De wraak van het Tribunal de Comptes

(570 woorden)

Op 9 November 2014, vier jaar en vier dagen geleden, organiseerde de toentertijd Catalaanse president Artur Mas een populaire volksraadpleging. Het betrof toen geen referendum met bindende consequenties, zoals het referendum van 1 Oktober 2017, maar gewoon een peiling om te weten hoe de Catalaanse bevolking dacht over een onafhankelijk Catalonië. De vraag was verdeeld in twee fasen: ‘Wilt u dat Catalonië een staat wordt? Zo ja, wil u dat deze staat onafhankelijk zal zijn? Het Grondwettelijke Hof verbood Mas om het consult te houden. Zelfs het houden van een opiniepeiling is blijkbaar een ware bedreiging voor de Spaanse democratie. Om niet ongehoorzaam te zijn tegen de wet en de rechtbank, liet Mas het consult op het laatste moment door de bevolking zelf uitvoeren. Wel stelde de minister van onderwijs de scholen ter beschikking als stemlokalen (het consult werd op Zondag gehouden) en nieuwe Personal Computers voor het controleren van de identiteit en het registreren van de stemmers. Deze PC’s werden daarna gebruikt door de leerlingen van het vervolgonderwijs. Alles was keurig gedocumenteerd aan de hand van facturen dat er na het verbod door het Constitutioneel Hof geen enkele aankoop of contract meer gesloten was en dat de PC’s daadwerkelijk voor het onderwijs waren aangekocht en daarvoor werden gebruikt. Mas en zijn regering bleven gehoorzaam aan de Spaanse wetgeving, precies zoals dat in de wet staat en aan de hand van de juridische precedenten kan worden afgeleid.

Desalniettemin werden Artur Mas en vier van zijn ministers indertijd door het Catalaanse Hof veroordeeld wegens wettelijke ongehoorzaamheid. Maar zij werden vrijgesproken voor verduistering en verkwisting van overheidsgeld. Dit vonnis werd later bekrachtigd door het Spaanse Hooggerechtshof: Mas en zijn ministers hadden geen publiek geld verkwist.

De ultranationale Spaanse burgerorganisatie Societat Civil (Geciviliseerde samenleving, haar naam onwaardig) en de fascistische politieke partij VOX klaagden Mas en zijn ministers na hun proces aan bij een andere rechtbank, het Tribunal de Comtes (De rekeningenrechtbank). Deze politieke groeperingen zochten geen rechtvaardigheid, maar wraak omdat zij de uitspraak van de Catalaanse rechtbank en het Hooggerechtshof te zachtaardig vonden. De rekeningenrechtbank accepteerde de aanklacht geheel tegen de wet en juridische procedures in, daar de Catalaanse politici waren vrijgesproken voor dit delict. Gisteren oordeelde deze rechtbank, met als rechter ex-minister van de PP president Aznar (zijn broer schijnt er trouwes ook te werken), dat Mas, zijn ministers en vijf andere politici 4,9 miljoen Euro’s hebben misbruikt voor de volksraadpleging. Dit bedrag kan tot 5,2 miljoen Euro’s oplopen indien rekening wordt gehouden met de verloren rente.

De advocaat oordeelt dat deze uitspraak buitenproportioneel is. Ondanks dat uit de documenten blijkt dat de PC’s (de grootste kostenpost) voor het onderwijs zijn gebruikt en ondanks dat er geen enkel contract voor websites of propagandamateriaal na het verbod meer werd afgesloten, accepteert de rechter deze bewijzen niet. Mas en zijn ministers kunnen in beroep gaan bij dezelfde rechtbank en vervolgens bij het Hooggerechtshof waar zij al eerder voor dit delict werden vrijgesproken. Ondertussen moeten ze wel eerst dit bedrag neerleggen. Hun bezittingen zoals huizen en bankrekeningen, zijn in beslag genomen. De burgerbeweging ANC doet (voor de zoveelste maal) een oproep aan de Catalaanse samenleving voor hun solidariteit. Het is voor het eerst sinds het bestaan van het Tribunal de Comptes, dat reeds vele corrupte politieke partijen en organisaties heeft veroordeeld (zoals de megacorruptie zaak Gürtel waarin de PP is betrokken), dat de veroordeelden de schade moeten vergoeden. De hele zaak stinkt naar ongerechtigheid en revanche. In eenzelfde jurisdictie, eenzelfde rechtssysteem, wordt iemand óf veroordeeld, óf vrijgesproken. Je bent schuldig aan het misbruiken van vijf miljoen Euro’s, of je bent onschuldig. Allebei tegelijk is onmogelijk. Het heeft er daarom alle schijn van dat dit Tribunaal als doel  heeft om een waarschuwing naar de huidige Catalaanse politieke leiders uit te stralen. Om angst en verdeeldheid te zaaien dat ze het niet opnieuw in hun hoofd halen om ook maar iets te ondernemen, al is het legaal, wat Spanje niet zint.

Please follow and like us:

Voorstel tot verandering in de Spaanse grondwet

In de ochtend zegt Spaans president Pedro Sanchez in een persconferentie dat hij de grondwet wil veranderen. Niet omdat er vorige week op 11 September 1 miljoen mensen in Barcelona op de been waren en riepen: ‘Wij willen een verandering in de grondwet’, want dat riepen niet. Zij riepen ‘vrijheid’ en ‘onafhankelijkheid’. Maar gedurende deze gehele persconferentie werd met geen woord over deze mega demonstratie en over het grootste probleem dat Spanje op dit moment heeft en haar voortbestaan in de huidige vorm bedreigd, gerept. Nee, Sanchez heeft het in zijn bol gehaald om de Spaanse grondwet van 1978, voor de tweede keer in haar bestaan, aan te passen voor iets waar niemand om gevraagd heeft. Hij wil het aantal personen dat in Spanje juridisch onschendbaar is (aforats), verminderen. Momenteel betreffen dit vijf leden van het koningshuis, alle congresleden en parlementariërs, inclusief die van de autonome regio’s, de rechters, ombudsmannen en mensen van politie-en veiligheidsdiensten. In totaal gaat het om 17.000 personen (1). Spanje is binnen de EU het land met het grootste aantal juridisch onschendbaren.

