dag 13: Verandering van namen

Vicenç Villatoro, krant ARA

‘Spanje heeft geen ultrarechts probleem zegt men soms. Dat klopt. Want spanje heeft een onfeilbare formule om deze problemen op te lossen: verander het van naam. Heb je een groep die zingt ‘Cara a sol‘ terwijl ze de facistengroet brengen? Dus dan noem je het ‘burgers die tegen de afscheidingsbeweging protesteren’, en dan heb je geen ultrarechts probleem meer. Zijn er mensen die cafe’s vernietigen, het meubilair kapot maken en vlaggen verbranden? Noem ze dan: ‘Voorstanders van de orde en de wet’. En dat is het. Heb je minderjarigen die de spaanse vlag over hun schouders dragen? Dan zijn dat jongeren die gered zijn van de indoctrinatie van het (Catalaans) nationalisme. Geroep tegen een etnische minderheid? Dan heet dat geroep voor het grondwettelijk vaderland. Het is een fantastische techniek. Je veranderd gewoon de naam van het probleem en het probleem bestaat niet meer. Had men niet gezegd dat er geen referendum zou zijn? Dan zeg je gewoon dat het een picknick was. Ook al waren er stembussen en stembriefjes. Is er iemand die vind dat je over alles moet kunnen stemmen? Dus dan zeg je tegen hen die om meer democratie vragen dat ze een staatsgreep willen plegen tegen de democratie. Het is gewoon magie. Nooit heb je een probleem met ultrarechts. Nooit heb je een probleem om niet naar de burgers te hoeven luisteren. (Tot de dag dat je ontdekt dat je ze wel hebt, al die problemen, maar gecamoufleerd onder een andere naam.)

dag 12: 4 Het antwoord van de EU

En Europa? Met een Juncker als president van de EC die geen onafhankelijk Catalonië wil ‘omdat anders ieder volk een staat wil hebben en de EU dan uit 90 staten zal bestaan’ en die niet bereid is om te onderhandelen ‘omdat er maar één partij is die daarom vraagt’. (Namelijk president Puigdemont wel en spanje niet.) Dit zei hij vandaag tegen de studenten op de universiteit in zijn stad. De ex-president van Luxemburg, een land, eigenlijk niet meer dan een belastingparadijs en dat veel kleiner is, vind dat Catalonië geen recht op zelfbeschikking heeft. Hij ziet liever dat de Europeanen de mond wordt gesnoerd omdat anders de Bureaucratische Unie niet meer te besturen is door het gevestigde politieke gilde. Alsof de inwoners er voor de EU zijn, in plaats dat de EU ten dienste staat aan haar burgers. Een slecht voorbeeld van democratie en een onverantwoordelijke houding in een crisis die de gehele EU op het spel zet. Want óf de EU past zich aan naar wat haar burgers preferen, zoals ze op vreedzame en democratische manier hebben geuit, óf de Unie zal niet meer zijn. Tenminste, wil zij de vrede op dit continent bewaren.

