Spanje wordt nerveus

(599 woorden)

Aan de hand van verschillende feiten die zich de afgelopen dagen afspelen is duidelijk op te maken dat Spanje, zowel de rechtsprekende als de wetgevende macht, nerveus wordt door het aanstaande gerechtelijk proces tegen de Catalaanse leiders. Ook de Spaanse politici en rechters voelen wel aan dat men goed fout zit met de verzonnen aanklacht van oproer en opruiing tegen de Catalaanse leiders die nergens door de justitie in Europa wordt geaccepteerd. De gerechtelijke macht, met name het Hooggerechtshof en het Constitutioneel Hof, zijn doodsbang voor een veroordeling van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). Want het staat vast dat de Catalanen bij een veroordeling daar in beroep zullen gaan. Een veroordeling door het EHRM tegen de Spaanse justitie zal een zware nederlaag betekenen voor Spanje in het algemeen en de Spaanse justitie in het bijzonder, met de bijbehorende politieke gevolgen van dien.

Ten eerste is er de weigering van het Openbaar Ministerie om internationale waarnemers toe te laten tot de rechtszaal. Indien de rechtbank niets te verbergen heeft, zou het ook geen probleem moeten zijn om waarnemers toe te laten. Het licht natuurlijk anders indien men wel een hoop te verbergen heeft. Alleen totalitaire dictaturen accepteren geen internationale waarnemers in hun rechtszalen. De aanwezigheid van waarnemers bij een dergelijk proces is een normale zaak in Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse landen. Dat er nu waarnemers naar een rechtzaak in Spanje komen, wordt door de Spaanse justitie bovendien als een belediging gezien. Het Hooggerechtshof heeft nog geen beslissing genomen.

De exacte datum voor het gerechtelijk proces is nog steeds onbekend. In princiepe zal het proces op 5 Februari beginnen, maar het Hof heeft dit nog niet officieel aangekondigd. Het lijkt er naar dat de voorzitter van de strafkamer, rechter Marchena, met lood in de schoenen aan het proces begint. Daarnaast heeft één van de advocaten uitstel gevraagd om zich op de verdediging te kunnen voorbereiden. Hij vraagt een termijn van 3 weken om de duizenden pagina ‘s van de aanklacht en het onderzoek te bestuderen. In verband met het recht op een eerlijke verdediging en een redelijke termijn van voorbereiding daarvoor, wil het Hooggerechtshof waarschijnlijk geen grote deuken bij het EHRM oplopen nu men aanvoelt dat het proces met argusogen wordt gevolgd. Het enige wat vast staat is de datum van het transport van de Catalaanse gevangenen naar gevangenissen nabij Madrid. Dit zal aanstaande Vrijdag 1 Februari gebeuren.

De advocaat van vicepresident Junqueras, Andreu van den Eynde, eist van het Constitutioneel Hof (Tribunal Constitutional of TC) dat zij zich uitspreekt over zijn vrijlating voordat het proces begint. Zoniet, dan zal hij een aanklacht bij het EHRM indienen. Het EHRM heeft zich onlangs duidelijk uitgesproken in het voordeel van de Koerdische oppositieleider Demitras die reeds twee jaar in voorlopige hechtenis in Turkije zit. Dit precedent geldt, in theorie, ook voor de Catalaanse gevangen leiders. Het TC wil natuurlijk niet het EHRM al te zeer voor het hoofd stoten door deze uitspraak als ongeldig te verklaren voor deze zaak. Het is al bekend dat het TC verdeeld zal zijn over de uitspraak.

De regering van de socialistische president Pedro Sánchez heeft een propaganda orgaan in het leven geroepen, Espanya Global, om de zogenaamde Catalaanse beweringen over de teloorgang van democratie, het ontbreken van recht en de onderdrukking in Catalonië te weerleggen. Het initiatief wordt geleidt door minister van Buitenlandse zaken Borell. Deze beweerde onlangs dat de TV beelden van het politiegeweld tegen het referendum ‘fake news’ waren en afkomstig zijn van protest demonstraties in Chile. Hij zal er dus een zware taak aan hebben om enigszins geloofwaardig over te komen.

Spanje wordt nerveus. En terecht.

Vals nieuws

(342 woorden)

Vorige week beweerde de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken, Borell, net zoals zijn voorganger Dastis in een BBC interview ‘Hard Talk’, dat de beelden van het politiegeweld tijdens het referendum in Catalonië op 1 Oktober 2017 fake news is. Met behulp van Russische media werden volgens hem beelden van politieacties van andere protesten de wereld ingestuurd. Ook het aantal gewonden zijn volgens hem een verzinsel. In totaal waren het er maar twee. Dezelfde week publiceerde emeritus hoogleraar Núria Pujol Moix, verbonden aan het ziekenhuis Sant Pau, een gedetailleerd artikel waarin de medische rapporten van die dag nauwkeurig worden geverifieerd. Enkele cijfers: er waren in totaal 1066 gewonden, waarvan 30 onder de 18 jaar, 68 gewonden ouder dan 65 jaar waarvan 13 boven de 79, 432 hadden meerdere verwondingen op verschillende plekken op het lichaam. De verwondingen werden veroorzaakt door stokslagen, schoppen, duwen, tegen de grond gooien, meetrekken aan de oren, de haren en aan de mond. Er werden 103 mensen aan het hoofd gewond, waarvan 34 hersenschuddingen en enkele gewonden door (verboden) rubberen kogels. Er waren 68 mensen met direct lichamelijke effecten door de psychologische en emotionele impact. Het rapport is hier (in het Catalaans) te vinden.

Door het politieke conflict met Catalonië is het imago van Spanje internationaal dusdanig geschaad, dat de Spaanse regering van Sanchez heeft aangekondigd, bij monde van dezelfde Borell, dat zij een internationale propaganda campagne tijdens het proces zal houden waarin de Catalaanse ‘leugens’ zullen worden ontkracht. De campagne zal worden geleidt door ene Irene Lozano, een journaliste die sterk verbonden is aan de ultra rechtse partij UPyD en weet dat ‘woorden niet alleen dingen zeggen, maar ook dingen doen’ (El País 11 Oct 2017). Naast de regering zal ook het Spaanse Hooggerechtshof in deze campagne deelnemen door journalisten tijdens het proces te ‘informeren’. Indien het Hooggerechtshof doet wat haar taak is, namelijk rechtspreken, is zulke propaganda totaal overbodig. Zoniet, dan is zo ‘n campagne bittere noodzaak om de onrechtmatigheden van het gerechtelijk proces en de partijdigheid van de rechtbank te verdoezelen. Het lijkt er dus sterk op dat het Spaanse Hooggerechtshof niet erg is overtuigt van haar eigen functioneren.

Een begin van de omwenteling in de internationale opinie

(650 woorden)

Voordracht Spaanse president Sánchez in het Europese parlement
Woensdag was het de beurt van president Sánchez om een spreekbeurt in het Europese parlement te houden over de toekomst van Europa. De parlementszaal was nagenoeg leeg, want er vond een andere vergadering plaats over de Brexit. Onder de weinig aanwezige parlementariërs waren er die een foto van één van de Catalaanse politieke gevangenen op fel geel gekleurd papier toonde. Sánchez kon niet anders dan doen alsof zijn neus bloedde en hield een niet al te sterk betoog over de gelijke rechten van de vrouw, de toekomst van de jeugd en een waarschuwing voor het opkomend nationalisme in Europa. De vragen na zijn betoog hadden echter allerminst betrekking op het thema. In plaats daarvan gingen zij over het Catalaanse conflict en de politieke gevangenen, een onderwerp waar hij met geen woord in zijn toespraak had gerept.

Manfred Weber (PPE) beschuldigt Sánchez van samenwerking met extreem links en de separatisten. Hij brengt daarmee de eenheid van Spanje in gevaar.

Onder andere Mark Demesmaeker en Ska Keller uitten zich zeer kritisch over de politieke gevangenen en zeiden Sánchez dat hij een politieke oplossing moet zoeken in plaats van dit probleem over te laten aan de gerechtelijke macht. Demesmaeker zei dat niet in Catalonië het nationalisme hoogtij viert, zoals de Spaanse politici vaak willen doen geloven, maar in Spanje waar de extreem rechtse partij Vox in het parlement van Andalusië aan de macht is gekomen.

In de persconferentie na het debat vroeg een journalist zelfs aan Sánchez of Spanje nog wel een democratie genoemd kan worden.

Bezoek van Torra aan de Verenigde Staten
De Catalaanse president Quim Torra bracht afgelopen week een officieel bezoek aan de VS. Het doel van zijn bezoek was om de Catalaanse handel en culturele uitwisseling te bevorderen, net zoals alle andere Spaanse autonome gebieden dat doen. Daarnaast is hij daar natuurlijk ook om zijn visie over het Catalaanse politieke conflict met Spanje uit te leggen.

De Catalaanse president Torra hield een colloquium op uitnodiging van Claybon Carson, voorzitter van het Maarten Luther King instituut dat is verbonden aan de universiteit van Stanford. Deze hoogleraar is goed op de hoogte van het Catalaanse conflict en correspondeert regelmatig met Jordi Sànchez en Jordi Cuixart, leiders van de burgerbewegingen Omnium Cultural en ANC welke reeds 14 maanden voorwaardelijk gevangen zitten. In de vragen volgend op de spreekbeurt van Torra beschuldigde de Spaanse consul in San Francisco dat het referendum in Catalonië tegen de Spaanse grondwet is. Na aandringen van de voorzitter van de conferentie dat alleen vragen konden worden gesteld, vroeg de consul aan Torra waarom de afgekondigde Catalaanse Republiek niet internationaal werd erkent. Een retorische vraag, want de Republiek werd door president Puigdemont op 10 Oktober 2017 onmiddellijk opgeschort. Achteraf begroette de consul Torra en verontschuldigde zich dat de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken, Borrell, de ambassades had opgedragen de Catalaanse president te boycotten om in het buitenland te kunnen spreken. Borell bevestigde in een Tweet ‘dat het diplomatieke corps de leugens van de heer Torra zal blijven ontkrachten’.

President Torra werd ook uitgebreid in ontvangst genomen door leden van het Amerikaanse Congres, waaronder John Lewis. Hij is een van de meest gerespecteerde Congresleden en strijder voor de mensenrechten.  Door zijn activisme is hij zelf vele malen slachtoffer geweest van gerechtelijke vervolgingen. Lewis prees het vreedzame karakter van het streven naar de onafhankelijkheid van Catalonië.

Het verschil
Het contrast tussen de ontvangst van de Spaanse president Sánchez in het Europese parlement, waar werd aangedrongen op het oplossen van het politieke conflict dat hij van zijn voorganger had geërfd en het respecteren van de mensen-en burgerrechten in Spanje, in vergelijking met de ontvangst van de Catalaanse president Torra in de VS, die werd ontvangen door prestigieuze instituten en gerepecteerde Congresleden, toont dat de opinie van de internationale gemeenschap aan het veranderen is in het voordeel van de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging. De aanstaande rechtszaak tegen de Catalaanse leiders zal deze trend alleen maar bevestigen.

Extremadura kiest voor opheffing Catalaanse autonomie

(430 woorden)

Het Catalaanse Parlement is gekozen door de inwoners van het autonome gebied van Catalonië. Het Parlement neemt daarom beslissingen die alleen betrekking hebben op en van belang zijn voor dit autonome gebied. Het zou vreemd zijn als dit Parlement ook zou gaan beslissen over een ander autonoom gebied in Spanje. Dat zou betekenen dat de inwoners van dat andere autonome gebied niet in hun eigen democratische keuzes worden gerespecteerd. Zij zouden dan worden beschouwd als tweederangsburgers zonder recht van spreken.

Het autonome gebied Extremadura heeft met 1,1 miljoen inwoners een Bruto Nationaal Product van 18 miljard Euro, het heeft een werkeloosheid van 26,2% (onder de jongeren meer dan 40%) en 1 op de 4 werkenden is er ambtenaar. Catalonië heeft met 7,5 miljoen inwoners een BNP van 223 miljard Euro, een werkeloosheid van 10,6% en 1 op de 10 werkenden is ambtenaar.

Afgelopen week stemde het parlement van dit autonome gebied dat grondwetsartikel 155, interventie van de autonomie, voor onbepaalde tijd en zwaarder moet worden toegepast op Catalonië dan vorig jaar het geval was. Dit keer zou ook de Catalaanse omroep moeten worden geïntervenieerd, want deze indoctrineert de Catalaanse bevolking. Hoe de bevolking van Extremadura en hun vertegenwoordigers dit weten, is een raadsel want de Catalaanse radio en TV worden alleen in Catalonië uitgezonden. (De statistieken over evenwichtige berichtgeving laten trouwens zien dat de Catalaanse media alle partijen evenwichtig aan het woord laten. Dat kan echter niet gezegd worden van de Spaanse publieke omroep en de talrijke Spaanssprekende particuliere omroepen.) De partijen Partido Popular, Ciutadans en PSOE stemden voor deze motie. De PSOE regeringspartij in Extremadura is waarschijnlijk bang dat ook zij bij de volgende verkiezingen zullen verliezen van extreem rechts (PP en C’s, vergelijkbaar met de PVV partij van Geert Wilders) en ultra extreem rechts (Vox, momenteel met niemand in Europa vergelijkbaar), net zoals in Andalusië is gebeurd. Het is daarom voor de PSOE in Extremadura van groot belang dat ook zij nu fel tegen de Catalanen in het algemeen en tegen en hun democratische wil voor onafhankelijkheid in het bijzonder, ageren. De Catalanenhaat levert nu eenmaal stemmen op in Spanje. Of dit parlement probeert met deze motie haar eigen onkunde voor het besturen van Extremadura te verdoezelen. De cijfers tonen aan dat dit gebied duidelijk niet voor zichzelf  kan zorgen en, gezien het percentage ambtenaren, graag de productie aan anderen over laat. Hoe het ook zij, het parlement van Extremadura beschouwt de Catalanen blijkbaar als tweederangsburgers waarover zij moet beslissen. Het is wel erg opmerkelijk dat de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging dag in dag uit door de Spaanse unionisten en de media beschuldigd worden van ‘supremacist’ (racist).

Illegale arrestatie burgermeesters

(612 woorden)

Als burgermeester maak je niet alleen maar vrienden. De functie brengt nu eenmaal bepaalde verantwoordelijkheden met zich mee die niet iedereen naar zijn zin is. Dat is ook het geval bij de burgermeester van Verges, Ignasi Sabater. De dagen na het referendum over de Catalaanse onafhankelijkheid op 1 Oktober 2017, werden de banden van tientallen auto ‘s in zijn plaats lek gestoken. Ignasi zei toen: “Overdag lopen ze in uniform en ‘s-nachts gedragen zij zich als hooligans”. Hij doelde daarmee op de Policia Nacional die in verband met het referendum in de hotels van zijn plaats logeerden. Ook bij andere gelegenheden houdt Ignasie zich geen blad voor de mond. Als gevolg hiervan wordt hij regelmatig belaagd en met de dood bedreigt.

In de vroege ochtend van Woensdag 16 Januari toog Ignasi naar zijn werk. Bij zijn voordeur wachtten vier gemaskerde mannen hem op, boeiden zijn handen en ontvoerden hem. Bij het boeien raakte hij gewond aan zijn pols. De mannen hadden zich in eerste instantie niet geïdentificeerd. Zelfs toen een van de gemaskerden zijn politiepenning van de Policia Nacional liet zien, vertrouwde Ignasi het nog niet. Zij vertelden hem dat hij wordt beschuldigd van het verstoren van de openbare orde omdat hij meegedaan zou hebben met het tegenhouden van de Hogesnelheidstrein op het station van Girona. Dit vond toen plaats als protest op de eerste verjaardag van het referendum, drie maanden geleden. Maar Ignasi zat die dag gewoon op zijn werk. Ook kon de Policia Nacional geen gerechtelijk bevel tonen voor zijn arrestatie. Dus zijn wantrouwen en angst voor ontvoering was terdege gegrond.

Het radioprogramma De Ochtenden van CatRadio informeerde bij het gerechtshof in Girona. Daar vertelde men dat er geen arrestatiebevel was uitgevaardigd. Dit is wettelijk verplicht indien de arrestatie niet urgent is. En drie maanden na het gepleegde feit is er van enige urgentie geen sprake meer. Bovendien is de verdachte niet vluchtgevaarlijk en is zijn woon-en verblijfplaats bekend bij de overheid. Bij navraag bij de Policia Nacional zei de officier die belast is met het onderzoek dat hij de arrestaties op eigen initiatief had laten doen. Dezelfde dag werden ook de burgermeester van Celrà en negen andere leden van dezelfde partij La CUP en een persfotograaf gearresteerd. Uit protest tegen deze illegale arrestaties stopten de Parlementsleden van de onafhankelijkheidspartijen en die van El Comú (die wil zich niet uitspreken voor of tegen de Catalaanse onafhankelijkheid) onmiddellijk met hun werk. Hierdoor moesten de commissievergaderingen van het Parlement worden opgeschort. De gearresteerden werden dezelfde dag weer vrijgelaten.

De volgende dag zei de Spaanse minister van binnenlandse zaken en verantwoordelijk voor de Spaanse Politie, Fernando Grande-Marlaska en in het gewone leven rechter van het Audiencia Nacional die vijf maal door het Europese Hof voor de Rechten van de Mens is veroordeeld, dat er wél een juridisch arrestatiebevel was uitgevaardigd. De weinig geloofwaardige minister spreekt de politieofficier en de rechtbank van Girona dus tegen. Ook de afgevaardigde van de Spaanse regering in Catalonië heeft nog steeds geen opheldering gegeven, zoals men zou verwachten van een regeringsafgevaardigde.

De illegale arrestaties door de Spaanse politie roepen sterke herinneringen op van het Franco regiem en zijn niet bepaald kenmerkend voor een eenentwintig eeuwse moderne democratische rechtstaat. Temeer daar het hier om democratisch gekozen leiders gaat. De gehele affaire bevordert niet bepaald de onderlinge verstandhouding tussen de Catalaanse en Spaanse regering. Het lijkt er op dat de regering van Sánchez niet meer is geïnteresseerd in de stemmen van de Catalaanse onafhankelijkheidspartijen voor zijn jaarbegroting. Of is het misschien de politieke taak van de uitvoerende macht om met willekeurige arrestaties iedereen de schrik aan te jagen, met de protesten tijdens het gerechtelijk proces tegen de Catalaanse politici en burgerleiders in het vooruitzicht?

Laatste steunbetuigingen en vaarwel voor politieke gevangenen

(745 woorden)

Toen rechter Lamela van het Audiencia Nacional, de politieke rechtbank van Spanje, de burgerleiders Jordi Cuixart en Jordi Sànchez op 16 Oktober 2017 onvoorwaardelijk gevangen zette wegens verdenking van opruiing, had ze zeker gedacht de Catalaanse bevolking en haar leiders af te schrikken om de Catalaanse Republiek uit te roepen.

Rechter Llarena dacht zijn invloed te laten gelden op het politieke verloop van het Catalaanse Parlement door Jordi Turull, notabene tijdens zijn presentatie als president van Catalonië, voormalig Parlementsvoorzitster Carme Forcadell en vijf andere Catalaanse politici (opnieuw) gevangen te zetten.

Beide is hen dat ten dele gelukt. De beslissingen die in het gekozen Parlement genomen worden, zijn voor een groot deel beïnvloed door de Spaanse rechters en hun dreigingen met nieuwe vervolgingen. Het jaar 2018 werd hierdoor sterk gemarkeerd. Het meest duidelijk uitte dit zich dit toen de huidige parlementsvoorzitter Roger Torra weigerde om de gekozen president Carles Puigdemont op 30 Januari te installeren als president van Catalonië. Dit moest worden gedaan door middel van een videoconferentie omdat Puigdemont in België verbleef om niet in Spanje te worden gearresteerd en het Spaanse Hooggerechtshof verbood Torra dit te doen.

Het is de Spaanse gerechtelijke macht echter niet gelukt dat de gevangenen zouden worden vergeten door de Catalaanse politici. De politieke gevangenen spelen een centrale rol in de Catalaanse politiek, en daarmee ook direct in die van de Spaanse: de Spaanse regering van Pedro Sánchez krijgt niet de hoognodige steun voor zijn begroting van de Catalaanse partijen. Want Sánchez weigert zijn goedkeuring voor een referendum over zelfbeschikking van de Catalanen en doet niets om het Openbaar Ministerie te bewegen haar aanklacht tegen de politieke gevangenen in te trekken.

En de Catalaanse bevolking is haar leiders in de gevangenissen allesbehalve vergeten. Op eerste en tweede Kerstdag stonden er duizenden mensen op het bouwland achter de gevangenis Lledoners en liepen er ‘s-avonds met fakkels om heen. Er werden muziekconcerten gegeven en spreekbeurten gehouden om steun aan de gevangenen te betuigen. Het was een emotioneel moment toen Jordi Turull direct kon worden gehoord toen hij telefonisch de mensen bedankte en dit via luidsprekers door de aanwezigen op het veldje kon worden gehoord. Sinds vorig jaar Maart had men hem niet meer horen spreken toen hij als presidentskandidaat zijn regeringsplannen voorlegde aan het Parlement. Op Zaterdag 29 December zong een koor van 400 mensen de Matteus Passion. Men had het zo georganiseerd dat het ‘Halleluja’ precies om 12 uur werd gezongen: op dat moment worden de gevangenen gelucht op de binnenplaats, grenzend aan het landbouwterrein en slechts gescheiden door een vijf meter hoge betonnen muur en afzettingen van prikkeldraad en konden zij daardoor het gezang goed horen.  In de vrieskou van oudejaarsavond stond een menigte van tweeduizend man op hetzelfde veldje om ‘samen’ met hun gevangen leiders het oude en nieuwe jaar te vieren. Nee, de Catalanen zijn hun leiders niet vergeten, integendeel. Daarin is het project van de Spaanse justitie volledig mislukt. Net zoals de Spaanse politici zijn mislukt in hun poging een einde te maken aan de onafhankelijkheidsbeweging door het opschorten van de Catalaanse autonomie en de door Rajoy opgedrongen verkiezingen waarin zij hadden gehoopt dat de unionisten zouden winnen.

Eind deze maand zullen de politieke gevangenen naar de gevangenissen nabij Madrid worden overgebracht. Dan begint het juridisch proces tegen hen en zullen zij worden verhoord. Maar zij en hun advocaten zullen de wereld laten zien dat Spanje de mensenrechten en de burgerrechten niet respecteert en de naam ‘democratische rechtsstaat’ onwaardig is. Dit zullen zij doen in het bijzijn van internationale waarnemers en de internationale pers*. De rechtszaak zal worden voorgezeten door rechter Marchena. Onlangs werd hij door de Partido Popular voorgesteld als voorzitter voor de Hoge Juridische Raad. De fractievoorzitter van deze partij in de Senaat meldde toen in een WhatsApp aan zijn fractiegenoten dat ‘de PP op deze manier het proces via de achterdeur kan controleren’. Gezien de vele procedurefouten (België weigerde daarom zelfs het uitleveringsbevel over Puigdemont in behandeling te nemen), het negeren van de rechten van de gevangenen, de manipulaties en de schandalen van het Hooggerechtshof, het Constitutioneel Hof en de Audiencia Nacional, staat het vast dat de gevangenen voor vele jaren zullen worden veroordeeld en de komende 25 jaren niet meer naar Catalonië zullen terugkeren. Hun vertrek de komende dagen zal een vaarwel zijn voor vele, vele jaren. Gedurende dit proces zullen in Catalonië tal van protestdemonstraties worden gehouden. Want dit gerechtelijk proces, deze farce, had zelfs nooit mogen beginnen.

* Met name de Duitse en Engelstalige pers (BBC, The Guardian, New York Times, Washington Post) geven een doorgaans betrouwbare rapportage. De Nederlandse correspondenten van NOS, NRC en Volkskrant rapporteren doorgaans eenzijdig de officiële Spaanse visie.

Valse beschuldiging van Catalaans geweld door de Spaanse media

(720 woorden)

Naar aanleiding van een artikel in Vilaweb.

Geweld door Spanje
Misschien dat het tegenstrijdig klinkt om juist met kerst over geweld te spreken. Maar vandaag de dag zijn er zestien families in Europa, Europese burgers met dezelfde rechten als ieder andere Europeaan, waar een lege stoel staat aan de tafel van het kerstdiner als gevolg van politieke onderdrukking door een EU lidstaat. Zij die er ontbreken zijn een vader of een moeder van kleine of opgroeiende kinderen, soms zelfs van een baby. Zeven van hen zitten in ballingschap in België, Zwitserland of in Groot-Brittannië. Negen van hen zitten in de gevangenissen in Spanje. Het zijn leiders van burgerbewegingen en democratische gekozen politieke leiders. Het enige wat ze hebben gedaan is vreedzaam protesteren of een referendum organizeren. Volkomen legaal volgden zij een democratisch politiek mandaat van hun kiezers op. Maar Spanje vervolgt hen, willens en wetens dat zij onschuldig zijn, vanwege politieke motieven.

Tot nu toe heeft het Nederlandse Parlement, de Tweede Kamer, en de Senaat nog niets ondernomen tegen deze grove schendingen van mensenrechten en burgerrechten door Spanje. Als je wilt, kunt je daar verandering in aanbrengen en helpen dat Nederland zich schaart bij België, Groot-Brittannië, Denemarken, Finland, Estland, Zwitserland en Slovenië waar parlementsleden of hun regeringen openlijk hun zorgen hebben geuit en vinden dat Spanje de Europese verdragen moet respecteren.

Is dit geen geweld wat Spanje deze vervolgden aandoet, hun families en het volk dat hen gekozen heeft? Maar laten we het eens hebben over het geweld dat Spanje zo graag zou zien om de Catalaanse autonomie weer op te kunnen heffen en het leger op Catalonië af te sturen om de afscheiding van Spanje tegen te houden.

Creatie van een gewelddadige sfeer
In de aanloop van het bezoek van de Spaanse president Pedro Sanchez en zijn ministers in Barcelona afgelopen Vrijdag 21 December, voorspelde de Spaanse pers uitgebreide protestdemonstraties waarbij extreem geweld door de Catalanen zou worden gebruikt. Speciale, extreme groeperingen binnen de Commissie ter verdediging van de Republiek (CDR), de zogenaamde Autonome Groepen van Snelle Acties, (GAAR) zouden extreem gewelddadig optreden.

El Español: ‘De GAAR roept op tot extreem geweld en het zaaien van chaos en sabotage.‘ De krant vraagt om opheffing van de Catalaanse autonomie gedurende acht jaren en zei dat vanaf 21 December aanvallen tegen industrieën en sabotage van het elektriciteitsnet en het treinverkeer zouden zouden plaats vinden.

La Razón: ‘De GAAR, de uitvoerende tak van de CDR gebruiken methoden van kale borroka (stadsguerrilla) van de terroristische groep ETA.

La Vanguardia: ‘GAAR; de nieuwe onafhankelijkheidsbeweging die niemand kent en ondersteunt.‘ De krant weidde er enkele artikelen aan, ondanks dat de onafhankelijkheidsbewegingen het bestaan van de GAAR ontkennen en de politie er zich geen zorgen over maakt.

El Periódico: ‘Wie zijn de GAAR en waar bereiden zij zich op voor op 21 December?

La Sexta: ‘De GAAR van de CDR; zo heet de groepering die verantwoordelijk is voor de blokkade van Barcelona als protest tegen de ministerraad.’

Telecinco: ‘De GAAR, het leger van de onafhankelijkheidsbeweging, bereiden via de sociale Internetmedia een aanval voor op 21 December.‘ Dit TV kanaal citeert ‘diverse bronnen’ dat de GAAR methodes van stadsguerrilla gebruikt. Alhoewel de Spaanse politie geen informatie over hen had wie zij zijn en waar ze vandaan komen. Het TV kanaal definieert hen als de meest radicale vleugel van de CDR.

Geen geweld bij de protesten.
Achteraf gezien is er geen enkel geweld door de Catalaanse afscheidingsbewegingen bij de protesten in Barcelona en de rest van Catalonië gepleegd. (Helaas kan dat niet gezegd worden van de politie.) Het bestaan van de GAAR blijkt een puur verzindsel te zijn van de Spaanse media. Wat opvalt is de uniformiteit en eensgezindheid van de media over de valse nieuwsverspreidingen tegen de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging. Het is niet de eerste keer dat zoiets gebeurt. Het verspreiden van dergelijke onwaarheden door de Spaanse media is schering en inslag en lijkt soms centraal gestuurd te worden. De unionistische politieke partijen, PP, Ciutadans en de socialistische regeringspartij PSOE van Pedro Sánchez, maken dankbaar gebruik van deze nieuwsberichten voor electoraal gewin. Want de afgunst tegen Catalonië, Catalanofobie, levert in Spanje stemmen op. Het is de Spaanse versie van het antizionisme in voormalig nazi Duitsland. Met dit verschil dat Duitsland, dankzij het Neurenberg proces waar de aanstichters zijn veroordeeld en Duitsland met haar misdaden werden geconfronteerd, dit hoofdstuk heeft afgesloten en Spanje niet.

Kabinetsberaad in de kolonie

(845 woorden)

Een provocatie voor het uitlokken van geweld
Pedro Sánchez heeft vandag zijn kabinetsraad in Barcelona kunnen houden. Voor het eerst in 42 jaar en op de dag af een jaar na de opgedrongen verkiezingen als gevolg van de opheffing van de Catalaanse autonomie waar hij en zijn partij de volle steun aan gaven. Ondanks dat enkele ministers te kennen hadden gegeven dat het misschien beter zou zijn om het regeringsoverleg gewoon in Madrid te houden, drong Sánchez zijn zin door om een ‘verzoeningsgebaar’ te maken en om de normaliteit van de situatie tussen de autonome regio Catalonië en de Spaanse staat te benadrukken.

Zowel de Catalaanse regering, de Generalitat, als de bevolking bij monde van de burgerorganisaties, zien dit kabinetsberaad als een pure provocatie. Volgens de vicepresidente van de Generalitat, Elsa Artadi, kan het geen toeval zijn dat Sánchez zijn kabinetsberaad in Barcelona houdt om te provoceren. Met name het rechtse en ultrarechtse Spanje, waaronder de magistraten van de hoogste gerechtelijke macht, kijken er naar uit dat de protesten van de onafhankelijkheidsbeweging gewelddadig zullen zijn. Het in brand steken van een vuilniscontainer of het openen van tolpoortjes op de snelweg wordt door justitie reeds gebruikt als aanzet tot terrorisme. Dit geeft de Spaanse justitie een argument in handen om de Catalaanse leiders wegens opruiing voor 25 jaar te kunnen opsluiten en om een sterke politiemacht, of zelfs het leger, naar Catalonië te kunnen sturen en definitief de Catalaanse autonomie op te heffen. De grootste oppositiepartij in het Catalaanse Parlement, Ciutadans, diende de dagen vooraf aan het bezoek reeds een aanklacht bij justitie in tegen de Catalaanse president Torra voor het geweld dat hij en zijn aanhangers zouden gaan uitvoeren. Jawel: een aanklacht voor een feit dat nog niet had plaats gevonden en achteraf ook nooit plaats gevonden heeft. Dat is de sfeer die Spanje (de politiek, justitie en de media) over Catalonië schept: een apocalyps die erger is dan de oorlogen in de Balkanlanden of in Vietnam.