De term zegt het al: juridisch onschendbaren worden meer beschermd door de juridische macht dan gewone burgers. Wanneer een juridisch onschendbare persoon wordt aangeklaagd, moet hij voor een speciale rechtbank, de Audiencia Nacional verschijnen. Samen met het Hooggerechtshof en het Constitutioneel Hof, is dit één van de hoogste rechtbanken in Spanje. Er is daarom geen beroep mogelijk tegen de besluiten van deze rechtbank mogelijk en deze rechtbank wordt niet door een andere instantie boven of naast zich gecontroleerd. De rechters van deze rechtbank worden aangesteld door de Juridische Hoge Raad, waarvan haar leden direct door de politiek wordt gekozen. Op zichzelf is daar niets mis mee. De aanstelling van de Hoge Raad wordt in Nederland en in vele andere democratische landen gebeurd op een vergelijkbare manier. Het grote verschil in Spanje is echter dat de leden van de Spaanse Hoge Juridische Raad worden gekozen als gevolg van hun politieke verdiensten en niet vanwege hun juridische. Op deze manier ontstond ten tijde van het Franco tijdperk een nest van rechters en een gerechtelijke macht van een Spaans nationalistische politieke signatuur. Nooit heeft men na Franco’s dood schoon schip gemaakt in de procedures en de aanstellingen van de rechters bij de hoogste rechtbanken. Ondanks dat de Europese Raad bij harhaling op dit mankement heeft gewezen en aangedrong op verandering. Dit perverse juridische systeem, zoals de rechtsgeleerde Javier Perez Royo dit noemt, is het gereedschap van de hoogste macht om politieke medestanders te beschermen en politieke tegenstanders uit de weg te ruimen. De bescherming van de leider van de PP, Pablo Cassado is een voorbeeld van het ene, de negen gevangen politici en burgerleiders in Catalonië als gevolg van het referendum is een voorbeeld van het andere.

In de avond van dezelfde dag trok president Sanchez zijn voorstel gedeeltelijk weer in. De koning en politici die aangeklaagd worden vanwege hun overheidstaak (zoals machtsmisbruik en corruptie, het overgrote deel hiervan zijn politici van de PP en PSOE) en de rechters zullen hun onschendbaarheid blijven houden. Het voorstel stelt uiteindelijk dus zeer weinig voor. Een dergelijk belangrijk politiek voorstel als het aanpassen van de grondwet en het binnen zo’n korte termijn weer veranderen, lijkt weinig serieus voor een zichzelf respecterende overheid. Het toont duidelijk de instabiliteit van de regering van Sanchez.

Voor een verandering in de grondwet is een meerderheid van 60% van het Congres voor nodig. Sanchez wist bijvoorbaat dat dit niet gaat gebeuren. De Partido Popular, de tweede partij in het Congres, heeft reeds te kennen gegeven dat zij niet zal instemmen met de grondwetsverandering. Het was dus een onnodige eendagsvlieg van Sanchez (2). Deed hij dit niet puur om alleen stemmen te winnen bij de volgende verkiezingen (hij weet dat zijn regering waarschijnlijk geen lang leven is beschoren), dan was het misschien om de aandacht af te leiden van het andere nieuws van vandaag. Want daar had niemand in Spanje invloed op en zal in zeer ernstige mate haar reputatie schaden. Sanchez wilde met zijn voorstel misschien intern gezichtsverlies besparen.

Noten

(1) Eerst noemde ik in dit artikel een getal van 250.000, welke ik in El Nacional vond. Het editoriaal artikel van ARA noemt vandaag een aantal van 17.000. Ik prefereer de conservatieve benadering. Het betoog blijft echter onveranderd.

(2) Na vele onderhandelingen tussen de politieke partijen werd het voorstel, op dinsdag 18 September, in het Congres voorgesteld en goedgekeurd door PSOE, PP en C’s.

Please follow and like us:

Injustament lluny de casa seva

Empresonats, privats de les seves llibertats
Sis-cents quilòmetres lluny
Cada setmana els seus marits, o les seves dones, amb els seus nens
han de viatjar més de 1200 quilòmetres
unes quinze hores
per poder veure’ls durant uns escassos quaranta minuts
des de darrera d’un vidre brut
Només perque estan convençuts
que el seu poble mereix la llibertat
triada democràticament
i realitzada pacíficament

La idea pesa com un llençol pesant
És trist, omple amb un sentiment d’incomprensió,

sovint de rabia intensa
Aquesta injustícia que es fa a gent honorable
L’organització d’una consulta, un refèrendum
per saber que es pensa
sobre la llibertat, la independència del seu país
Catalunya

Ara, aquests dies seran traslladats des de lluný des de Madrid
cap a les presons més a prop de casa seva
No com un favor, o un gest polític
però com un dret del que s’els ha privat durant tot aquest temps
I això fa tot més real i absurd
com injust que és que són presoners
amb l’excusa de mentides més grosses i inimaginables
d’organització criminal i una revolta violenta
que no van cometre mai.

Homes i dones de pau
privats de llibertat i tractats com delinqüents més perillosos
Injustament lluny de casa seva.

Please follow and like us: