, kunnen niet alsnog op 14 Februari naar het stemlokaal gaan om daar hun stem uit te brengen. Hun stemrecht is definitef verloren gegaan.

Geprovoceerde chaos en verwarring
Naarmate de verkiezingen naderen groeit de verwarring en de chaos. Dit was te verwachten en de Hoge Rechtbank in Catalonië heeft deze zelf veroorzaakt omdat zij geen uitstel van de verkiezingen toeliet. Het doorzetten van de datum temidden van de Covid-19 crisis die in al haar hevigheid woedt is niets anders dan een taktiek van de Spaanse justitiële en politieke krachten om de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging buiten spel te zetten. Het zou niet vreemd zijn als de JEC de verkiezingen ongeldig zal verklaren wanneer de uitslag niet naar haar zin is onder het mom dat deze niet aan de ‘democratische voorwaarden’ hebben voldaan. Er staat voor Spanje erg veel op het spel en we weten dat zij tot alles toe in staat is om haar doel te bereiken.

Vrijdag

Ontmoeting met een politiek gevangene
Vandaag kwam de voormalig minister en politiek gevangene Josep Rull op bezoek in mijn woonplaats Solsona. Naast de regeringsplannen van JxCat vertelde hij ook over zijn ervaringen in de gevangenis en de gebeurtenissen rond de dagen van het referendum. Hij vertelde dat de meest moeilijke momenten zijn wanneer er een Covid uitbraak in de gevangenis heerst. Dan moet men 23 uur per etmaal in de kleine cel verblijven en mag men slechts één uur, alleen, op de binnenplaats luchten. Daarnaast konden we hem persoonlijk vragen stellen. Op deze manier beleefden we als toehoorders even van heel dichtbij wat de politieke rechtsvervolgingen voor een mens betekent.

Moltes gràcies per venir a Solsona Molt Honorable Conceller Josep Rull!

Regionale Catalaanse verkiezingen als Staatsoperatie

(1070 woorden

Gedwongen tot vervroegde verkiezingen
In Catalonië staat de campagne voor de vervroegde verkiezingen voor de deur. Aanleiding hiertoe was de afzetting van president Quim Torra uit zijn ambt. De Catalaanse president Torra had tijdens de Spaans nationale verkiezingen een spandoek aan het balkon van het regeringspaleis hangen met de tekst: ‘Vrijheid voor politieke gevangenen en terugkeer van ballingen’. De Spaanse kieswet schrijft voor dat tijdens een verkiezingscampagne de openbare gebouwen vrij moeten zijn van partijpolitieke propaganda. Dit is om te voorkomen dat de regerende partij haar invloed kan gebruiken om politiek voordeel te behalen bij de verkiezingen. De Centrale Kiescommissie gebood Torra het spandoek binnen 48 uur weg te halen. De Catalaanse president was het niet eens dat het reclame voor zijn partij was en dat het bovendien geen Catalaanse verkiezingen waren. Uiteindelijk haalde hij het spandoek weg, maar pas nadat het ultimatum verlopen was en verving het spandoek met een ander waarop stond: ‘Recht op vrijheid van meningsuiting, artikel 19 van de Verklaring van de Fundamentele Mensenrechten’. Hij werd door de Kiescommissie aangeklaagd wegens wettelijke ongehoorzaamheid, waarvoor hij uit zijn ambt zou kunnen worden gezet. Torra verdedigde zich voor de rechter dat de Kiescommissie een administratief orgaan is dat niet tot de gerechtelijke macht behoort. Hij vindt daarom dat hij niet wettelijk ongehoorzaam is geweest. Bovendien argumenteerde hij dat de tekst door een brede laag van de bevolking, vertegenwoordigd door de Catalaanse onafhankelijkheidspartijen en de unionistische Comu/Podem, wordt gedragen. Desondanks werd president Torra eerst door het Catalaanse Gerechtshof en in hoger beroep door het Spaanse Hooggerechtshof veroordeeld en uit zijn ambt gezet. Hij mag gedurende achttien maanden geen openbare functie bekleden. Een poging tot wraking van de rechters wegens partijdigheid (dezelfde rechters hadden de Catalaanse politici en burgerleiders veroordeeld en konden daarom niet objectief oordelen over het protest tegen de politieke gevangenen) mocht niet baten. Het Constitutioneel Hof stelde hem in het ongelijk dat zijn fundamentele rechten geschonden waren. Achteraf blijkt dat het lid van de Kiescommissie Andrés Betancor tegelijkertijd bestuurslid was van de Ciutadans partij en dat Carlos Vidal kort voordat hij zijn functie bij de Commissie betrok ingeschreven stond bij de Partido Popular. Beide partijen zijn fel tegenstander van het Catalaanse onafhankelijkheidsstreven.

De vicepresident en coalitiegenoot van de Catalaanse regering, Pere Aragonès, neemt de taken van Torra over. Omdat er binnen de termijn van twee maanden geen nieuwe president uit het Parlement gekozen werd, moesten vervolgens binnen 54 dagen verkiezingen worden gehouden. Deze zouden daarom in eerste instantie op 14 Februari aanstaande plaats vinden.

Minister als presidentskandidaat
De Spaanse minister van gezondheidszorg Salvador Illa, internationaal welbekend vanwege zijn, letterlijk, fatale optreden tegen de Covid-19 crisis, diende zich aan als presidentskandidaat voor de socialistische PSOE/PSC partij. Het lijkt er naar dat de socialisten een hogere prioriteit stellen aan partijpolitiek belang dan het bestrijden van de gezondheidscrisis welke momenteel het land in alle hevigheid teistert. Of de partij wil de minister lozen om nog meer humanitair leed (of electoraal verlies) te voorkomen. De werkelijk reden is vooralsnog onbekend. De voormalige fractielijder en presidentskandidaat van de Catalaanse socialisten, Iceta, krijgt een ministerspost in Madrid toebedeeld ter compensatie van zijn aftreden. De ultrarechts fascistische Vox partij heeft bekend gemaakt dat zij Illa zal steunen. Zij willen ten koste van alles voorkomen dat de Catalaanse ‘separatisten’ opnieuw aan de macht zullen komen. Illa heeft vooralsnog geen afstand gedaan van de fascistische steun.

Rechter verbiedt uitstel wegens Covid
Gezien de ernst van de Covid-19 gezondheidscrisis, de ziekenhuizen kunnen de druk nauwelijks meer aan terwijl het aantal besmettingen blijft toenemen, werd in overeenstemming met de politieke partijen in het Catalaanse Parlement, dat reeds ontbonden was, besloten om de verkiezingen uit te stellen tot 30 Mei. De socialistische partij PSOE ging daar als enige niet mee akkoord en overwoog om naar de rechter te stappen. Opnieuw vecht zij, geheel volgens traditie sinds het Catalaanse referendum, een democratisch genomen beslissing bij justitie aan. De PSOE partij probeert ook nu weer politiek voordeel uit de gezondheidscrisis te halen, zoals zij reeds sinds het begin van de Covid pandemie heeft gedaan. Door zijn nagenoeg dagelijkse verschijningen op de Televisie geniet Illa alom bekendheid. Nu de vaccinaties begonnen zijn en dus het het einde van de crisis in zicht lijkt te komen, probeert hij het succes daarvan naar zich toe te trekken. In geval van uitstel van de verkiezingen tot 30 Mei zal dit electoraal voordeel zijn weggesmolten en zou een eventuele nieuwe Covid-19 golf (de Engelse variant zit er aan te komen) de reputatie van de voormalige minister van volksgezondheid kunnen omslaan.

Enkele burgerorganisaties, waaronder Lliga Democràtica en een particulier, welke niet in het Parlement vertegenwoordigd zijn noch met de verkiezingen mee zullen doen, dienden een aanklacht tegen het uitstel in bij het Catalaanse Gerechtshof. Deze stelt de aanklagers voorlopig in het gelijk totdat zij een definitief oordeel zal vellen. De rechtbank argumenteert dat er ‘een sterke sociale drang’ is om de verkiezingen op 14 Februari te houden. Het uiteindelijke oordeel zal uiterlijk 8 Februari, een week voor de verkiezingen, bekend worden gemaakt. Chaos en onzekerheid is troef. Zo kunnen de Catalanen die in het buitenland wonen, doorgaans voorstanders van de onafhankelijkheid, door de gehele affaire niet meer op tijd hun stem uitbrengen.

Op hetzelfde moment dat dit gerechtshof het uitstel van de verkiezingen tegenhoudt ontzet zij de Catalaanse minister van BuZa, Bernat Solé, uit zijn ambt omdat hij op 1 Oktober 2017, inmiddels drie jaar geleden, als burgermeester aan het referendum in zijn woonplaats zou hebben meegewerkt. Het oordeel is gebaseerd op een artikel over de gebeurtenissen van die dag in een lokale krant en heeft dus geen enkel juridisch fundament. Bernat Solé is tevens belast met, oh toeval!, de voorbereidingen van de aanstaande verkiezingen.

Geheel Spanje samen tegen de Catalanen
Er is duidelijk een Staatsoperatie gaande waarin de gerechtelijke macht (waarvan haar kwaliteiten nu ook op internationaal niveau beginnen door te dringen) samen met een partijdige Kiescommissie en de Spaans nationalistische partijen, ondanks hun ideologische tegenstellingen van fascisme tot socialisme, proberen om Catalaanse afscheidingsbeweging politiek uit te schakelen. De gerechtelijke vervolgingen die tot verdeeldheid onder de Catalaanse onafhankelijkheidspartijen leiden, vormen daar een onmiskenbaar onderdeel van. Daarbij maken zij bovendien dankbaar gebruik van de Covid-19 pandemie. Artsen en virologen roepen in koor dat het recht op gezondheid en leven belangrijker is dan het democratische recht om juist nu te gaan stemmen. Zij vinden geen gehoor. Onder de bevolking, met name de burgers die opgeroepen worden om, wettelijk verplicht, achter de stemtafels plaats te nemen, heerst angst voor besmetting. Hun geluid mag niet baten. Staatsprioriteiten gaan nu eenmaal voor en boven alles.

Schaakmat

(1500 woorden)

Ondanks alle politieke-en gezondheidsheisa in de BV Nederland en daarbuiten volgt hier een zuchtje Zuiderwind over de stand van zaken met betrekking tot het politieke conflict in Spanje over het onafhankelijkheidsstreven van Catalonië.

Alhoewel het politieke conflict in Spanje geen gewelddadige oorlog betreft, dat kan zij zich als Europese lidstaat nu eenmaal niet permitteren, trekt de Spaanse Staat alles uit de kast wat mogelijk is om het conflict tegen Catalonië te winnen. Zij is er zich terdege van bewust dat dit ook haar eigen reputatie schaadt en zelfs haar eigen ondergang als gevestigde democratische rechtstaat kan betekenen. Het voornaamste middel dat Spanje hiervoor gebruikt zijn de gerechtelijke macht, de uitvoerende macht, de hogere ambtenarij zoals inlichtingendienst en ambassades (de ‘deep state’) en natuurlijk de politieke krachten. Ik zal mij voornamelijk beperken tot de gerechtelijke macht.

De rechtzaak tegen de Catalaanse politietop
Op 30 Oktober 2017 diende de openbaar hoofdaanklager Maza een aanklacht in waarin de Catalaanse politici en de politie beschuldigd werden van gewelddadige oproer omdat zij op 1 Oktober een referendum over de Catalaanse onafhankelijkheid hadden georganiseerd. Het Spaans Hooggerechtshof trok de rechtzaak tegen de politici naar zich toe en de speciale rechtbank Audiencia Nacional (deze valt niet onder het juridisch regiem van het Hooggerechtshof) behield de rechtzaak tegen de Catalaanse politie (Mossos d’Esquadra) en haar leider Trapero. Dit is op zichzelf al vreemd daar het één en dezelfde zaak betrof en daardoor tot de bizarre situatie leidde dat Trapero verplicht was om als getuige de vragen van de aanklagers te beantwoorden die later in de rechtzaak bij het Audiencia Nacional tegen hemzelf gebruikt konden worden. In principe zouden beide rechtzaken zelfs door het Hoge Gerechtshof in Catalonië hebben moeten plaatsvinden. Maar men achtte de zaak te belangrijk en van nationaal belang. Deze beslissing zou voor Spanje echter verregaande en nadelige gevolgen hebben. Daarover later meer.

Zoals algemeen bekend werden de Catalaanse politici veroordeeld tussen de 9 en 13 jaar gevangenisstraf voor het organiseren van een gewelddadige opstand en misbruik van openbaar geld. De Mossos d’Esquadre dienden daarbij als gewapende arm van de Catalaanse regering, aldus het OM. Omdat niet aangetoond kon worden dat er door de Catalanen gewapend geweld werd gebruikt, herdefinieerde het Hooggerechtshof wat zij onder het begrip ‘geweld’ verstaat. Als kroongetuige diende het hoofd van de Guardia Civil, Pérez de los Cobos. Deze beweerde dat de Mossos, bij name van Trapero, niet mee wilden werken in het tegenhouden van het referendum, zoals een lokale rechter bevolen had. De gewelddadige beelden hoe de Guardia Civil en de Policia Nacional het stemmen trachtte tegen te houden zijn de gehele wereld overgegaan. In zijn getuigenis verklaarde Trapero dat hij altijd gehoor had gegeven aan de rechter maar dat hij ook proportioneel had opgetreden om de samenleving niet te verbreken. Ook verklaarde hij toen dat hij alles voorbereid had om president Puigdemont en zijn ministers te arresteren indien de gerechtelijke macht daarom zou vragen. Op deze manier ontdeed hij zich van iedere verdenking van medewerking met de Catalaanse regering om de onafhankelijkheid van Spanje te realiseren.

In de rechtzaak bij het Audiencia Nacional tegen de Catalaanse politietop, deze begon nadat de politici reeds veroordeeld waren, ondervroeg de advocate van Trapero, altijd op zeer vriendelijke toon, opnieuw Pérez de los Cobos als getuige. Deze was inmiddels in ongenade gevallen bij de minister van BiZa omdat hij een politieonderzoek tegen de Spaanse PSOE politici verzwegen had. De los Cobos beweerde, net zoals tegenover het Hooggerechtshof, dat Trapero niet meewerkte en dat deze het referendum wilde toe te laten. Toen de advocate hem vroeg om concrete feiten of dat zijn beweringen slechts op persoonlijke perceptie waren gebaseerd, moest De los Cobos het antwoord schuldig blijven. De kroongetuige in de rechtzaak tegen de Catalaanse politici viel door de mand. Het Audiencia Nacional oordeelde daarom dat de Catalaanse politie proportioneel had opgetreden om het referendum tegen te houden, zoals het een democratische politie het betaamd. Trapero en zijn collega’s werden dus niet alleen vrijgesproken, maar het oordeel van het Audiencia Nacional staat bovendien lijnrecht tegenover dat van het Hooggerechtshof. Als gevolg hiervan zouden de veroordelingen van de Catalaanse politici, met name die van de Catalaanse minister van BiZa en politieke leider van de Mossos d’Esquadra, Quim Forn, ongedaan moeten worden gemaakt. Hier is echter geen enkele sprake van en Forn zit nog steeds gevangen.

België weigert uitlevering
Ondertussen liep er nog een Europese aanvraag van Spanje bij België om minister Lluís Puig uit te leveren. De rechtbank van Gent oordeelde dat Puig niet kan worden uitgeleverd omdat het Spaanse Hooggerechtshof niet gemachtigd is om zijn uitlevering aan te vragen. Puig zou door de ‘natuurlijke’ rechtbank in de jurisdictie Catalonië moeten worden berecht daar de veronderstelde misdaad daar heeft plaats gevonden. Omdat het Hooggerechtshof de zaak naar zich toegetrokken heeft, wordt Puig het internationale recht ontnomen om in hoger beroep te kunnen gaan indien hij in Spanje berecht zou worden. De openbaar aanklager in België, welke het Spaanse Hooggerechtshof in de uitleveringsaanvraag vertegenwoordigd, ging daartegen in beroep bij het Hof van Beroep in Brussel. Deze oordeelt dat Puig niet alleen kan worden uitgeleverd wegens het ontnemen van zijn beroepsrecht, maar stelt tevens vast dat zij twijfelt aan een eerlijke rechtsgang in Spanje. Zij baseert haar uitspraak op het rapport van de Work Group of Arbitrary Detention (WGAD) van het Hoog Commissariaat voor de Mensrechten. Deze eist directe vrijlating van de politici en burgerleiders. Spanje heeft daar geen gehoor aan gegeven. Hoewel er nog beroep tegen de uitlevering bij het Hof van Cassatiemogelijk was, heeft het Belgische OM besloten daar vanaf te zien. Minister Puig wordt definitief niet door België aan Spanje uitgeleverd.

De Belgische justitie weigert dus niet alleen om Puig uit te leveren, maar zij velt indirect ook een oordeel over de Spaanse rechtsgang en de veroordelingen tegen de Catalaanse politici en burgerleiders. Het vertrouwen van justitie tussen de Europese lidstaten, de ruggengraat van de Unie, is daarmee ondermijnt.

Opheffing immuniteit
Daar de Catalaanse president Puigdemont en twee van zijn ministers, Comín en Ponsatí, lid zijn van het Europese Parlement (EP), genieten zij juridische onschendbaarheid. (Ook vicepresident Junqueras werd verkozen tot het EP, maar op dat moment zat hij in voorarrest. Het Hooggerechtshof weigerde om hem plaats te laten nemen, ondanks dat het Europese Hof (EH) van Justitie oordeelde dat hij gekozen was en daarom lid van het EP is. Een jaar na haar uitspraak herinnerde het EH Spanje daar nogmaals aan, echter zonder enig resultaat.)

Het Hooggerechtshof heeft daarom aan het EP gevraagd om de juridische immuniteit van Puigdemont en zijn ministers op te heffen. Dit is een politiek proces waar een zogenoemde ‘Juridische commissie’ haar aanbevelingen doet welke vervolgens in het parlement in stemming worden gebracht. Het spreekt voor zich dat deze commissie neutraal en onpartijdig moet zijn en zich houdt aan de te volgen procedures. Deze commissie dient er voor te zorgen dat er aan een aantal condities al dan niet wordt voldaan. Zo kan de juridische onschendbaarheid niet worden opgeheven indien het politieke vervolgingen van een parlementslid betreft. De voorzitter van deze commissie is echter lid van de uitgesproken anti-Catalaanse partij Ciutadans. Daarnaast bestaat het merendeel van deze commissie uit politici van de Spaanse unionistische partijen Partido Popular en PSOE. Onlangs moesten Puigdemont en zijn ministers voor deze commissie verschijnen. Hoewel de commissieleden en de aangeklaagde parlementsleden verplicht zijn tot geheimhouding, klapte de voorzitter voorafgaand aan de hoorzitting reeds zijn partijdigheid naar buiten en gaven de commissieleden van de PP en PSOE commentaar over de zitting nog voordat deze was beëindigd. Het is niet ondenkbaar dat er binnen het EP een meerderheid gevonden kan worden om de juridische onschendbaarheid van Puigdemont en zijn ministers op te heffen. Daarmee blijven zij wel lid van het parlement, maar kan Spanje nieuwe Europese aanvragen doen voor hun uitlevering. Ook daar zal België, waar Puigdemont verblijft, zich dan weer over moeten buigen. Het is te verwachten dat zij, net als het geval van minister Puig en om dezelfde redenen, ook zal weigeren om Puigdemont uit te leveren.

Europees Hof voor de Rechten van de Mens
De uitspraken van de WGAD, de Belgische en Duitse justitie (welke weigerde om Puigdemont uit te leveren wegens oproer) zullen zwaar wegen bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens bij haar overwegingen met betrekking tot de Catalaanse politieke gevangenen. In het geval van een uitspraak in het voordeel van de politieke gevangenen zal de reputatie van Spanje als democratische rechtstaat zware schade oplopen en zij zal gehoor moeten geven aan dit Hof wil zij niet vervallen tot een pariastaat binnen de internationale gemeenschap. Na de uitspraak van het Belgische Beroepshof over de uitlevering van minister Puig zei advocaat Gonzale Boye daarom: ‘Schaakmat’. De Europese justitie is echter bijzonder traag en vereist geduld van Catalaanse zijde.

Hoewel verre van onvolledig en met een ‘wordt vervolgd’, is de lezer met dit zuchtje Zuiderwind inmiddels beter op de hoogte dan de gemiddelde Spaanse inwoner. De juridische fiasco’s van Spanje zijn in de media doorgaans als een speld in een hooiberg te vinden.

Spanje verliest internationaal respect

(725 woorden)

Afgelopen week hield de Spaanse Guardia Civil een razzia waarbij 21 Catalanen werden gearresteerd en huiszoekingen werden gedaan. De acties werden met veel ophef uitgevoerd. Straten in de omgeving werden afgezet, agenten stonden met bivakmutsen en lange vuurwapens op wacht alsof het de gevaarlijkste terroristen betrof. Degenen die gearresteerd werden waren het hoofd van het kabinet van ex-president Puigdemont, ex-politici, zelfstandige ondernemers en andere burgers. De actie werd ondernomen in opdracht van de rechtbank in Barcelona. De aantijgingen zijn onder andere: misbruik van publieke fondsen, geldwitwaspraktijken en samenspanning met een buitenlandse mogendheid om de Spaanse natie te ondermijnen. Had de rechtbank de beschuldigden gewoon opgeroepen voor verhoor, dan had met zeer grote waarschijnlijkheid iedereen daar gehoor aangegeven. Nu moesten enkelen van hen één of meerdere nachten in de politiecel doorbrengen voordat zij door de rechter verhoord en weer op vrije voeten werden gesteld.

De verdachten zouden achter de ontwikkeling van de Android applicatie en de organisatie Tsunami Democràtic (Democratische Tsunami) zitten welke de protesten organiseerde tegen de veroordelingen in Oktober 2019 van de burgerleiders ANC en Omnium Cultural en de politici die het referendum over de Catalaanse onafhankelijkheid hebben georganiseerd. Ook zouden ze overheidsgeld hebben gebruikt voor de aankoop van de stembussen en de briefjes voor het referendum en zouden ze het huis in Waterloo, België, financieren waar de Catalaanse president in ballingschap zetelt. De meest opvallende aantijging is dat zij achter een deal met Rusland zouden zitten waarin overeengekomen zou zijn dat de Russen tienduizend soldaten naar Catalonië zou sturen om deze te steunen in haar streven naar haar onafhankelijkheid van Spanje. De huiszoekingen en arrestaties werd door de Guardia Civil daarom als ‘operatie Vólkhov’ gedoopt. Dit was de rivier waar de Spaans fascistische ‘Blauwe divisie’ zij aan zij met de Duitse nazi ‘s tegen de Russen vochten.

De beschuldigingen zijn gedaan op basis van rapporten van de Guardia Civil. Het hoofd van de Guardia Civil in Catalonië, luitenant kolonel Daniel Baena, was kroongetuige in de rechtzaak tegen Catalaanse politietop, waaronder majoor Trapero. In haar oordeel zegt het Audiencia Nacional in deze zaak dat ‘de drie genoemde feiten van deze kroongetuige niet stroken met de realiteit’. Oftewel Baena heeft tegenover de rechtbank gelogen. Ieder zichzelf respecterend corps zou na zo ‘n veroordeling haar topambtenaar direct uit zijn functie hebben gezet. Zoniet de Guardia Civil. Deze geeft er de voorkeur aan dat hij ongeremd kan doorgaan met het schrijven van verzonnen proza die voor de gerechtelijke macht als informatie dient tegen de politieke tegenstanders van de Spaanse eenheid.

De aantijgingen van de Spaanse justitie en de naamgeving van de actie door de Guardia Civil hebben de Russen dusdanig geïrriteerd, dat de ambassade in Madrid een Tweet publiceerde met: ‘De informatie over de tienduizend Russische soldaten is onvolledig. Er ontbreken twee nullen in het aantal soldaten en het meest belangrijke in deze samenzwering: de troepen zouden worden vervoerd met vliegtuigen van het type ‘Mosca’ en ‘Chato’ die tijdens de burgeroorlog in Catalonië werden geassembleerd en zij zouden op een geheime plek dichtbij Catalonië verborgen blijven totdat zij een versleuteld bericht zouden ontvangen om in actie te komen.’

De correspondent van de Catalaanse TV3 in Moskou vroeg aan de Russische regering opheldering over deze reactie. Deze luidde als volgt:

  • Het is een belachelijke aantijging van het hoogste niveau
  • Verbaasd dat er zoveel aandacht wordt geschonken aan verklaringen door hen (de Catalanen) die het (onafhankelijkheids)proces willen internationaliseren.
  • Het enige wat ze bereiken is dat de relatie tussen Spanje en Rusland verslechtert.

De Russische ambassade maakt dus een grap van de aantijgingen en toont daarmee een totaal gebrek aan respect voor de staat waar zij te gast is. In de internationale diplomatie is zoiets ongehoord en wordt zeer zelden vertoond. Spanje, dat weliswaar nog steeds door Rusland als bevriende mogendheid wordt beschouwd, heeft daarom een groot probleem. Want deze vriendschap zou vroeg of laat zomaar kunnen overslaan in iets anders. Bijvoorbeeld wanneer zij moet kiezen tussen een nieuwe Catalaanse Republiek of het Spaanse Koninkrijk dat het niet na kan laten om haar bevriende staten te bedreigen en te beledigen.