Er werden in totaal 8000 man politie opgetrommeld om de veiligheid van de Spaanse regering bij haar bezoek in Barcelona te verzekeren en om de aangekondigde wegversperringen in geheel Catalonië tegen te gaan. De gehele omgeving waar het kabinetsberaad zou plaats vinden, La Llotge del Mar, werd door een dubbel politiecordon afgesloten. Het eerste cordon werd gevormd door de Catalaanse politie, de Mossos d’Esquadra. Bij gebrek aan vertrouwen in de Catalaanse politie en haar politieke leiders werd nabij het gebouw een tweede cordon door de Policia Nacional aangelegd. Dit had als gevolg dat binnen een straal van zo ‘n anderhalf kilometer in het hart van Barcelona alles hermetisch was afgesloten. Daar kon Pedro in alle stilte, zonder enig verkeerslawaai alsof het gebied expres daarvoor was afgezet, het getrommel horen van de bewoners die uit protest tegen zijn bezoek vanaf hun balkons op pannen en deksels sloegen. Op deze manier kon Sánchez uit eerste hand vernemen, zonder de tussenkomst van de Spaanse media, politici of wie dan ook, dat de Catalaanse bevolking zich niet meer bij Spanje voelt horen. Zeg nu zelf: achtduizend man politie is nu niet bepaald een manier om aan te tonen dat de situatie tussen Catalonië en Spanje is genormaliseerd. Hoewel niemand dit openlijk zal erkennen, wordt het ook voor de internationale gemeenschap, en met name Europa, langzaamaan duidelijk dat de Spaanse staat de controle over haar Catalaanse grondgebied aan het verliezen is .

Herbenoeming vliegveld Barcelona
In de ministerraad werd besloten dat het vliegveld van Barcelona, El Prat, zal worden omgedoopt naar Josep Tarradelles, de eerste Catalaanse president na het Franco regiem. De Spaanse regering zegt dat zij deze beslissing in overeenstemming met de familie van Tarradelles en de Generalitat heeft genomen. Bij navraag blijkt echter dat met de Generalitat hierover niets is overeengekomen. Vicepresidente Elsa Artadi zegt dat ze het eenzijdig genomen besluit van de Spaanse regering betreurd. Het probleem is volgens haar niet de naam van het vliegveld, maar het beheer en de financiën er van. Alsof het bezoek al niet genoeg provocerend was, wilde Sánchez met deze autoritaire beslissing blijkbaar nog even aantonen wie er de baas in de kolonie is.

Nu we toch bij dit thema zijn aangeland, had men het vliegveld beter kunnen benoemen naar de laatste president van Catalonië. Lluís Companys werd, nadat hij door de Duitse Gestapo in Frankrijk aan Franco was uitgeleverd, na een krijgsberaad, een farce, in 1940 gefusilleerd. Zijn naam werd wel genoemd in de ministerraad. De regering van Sánchez veroordeelt het besluit van de Oorlogsraad en wil Companys in ere herstellen. Maar zij doet niets om het juridisch besluit van deze krijgsraad te vernietigen. Volgens de Spaanse regering was het fusilleren van de Catalaanse president dus legaal. Bij wijze van verzoening werd dus nog even zout in een open wond gestrooid.

Het geweld bij de protesten
Oh ja, het weinige geweld dat er vandaag te zien was, werd voornamelijk gepleegd door infiltranten en, gewoontegetrouw, door de politie zelf. Demonstranten verwijderden de geweldplegers en plaatsten de vuilniscontainers die zij omver hadden geworpen weer terug op hun plaats. Typisch de Catalaanse manier: grondstoffelijk vreedzaam en radicaal democratisch.

De eerste hoorzitting

(714 woorden)

Ultra rechtse Vox partij als volksaanklager
Op 18 December vond de eerste hoorzitting plaats van het proces tegen de Catalaans leiders. Het betreft een inleidende hoorzitting waar de aangeklaagden niet bij aanwezig zijn. Als aanklagers treden op de Spaanse openbaar hoofdaanklager en de landsadvocaat. Daarnaast is er ook een zogenaamde volksaanklager. Dit is de ultrarechtse, fascistische en anti-Catalaanse politieke partij Vox. Deze partij gebruikt de rechtszaak om in de publiciteit te komen voor haar politieke doeleinden. Gezien haar recente verkiezingsoverwinning in Andalusië, werpt dit blijkbaar vruchten af.

Een PP rechter als voorzitter in het politieke proces
De rechtszaak zal worden voorgezeten door rechter Manuel Marchena. Deze werd enkele weken geleden door de politieke partij Partido Popular (PP) voorgesteld als voorzitter van het Spaanse Hooggerechtshof en van de Hoge Juridische Raad. De PP fractievoorzitter in de Spaanse Senaat, Cosidó , meldde toen via een Whatsapp naar zijn fractieleden en andere partijgenoten dat met de aanstelling van Marchena als voorzitter van deze organen de PP de controle over het proces tegen de Catalanen via de achterdeur heeft. Marchena kon toen niets  anders doen dan zich terugtrekken als voorzitterskandidaat en is nu weer terug op zijn oude stek als voorzitter van de tweede gerechtskamer waar de Catalaanse leiders zullen worden berecht voor de aanklacht van rebellie. De voorzitter van het gerechtelijke proces is door deze affaire dus gebrandmerkt als iemand met affiniteit voor de PP, de politieke tegenstander van de aangeklaagde Catalaanse leiders. Iedere poging van de advocaten van de Catalaanse leiders om Marchena en de andere rechters te wraken liep natuurlijk op niets uit, want het was hetzelfde Hooggerechtshof dat daarover moest oordelen.