En dan de vicepresident van de EC, Frans Timmermans, die vind dat de Catalanen bij spanje moeten blijven en een verandering in de grondwet moeten voorstellen. Beste Frans, de Catalanen vormen met 16% van de bevolking in spanje een structurele minderheid en zijn de afgelopen 35 jaren niets anders dan genegeerd bij hun pogingen om ook maar enige verandering teweeg te brengen. En dat terwijl de spaanse grondwet schrijft dat spanje een multiculturele samenleving is waarin de minderheden moeten worden gerespecteerd. Daar komt bij dat voor zo’n verandering 75% van het spaanse Congres moet instemmen. Oftewel, de PP en PSOE, de twee eeuwig grote partijen in het Congres, hebben al die jaren iedere verandering geblokkeerd en zijn echt niet van plan enige verandering in de grondwet in het voordeel van Catalonië te accepteren. Behalve toen de EU dit vereiste met betrekking tot de spaanse overheidsschuld: toen werd in een weekend de gevraagde verandering in de grondwet door een onderonsje van deze partijen, buiten de rest van het Congres om, doorgevoerd. Het is in al die 35 jaren bij deze ene verandering gebleven. Uiteindelijk waren de mogelijkheden van de Catalanen uitgeput en kwamen tot de conclusie dat er geen andere uitweg meer mogelijk was dan uit spanje weg te gaan. Daar is in een referendum over gestemd en 90% koos voor onafhankelijkheid. Dit referendum was trouwens volkomen legaal, in tegenstelling tot wat Rajoy en het gemanipuleerde Constitutioneel Hof willen doen geloven. De Catalanen hebben in dit referendum niet voor een verandering in de grondwet gestemd, ook niet voor meer autonomie of een betere financiering. Zij hebben ook niet de stemlokalen met eigen lijf verdedigd om enig respect aan spanje te vragen voor de Catalaanse natie, haar taal en cultuur. Na al de minachtingen en vernederingen hebben de Catalanen deze stations allang gepasseerd. En komt u nu niet met het excuus dat er ‘maar’ 43% van de kiesgerechtigden gestemd heeft. Dat was voor het overgrote deel te danken omdat de ‘bevriende EU lidstaat’ spanje de kiezers bedreigde met rechtsvervolging indien zij hun stem zouden uitbrengen, omdat deze zogenaamde ‘democratische rechtsstaat’ alle regels met betrekking tot de fundamentele burgerrechten en de EU verdragen met voeten vertreden heeft en de kiezers met geweld te lijf is gegaan. Maar daarover is bitter weinig te horen van de EC. Laat staan dat deze schendingen enige vervolging zal hebben. Even terzijde, het huidige EU parlement, waar uzelf door bent gekozen, wordt door relatief minder kiezers gesteund dan het referendum. Ik zeg dit niet omdat u, meneer Timmermans, dit allemaal niet zoudt weten. U weet dit allemaal perfect, want u bent een doorgewinterde diplomaat. Daarom is uw voorstel dat de Catalanen weer naar spanje terug moeten en daar een verandering in de grondwet moeten bewerkstelligen, des te meer een minachting naar een vreedzaam en democratisch Catalonië. Tegen beter weten in negeert u de uitslag van het referendum over zelfbeschikking van Catalonië en stuurt u de Catalanen weer terug naar degene die hen geminacht, beledigd, beroofd van hun vrijheden en rechten, en daarbovenop ook nog geslagen hebben toen zij hun stem wilden uitbrengen. Nu is het tegen de Catalanen, morgen tegen een andere bevolkingsgroep, bijvoorbeeld Corsicanen, de Vlamingen, de Zuid-Tirolen of misschien ooit eens de Friezen of Limburgers. Wie wil er nu nog bij zo’n Europa horen?

dag 12: 3 Geen onderhandelingen, wel bedreigingen

Gisteren was het de spaans nationale feestdag. Dit gaat altijd gepaard met een defilé van de verschillende militaire eenheden onder toezicht van het koninklijk huis. Voor het eerst in 35 jaar deed ook de Nationale politie aan dit defilé mee. Dit kan worden beschouwd als dankbetuiging voor het heldhaftig optreden van dit politiecorps in Catalonië. Volgens een woordvoerder van de regering was deze deelname echter afgelopen zomer reeds besloten. De minister van defensie, Cospedal, zei op deze feestdag dat het geheel aan de Catalaanse president Puigdemont ligt of het leger, dat borg staat voor buitenlandse inmenging en voor de spaanse eenheid, zal ingrijpen. Hier zegt men voor zoiets: ‘Més clar que aigua’, letterlijk: ‘helderder dan water, oftewel duidelijker kan het niet.