Hoewel de Spaanse media nagenoeg zonder uitzondering de aantijgingen voor als waar beschouwen, hecht de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging geen enkel geloof aan de Spaanse justitie en de Guardia Civil. De razzia ‘s en de willekeurige arrestaties worden daarom beschouwd als een waarschuwing en dreigement tegen de politici die zich voor de vervroegde verkiezingen kandidaat stellen en het mandaad van het referendum willen uitvoeren, namelijk het uitroepen van de Catalaanse onafhankelijkheid.

Vrijspraak voor Catalaanse poltitietop

(540 woorden)

Het hoofd van de Catalaanse politie (Mossos d’Esquadra), majoor Trapero (bekend vanwege zijn efficiënte optreden tegen de terroristische cel na de aanslagen in Barcelona en Cambrils), is samen met luitenant Teresa Laplana, staatssecretaris van BiZa Cèsar Puig en de algemeen directeur van de Mossos, Pere Soler, door het Audiencia Nacional vrijgesproken van oproer, opruiing en wettelijke ongehoorzaamheid.

Als gevolg van het referendum over de Catalaanse onafhankelijkheid op 1 Oktober 2017 werd de Catalaanse politie door het OM als ‘de gewapende arm’ van de Catalaanse regering beschuldigd in ‘de oproer (gewapende opstand) tegen de Spaanse gevestigde orde’. De zaak tegen de Mossos werd in een ander gerechtelijk proces behandeld dan die van de politici en de burgerleiders en door het Audiencia Nacional, de rechtbank tegen terrorisme, in plaats van het Hooggerechtshof. Omdat de politici en burgerleiders reeds veroordeeld waren voor opruiing, liet het OM aan het begin van het proces tegen de politietop weten dat zij in haar eindconclusies met grote waarschijnlijkheid de aanklacht ook zou verlagen naar opruiing. Desalniettemin bleef de oorspronkelijke aanklacht tijdens het proces staan en moest de advocaat haar strategie daarop richten. Hierdoor werd de verdediging dusdanig moeilijk gemaakt of er nog wel gesproken kan worden van een eerlijke rechtzaak. Toen bleek dat Pérez de los Cobos, het hoofd van de Guardia Civil en kroongetuige in deze zaak, zijn beweringen van een opstandige Catalaanse politietop niet met feiten kon onderbouwen en al zijn aantijgingen tegen Trapero op zijn perceptie bleken te zijn gebaseeerd, werd het OM gedwongen haar aanklacht te verlagen naar opruiing en wettelijke ongehoorzaamheid. Uiteindelijk heeft de rechtbank zelfs geen wettelijke ongehoorzaamheid gevonden bij de Mossos d’Esquadra. Het is daarmee de eerste uitspraak die, volgens verschillende advocaten en juristen, recht doet aan de realiteit.

Het is echter zeer goed mogelijk dat er door het OM beroep zal worden aangetekend. De zaak zal dan bij het Hooggerechtshof terecht komen en door dezelfde rechter Marchena worden behandeld die de politici en burgerleiders voor 9 à 13 jaar heeft veroordeeld wegens opruiing. Hieronder valt ook de Catalaanse minister van BiZa Quim Forn. Hij wordt als politiek hoofd van de Catalaanse politie verantwoordelijk geacht voor de ‘opstandige politie’, waarvan het Audiencia Nacional nu dus schrijft dat deze niet opstandig geweest is, en werd daarom veroordeeld voor 12 jaar gevangenisstraf. Gezien de immense verschillen in de vonnissen over het Catalaanse referendum zal er binnen en buiten de muren van het Spaanse justitiële apparaat, van justitie kan nog amper worden gesproken, nog menig woord hierover worden gewisseld.

Of er nu ook recht is gedaan aan de Catalaanse politietop is echter maar zeer de vraag. De beschuldigden werden drie jaar lang, inclusief gedurende het proces, bedreigd met zware gevangenisstraffen. Dit heeft in eerste instantie een diepe psychologische inpakt op hun persoonlijke leven gehad en hun professionele carrière geschaad. Daarnaast heeft dit onnodige en onterechte proces haar politieke doel bereikt door bij de Catalaanse politici en politie angst in te boezemen indien zij ook maar de geringste neiging tonen om onafhankelijk van Spanje te worden. Het is een gebruikelijke tactiek die door de Guardia Civil en de Spaanse justitie structureel tegen de Catalanen en Basken wordt toegepast.

Geheel volgens Spaanse traditie moesten de aangeklaagden hun vonnis uit de pers vernemen. Pas uren later maakte de rechtbank haar oordeel officieel bekend.

Veroordelingen bestuur Catalaans Parlement

(300 woorden)

Het Gerechtshof in Catalonië maakte gisteren haar besluit bekend over de rechtzaak tegen het bestuur van het Catalaanse Parlement. Op zes en zeven September 2017 besloot dit bestuur om een motie in behandeling te nemen over de referendumwet en de wet van juridische overgang naar een onafhankelijk Catalonië indien een meerderheid van het referendum daarvoor op 1 Oktober zou stemmen. Ook de parlementariër Mireia Boya van de CUP partij werd aangeklaagd omdat zij de motie had ingediend.

De vier leden van het Parlementsbestuur die het debat hadden toegestaan worden veroordeeld wegens wettelijke ongehoorzaamheid omdat zij geen gehoor gegeven hadden aan het schriftelijk bevel van het Constitutioneel Hof om het debat en het stemmen tegen te houden. Zij worden daarom verboden om gedurende achttien maanden een openbare functie te bekleden en moeten een geldboete van 30.000 Euro ‘s betalen.

Boya wordt vrijgesproken omdat zij, in tegenstelling tot de bestuursleden, geen persoonlijk schrijven met een waarschuwing van het Constitutioneel Hof had ontvangen en daarom niet de misdaad van wettelijke ongehoorzaamheid had begaan. De genomen beslissingen door het Parlementsbestuur worden, zoals altijd en overal, gezamelijk gedragen en kunnen niet op de individuele bestuursleden worden afgewenteld. De politici van de unionistische partijen die in het Parlementsbestuur zitten werden echter niet eens door het OM aangeklaagd.

De voorzitster van het Catalaanse Parlement, Carme Forcadell, werd een jaar geleden voor ditzelfde feit door het Spaans Hooggerechtshof veroordeeld tot elf jaar gevangenis wegens opruiing. Het behoeft weinig betoog dat hier geen sprake van justitie is. In een interview (in Catalaans) noemt de advocaat van de sociale leider Jordi Cuixart, Benet Salellas, de rechtzaak tegen zijn cliënt en de andere Catalaanse politieke gevangenen een oorlogsproces waarin het Hooggerechtshof geen gerechtigheid zoekt maar uit is op wraak en vergelding en haar politieke tegenstanders daarom met de gevangenisstraffen gijzelt.

Catalaanse president afgezet

(1140 woorden)

Spandoek
Een ieder die ooit een bezoek aan Barcelona heeft afgelegd, kent het centrum met haar Gotische wijk. Daar bevind zich ook het plein Plaça Sant Jaume met het stadhuis aan de ene en het regeringspaleis van de Generalitat (Catalaanse regering) aan de andere kant. Sinds 2018 hangen aan deze gebouwen gele strikken en spandoeken uit protest tegen de Catalaanse gevangenen vanwege het houden van een referendum over de onafhankelijkheid van Spanje. Aan het regeringspaleis van de Generalitat hangt bovendien een spandoek ‘Vrijheid voor de politieke gevangenen en de ballingen’. De Spaanse wet schrijft voor dat iedere propaganda van de politieke partijen aan de openbare gebouwen gedurende verkiezingscampagnes verboden zijn. Dat is logisch om te voorkomen dat de partij die op dat moment regeert in het voordeel zou zijn tijdens een verkiezingsstrijd.

Kiescommissie en gerechtelijke vervolging
Tijdens de Spaans nationale verkiezingen gebood de Centrale Kiescommissie dat de Catalaanse president, Quim Torra, het genoemde spandoek moest verwijderen. Torra beriep zich op het feit dat het geen partijpropaganda betrof, want de vrijheid van de Catalaanse gevangenen en van de in ballingschap verkerende politici wordt ook door oppositiepartijen en een brede laag van de bevolking gedragen. De Kiescommissie, bestaande uit rechters en juristen uit de academische wereld, gaf Torra 48 uur de tijd om het spandoek te verwijderen. De Catalaanse president liet het ultimatum verlopen en verving het spandoek uiteindelijk met de leuze: ‘Vrijheid van mening en opinie, artikel 19 van de universele verklaring van de mensenrechten’. Omdat het ultimatum verlopen was, diende de Kiescommissie een aanklacht in. Tijdens het gerechtelijk proces verdedigde Torra zich dat hij geen gehoor had gegeven omdat hij als president van een autoom gebied niet aan de Kiescommissie ondergeschikt is en het bevel daarom niet legaal was. De commissie is namelijk een administratieve eenheid die zorg draagt voor het verloop van de verkiezingen, maar vormt geen onderdeel van justitie. (Later bleek dat één van de academische leden van de Kiescommissie tegelijkertijd een bestuurstaak had bij de extreem rechtse, anti-Catalaanse en unionistische partij Ciutadans. De commissie was daarom verre van neutraal.) Bovendien betrof het Spaans nationale verkiezingen en geen verkiezingen die betrekking hadden op de vorming van de Catalaanse regering. Voordat het proces begon, heeft Torra getracht om de rechtbank te wreken omdat haar voorzitter zich publiekelijk had uitgesproken tegen de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging. Hij kon daarom niet onpartijdig zijn met betrekking tot de tekst van het spandoek. Deze poging had echter geen succes en hij werd veroordeeld tot uitzetting uit zijn ambt en een geldboete. Nog nooit eerder in de Spaanse geschiedenis is een zittende president uit zijn ambt gezet. Wel is hij de derde president op rij die door justitie wordt vervolgt. Puigdemont, die het referendum organiseerde, en Artur Mas die in 2014 een volksraadpleging liet houden, gingen hem daarin voor. Torra kon echter nog in beroep gaan bij het Spaanse Hooggerechtshof. Ook dit hof heeft hij getracht te wreken daar drie van de vijf rechters van deze rechtkamer ook de Catalanen veroordeeld hebben. Zij kunnen daarom niet neutraal zijn vanwege een spandoek die ageert tegen de politeke gevangenen. Zoals verwacht, leverde ook deze wraking geen resultaat op. De partijdigheid van het Hooggerechtshof blijkt onder andere omdat zij deze zaak voorrang heeft gegeven boven de vele andere beroepszaken die er lopen. In haar oordeel heeft zij nu het oordeel van de rechtbank in Catalonië bevestigd, waardoor zijn afzetting van president Torra uit zijn ambt een feit geworden is. Zelfs de bekendmaking van de uitspraak gebeurd op onregelmatige manier omdat deze reeds naar de pers is uitgelekt nog voordat Torra officieel op de hoogte wordt gesteld. De president kan nog slechts opheldering aan de rechtbank vragen over zijn veroordeling waardoor zijn feitelijke afzetting maximaal zes maanden kan worden uitgesteld. Na de afzetting uit zijn ambt kan hij weliswaar aan het Constitutioneel Hof vragen om bescherming van zijn fundamentele rechten, maar dit hof kan haar oordeel lange tijd uitstellen terwijl zijn afzetting, met alle politieke gevolgen, reeds een voldongen feit is. Gezien het verleden van het Constitutioneel Hof met betrekking tot de Catalaanse gevangenen is dit ook te verwachten om te voorkomen zodat de president geen aanklacht bij het Europese Hof voor de Mensenrechten kan indienen.

Nog een rechtzaak
Bij de Spaanse nationale verkiezingen in het najaar van 2019 vond hetzelfde kat en muis spel over het spandoek plaats waardoor Torra zich vorige week opnieuw voor de rechtbank in Catalonië moest verantwoorden. Toen weigerde hij echter een verklaring af te leggen en zei dat de rechtbank niet neutraal is en het vonnis reeds vast ligt. ‘Ik ben voor de Catalaanse onafhankelijkheid en de rechtbank legt zich toe op de vervolging van de voorstanders daarvan.’ Net zoals in de beroepszaak bij het Hooggerechtshof, wees de president de rechtbank er op dat de Spaanse staat systematisch en op gecoördineerde manier de Catalaanse nationale minderheid gerechtelijke vervolgt. Momenteel lopen er 2850 rechtzaken tegen Catalaanse politici en burgers vanwege het onafhankelijkheidsproces. Discriminatie en vervolgingen van nationale minderheden ligt zeer gevoelig bij de internationale gemeenschap, waaronder de EU en de VN.

Reactie vanuit de politiek
De Catalaanse politieke partijen zijn diep verdeeld over de te volgen strategie. Angst heerst alom vanwege gerechtelijke vervolgingen, met name onder de voorzitter van het Catalaanse Parlement, Roger Torrent van de ERC partij, wiens voorgangster voor 13 jaar gevangen zit voor het houden van het debat over de referendumwet. Onder juridische druk ontzegde Torrent het lidmaatschap van de Catalaanse president van het Parlement waardoor deze zijn stemrecht verloor. De kiesgroep JxCat (Samen voor Catalonië) van Puigdemont heeft zich afgescheiden van de moederpartij PdeCat en onder dezelfde naam een eigen politieke partij opgericht. De partijen zijn met ruzie uit elkaar gegaan en de onenigheid over de rechten van de merknaam wordt via de rechtbanken uitgevochten. De coalitiegenoot ERC is reeds lange tijd niet meer loyaal aan Torra, waardoor de Catalaanse president afgelopen Februari verklaarde dat effectief regeren niet meer mogelijk is en vervroegde verkiezingen zullen worden uitgeschreven. De COVID-19 crisis heeft deze verkiezingen echter op de lange baan geschoven. Het ziet er dus naar uit dat er in Catalonië, al dan niet gedwongen door de wetgeving, vervroegde verkiezingen zullen plaats vinden. De christelijke partij ‘Democraten’ en JxCat zijn de enige voorstanders van wettelijke ongehoorzaamheid tegen de afzetting van president Torra.

Reactie vanuit de bevolking
Veel Catalanen zijn diep gefrustreerd omdat het Parlement en de regering zich niet aan hun verkiezingsbelofte en politieke mandaat hebben gehouden. Zij zouden werken om de onafhankelijke Republiek te verwezenlijken, zoals in het referendum was besloten. De gerechtelijke vervolgingen, het verbod van het Hooggerechtshof om Puigdemont via een videoconferentie als president te installeren en het verbod van de Spaanse justitie om de twee daaropvolgende presidentskandidaten aan te stellen, verhinderde dat de uiteindelijke regering van Torra op effectieve manier haar werk kon doen. Het is te verwachten dat er protesten zullen losbreken, maar in welke mate en voor hoe lang is vooralsnog onzeker. De burgerbeweging ANC houdt momenteel een enquête onder haar leden welke acties zij zullen ondernemen. Het staat in ieder geval vast dat we een bewogen herfst tegemoet zien.