Aanklacht zonder feiten
De advocaten eisen dat de rechtszaak in het Catalaanse Hooggerechtshof van Justitie moet plaats vinden, want alle gepleegde feiten vonden in Catalonië plaats. Indien het proces door het Spaanse Hooggerechtshof wordt gevoerd, kunnen hun cliënten niet in hoger beroep tegen hun veroordeling gaan, waar ze recht op hebben. Als tegenargument beweert de openbaar hoofdaanklager Jaime Moreno dat de motie over Catalaanse Republiek die door het Parlement was aangenomen en was gepubliceerd in de Catalaanse Staatscourant (DOGC) een directe aanval is in het hart van de democratische rechtsstaat Spanje. De rechtszaak moet daarom bij het Spaanse Hooggerechtshof plaats vinden.  Zoals het geval is met de gehele aanklacht, wordt ook deze bewering niet gestaafd met de benodigde feiten die in een juridisch proces doorgaans op prijs worden gesteld.  Oftewel de Spaanse openbaar hoofdaanklager, de hoogste persoon die de belangen van de staat moet verdedigen, zegt en schrijft willens en wetens dingen die niet waar zijn. Iedere burger kan namelijk verifiëren dat de verklaring van de Catalaanse Republiek nooit in de Staatscourant van Catalonië (DOGC) werd gepubliceerd. President Puigdemont had de Republiek opgeschort in de hoop op overleg met de Spaanse autoriteiten. Dit door de EU beloofde overleg, bij monde van de voorzitter van de Europese Raad Donald Tusk, bleef echter uit. In tegenstelling hiervan werd de Catalaanse autonomie op illegale en ongrondwettelijke wijze geïntervenieerd, de regering van Puigdemont ontslagen en het Catalaanse Parlement ontbonden.

De president wist van niks
Trouwens, de naam van Puigdemont komt slechts een enkele keer voor in de gehele aanklacht van het OM. Duitsland weigerde de Catalaanse president uit te leveren, want de Duitse justitie vond niet dat er geweld door hem was gepleegd of dat hij aanzet daarvoor had gegeven. Aangezien het juridisch nogal lelijk staat indien de president door een Europese justitie wordt vrijgesproken van geweld terwijl zijn ministers in Spanje hiervoor worden berecht, heeft Puigdemont volgens het OM nu weinig of niets met de gehele affaire te maken gehad. De Spaanse hoofdaanklager is sindsdien radicaal van mening veranderd en vind nu dat de Catalaanse vicepresident Oriol Junqueras, die al meer dan een jaar gevangen zit in afwachting op zijn proces, de ware leider van de ‘criminele organisatie’ is die de ‘rebelse opstand’ in de vorm van het referendum op 1 Oktober vorig jaar heeft georganiseerd en uitgevoerd.

Een aaneenschakeling van procedurefouten en rechtenschendingen
Daarnaast klagen de advocaten over de talrijke procedurefouten waardoor de rechten van hun cliënten op een eerlijk proces worden geschonden. De Spaanse justitie veroorzaakte een dermate groot aantal ongeregeldheden en van dergelijke omvang dat het Belgische OM uiteindelijk zelfs weigerde om de aanvraag voor uitlevering van Puigdemont en zijn ministers in behandeling te nemen. De verwachting bij de advocaten dat hun klachten en aanvragen worden geaccepteerd is echter zeer laag. Een dezer dagen doet het Hooggerechtshof uitspraak of zij zichzelf gemachtigd vind om de rechtszaak te doen.

Een laatste mogelijkheid voor overleg?

(1435 woorden)

Aanleiding
Aanstaande Vrijdag 21 December is het een jaar geleden dat de Spaanse president van de Partido Popular (PP) partij, Mariano Rajoy, aan Catalonië illegaal verkiezingen oplegde. Dit vond plaats nadat hij de Catalaanse regering van Puigdemont ongrondwettelijk had ontslagen en het Catalaanse Parlement onder het mom van grondwetsartikel 155 had ontbonden. Door deze ongrondwettelijke handelingen kan met recht gesproken worden van een staatsgreep (zij het eentje van binnenuit door de legitiem gekozen regering): de afspraken die de samenleving binnen de Spaanse gemeenschap met zichzelf had gemaakt, zoals vastgelegd in de grondwet en het Statuut, werden door Rajoy geminacht. De opheffing van de Catalaanse autonomie en ontbinding van het Catalaanse Parlement, werd in de Spaanse Senaat overeengekomen tussen de PP en de socialistische partij PSOE. Het Constitutioneel Hof wilde de aanklacht van de Catalaanse regering wegens grondwettelijke schendingen door Rajoy niet in behandeling nemen, omdat deze regering op dat moment niet rechtsgeldig was door, precies, de toepassing van grondwetsartikel 155. Cynischer kon het niet.

Ondertussen is de regering van Rajoy niet meer. Als gevolg van haar wijdverbreide en structurele corrupte praktijken overleefde zij afgelopen Mei de motie van wantrouwen door de PSOE onder leiding van Pedro Sánchez niet. Sánchez kreeg daarbij de steun van de Catalaanse partijen in het Congres van afgevaardigden in de hoop dat met de socialisten in de regering een oplossing kon worden gevonden voor het politieke conflikt. In eerste instantie leek het daar ook naar uit te zien. Het taalgebruik van de nieuwe Spaanse regering van Sánchez leek vriendelijker en er was op zeer concrete onderwerpen enige sprake van overleg met de Catalaanse regering. Maar al snel bleek dat er over zelfbeschikking voor de Catalanen met geen woord kon worden gesproken. Ook heeft Sánchez niets gedaan, of zelfs maar geprobeerd, om de aanklacht van de openbaar aanklager tegen de Catalaanse politici en burgerleiders in te trekken. Enkelen van hen verblijven in ballingschap in het buitenland, anderen zitten in de gevangenissen in afwachting op hun proces. De aanklacht bevat de absurde aantijging dat zij aanzet zouden hebben gegeven voor een gewapende opstand tegen de Spaanse overheden. De justitie van vier Europese landen (Schotland, België, Zwitserland en Duitsland), zijn erg duidelijk in hun uitspraken dat daar geen sprake van is geweest. Duitsland weigerde daarom president Puigdemont aan Spanje uit te leveren. Maar de PSOE blijft bij haar standpunt dat de Catalaanse leiders moeten worden berecht door het Spaanse Hooggerechtshof: de rechtbank waarvan bewezen is dat deze door en voor de politiek wordt samengesteld. Uit onvrede hierover hebben de Catalaanse partijen hun steun aan Sánchez opgezegd en weigeren zij in te stemmen met de Spaanse jaarbegroting.

Een provocatie
Om de gemoederen enigszins te verzachten had Sánchez afgelopen zomer besloten om zijn kabinetsberaad op 21 December in Barcelona te komen vieren. Het gebeurd sporadisch wel vaker dat een kabinetsberaad in een andere stad dan Madrid wordt gehouden, bijvoorbeeld wanneer besloten wordt om extra geld aan de betreffende stad of regio te besteden. De laatste ministerraad in Barcelona werd in 1974 gehouden, dus nog in de periode van de Franco dictatuur.

President Sánchez heeft dus besloten om precies een jaar na de illegale en opgedrongen Catalaanse verkiezingen en voor het eerst sinds meer dan veertig jaar, uitgesproken op deze dag zijn kabinetsberaad in Barcelona te komen houden. Precies op de verjaardag van deze verkiezingen die het resultaat waren van de interventie van de Catalaanse overheid mede dankzij de steun van zijn PSOE partij. (Zijn vicepresidente ondertekende notabene het verdrag met de PP.) Op hetzelfde moment dat er onschuldige Catalaanse leiders in de gevangenissen zitten, sommigen al ruim meer dan een jaar, in afwachting op hun proces dat niets met justitie en alles met een farce te maken heeft. Op het moment dat er vier gevangenen drie weken in hongerstaking zijn omdat het Grondwettelijke Hof na een jaar nog steeds niet hun beroep in behandeling wil nemen waarin zij vragen om bescherming van hun fundamentele rechten, terwijl dit hof verplicht is om dat binnen een maand te doen, waardoor hun gang naar het Europese Gerechtshof voor de Rechten van de Mens geblokkeerd wordt.

Zowel de Catalaanse regering van president Quim Torra als een groot deel van de Catalaanse bevolking zien dit bezoek daarom als een pure provocatie. Maar Sánchez zet, zelfs tegen de wens van enkele zijn eigen ministers in, zijn zin door. Een breed spectrum van burgerorganisaties, ANC, Omnium Cultural, CDR, en politieke partijen hebben daarom aangekondigd om tegen dit bezoek te protesteren. De verwachting is dat de wegen naar en in Barcelona op die dag volledig zullen worden geblokkeerd en er protestbijeenkomsten zullen worden gehouden.

Het Motief
De Catalaanse politie stelde in een vergadering met de delegatie van de Spaanse regering in Barcelona voor dat de Spaanse regering haar ministerraad in het paleis op de berg Mont Juich in Barcelona zou houden. De beveiliging zou daardoor eenvoudiger zijn, gezien de voorziene protestbijeenkomsten. Maar nee, de Mossos d’Esquadra mochten later uit de kranten vernemen dat het kabinetsoverleg in la Llotja de Mar zou worden gehouden: in het hartje van Barcelona en op het knooppunt van belangrijke verkeersaders.

Het heeft er alle schijn van dat de Spaanse regering het de Catalaanse politie zo moeilijk mogelijk wil maken in de hoop dat zij zal falen in het bewaren van de publieke orde en dat er rellen zullen uitbreken. Het minste geweld dat gebruikt zal worden, al is het maar een brandende vuilniscontainer, zal een excuus zijn om de Catalaanse politie te interveniëren of op te heffen zonder dat daar grondwetsartikel 155 voor zou moeten worden toegepast. En als benzine op het vuur heeft de regering van Sánchez aangekondigd dat zij duizend man Spaanse politie en Guardia Civil uit andere delen van Spanje zal inzetten om zijn ministers in Barcelona te beschermen. Dezelfden die vorig jaar op bezoek kwamen om het referendum gewelddadig te stoppen. De beelden hiervan gingen toen de gehele wereld over.

Politieke context
Met de opkomst van de ultra rechtse partij Vox bij de verkiezingen in Andalusië, staat Sánchez onder nóg sterkere druk vanuit de rechtse partijen PP en Ciutadans dan voorheen. Deze partijen roepen al tijden dat de Catalaanse autonomie weer moet worden opgeheven, maar dit keer voor onbepaalde tijd en ingrijpender dan voorheen. Ex-president Aznar zei onlangs dat de Catalaanse autonomie moet worden geïntervenieerd totdat de wens voor onafhankelijkheid geheel is uitgeroeid. De Vox partij wil helemaal en definitief af van de autonome gebieden in Spanje en wil terug naar de politieke situatie van het Franco tijdperk. De rechtse, extreem rechtse en ultra rechtse partijen (respctievelijk PSOE, Ciutadans, PP en Vox) roepen een onwerkelijke sfeer op van gewelddadigheid in Catalonië en door Catalanen. Oppositieleidster in het Catalaanse Parlement, Inés Arrimades (Ciutadans), vraagt met paniekerige stem de Spaanse overheid om hulp bescherming tegen de agressieve sfeer in Catalonië. Sommigen hebben al hun ‘zorg’ geuit dat er mogelijk doden zullen vallen bij de protestbijeenkomsten. Gezien de talloze protesten gedurende de afgelopen acht jaren door de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging en waarbij geen ruit sneuvelde of container in brand werd gestoken, is deze zorg volkomen ongegrond. Het enige geweld dat in Catalonië plaats vind, komt van extreem rechtse groeperingen, de Spaanse politie en de Guardia Civil.

Laatste kans op overleg?
In deze context heeft Sánchez voor komende Vrijdag een onderhoud gevraagd met de Catalaanse president Torra. Deze heeft te kennen gegeven dat hij daar altijd voor open staat, en heeft gestaan, mits zo ‘n overleg oprecht is en zonder voorwaarden vooraf. Torra vind dat er moet worden gepraat over de zelfbeschikking van de Catalanen en een referendum over de Catalaanse onafhankelijkheid. Anders heeft zulk een overleg geen zin, aldus Torra.

Met de grote aversie door extreem rechts (welke steeds meer stemmen in Spanje zullen winnen) tegen de Catalanen en hun wil voor onafhankelijkheid en de zwakke regering van Pedro Sánchez (sinds het verlies van de steun van de Catalaanse partijen in het Congres vormt hij een minderheidsregering), zou dit wel eens de laatste mogelijkheid kunnen zijn voor overleg tussen de Spaanse en Catalaanse overheden. Van de andere politieke partijen valt niet veel te verwachten indien deze vroeg of laat aan de macht komen. Er gaat geen dag voorbij dat de leider van de PP, Pablo Casado, belooft om op de eerste dag van zijn ministerschap de Catalaanse autonomie op te heffen, de scholen te intervenïeren en de Catalaanse radio en TV zenders uit de lucht te halen. Albert Rivera, leider van Ciutadans, denkt daar net zo over of in vergelijkbare termen. En zoals eerder gezegd, Vox wil Catalonië en alles wat Catalaans is definitief van de aardbodem vegen.

Als dit misschien overdreven klinkt, de als gematigd en doorgaans gerespecteerde (links!) socialistisch getinte krant El País publiceerde onlangs onderstaande cartoon.

Als de gele strik je niet aanstaat, kun je altijd nog kiezen voor de Davidsster (El País, 11 December 2018)