Het aftellen is begonnen. De gedoogpartij in het Catalaans Parlement, La CUP, heeft gevraagd om de opschorting van de onafhankelijkheidsverklaring op te heffen en dat de Catalaanse onafhankelijkheid werkelijkheid wordt. Volgens La CUP heeft de spaanse regering laten zien dat zij niet wil onderhandelen en dreigt met opheffing van de Catalaanse autonomie. Ook de burgerbeweging Assemblea Nacional Catalana (ANC) heeft dit na een noodberaad van haar secretariaat aan de regering gevraagd. Komende maandag moet Puigdemont voor 10.00 uur schriftelijk uitleg geven aan Rajoy en zijn regering over zijn verklaring in het Parlement afgelopen Dinsdag. Bij geen reactie van Puigdemont zal de spaanse regering automatisch de procedures beginnen voor het in werking stellen van grondwetsartikel 155. Hoogst waarschijnlijk zullen we volgende week weer de straat op moeten om onze vrijheid en democratie te verdedigen. Let wel, niet alleen de Catalaanse onafhankelijkheid, maar met name de fundamentele rechten die de Catalanen ontnomen zijn. Alhoewel het laatste zonder het eerste onmogelijk is.

dag 12: 2 Een beeld hoe het tot politiegeweld kwam

De Catalaanse politie, de Mossos d’Esquadre, heeft ondertussen aangifte gedaan dat de spaanse politiecorpsen zich niet aan hun woord hebben gehouden. Er was afgesproken dat de Mossos zouden trachten om het stemmen een halt toe te roepen en de stembussen in beslag te nemen. Indien zij op hevig en gewelddadig verzet zouden stuiten, dan zou zij de hulp van de spaanse politiecorpsen inschakelen. De spaanse politiecorpsen zijn echter hun eigen gang gegaan en hebben zonder enige ruggespraak met het Catalaanse politiecorps, maar wel met het bekende geweld, stemlokalen aangevallen en stemmers getrapt, met de stok geslagen, trappen afgegooid, vingers gebroken en nog veel meer. Ongeacht leeftijd: zowel jongeren als bejaarden en ongeacht politieke voorkeur: zowel unionisten als voorstanders voor onafhankelijkheid. Hoe het zover heeft kunnen komen kan worden verklaard door een beeld te schetsen van het hoofd van de gaurdia civil. Dit hoofd is namelijk ene Diego Pérez de los Cobos. Hij staat bekend als overtuigd falangist. Hij bood bijvoorbeeld vrijwillig zijn hulp aan bij de staatsgreep door de gaurdia civil op 23 Februari 1981. In de jaren negentig was hij gestationeerd als guardia civil in Baskenland om de ETA te vervolgen. In 1997 werd Pérez de los Cobos, samen met vijf andere agenten, veroordeeld voor het martelen van ETA lid Kepa Urra. Zijn eer, inclusief de bijbehorend medailles, werd afgenomen en hij kreeg een gevangenisstraf van vier jaar. Hij begon zijn carrière op binnenlandse zaken in 2006 onder de socialistische minister Alfredo Pérez Rubalcaba.

De naam de los Cobos komt in Catalonië bekend voor omdat zijn broer, Pérez de los Cobos, tot voor kort president van het Constitutioneel Hof was. Deze rechter was tijdens zijn aanstelling aan het Constitutioneel Hof, geheel tegen de regels in, lid van de politieke partij PP en had reeds zijn afgunst tegen het Catalanisme publiekelijk getoond. Als lid van dit Hof was hij in 2010 medeverantwoordelijk voor het ongeldig verklaren van het Statuut dat tussen de Catalaanse en de Spaanse politiek tot stand was gekomen, en in een referendum in Catalonië was goedgekeurd. De omverwerping van het Statuut door het Constitutioneel Hof, waarin werd geschrapt dat Catalonië een natie is en dat daarom het Catalaans geen hoofdvoertaal in haar autonome regio kan zijn, wordt gezien als het begin van de onafhankelijkheidsbeweging. De vader van deze broers was ook politiek actief. Hij presenteerde zich in 1977 voor de verkiezingen in Murcia voor de extreem rechtse partij Fuerza Nueva.

Het is geen toeval dat Diego Pérez de los Cobos aan het hoofd van de guardia civil staat. Daarvoor is hij aangesteld, notabene door een minister van de socialistische partij PSOE, doorgaans gezien als meer gematigde partij, nadat Diego een crimineel verleden had. Ook de bewezen partijdigheid van zijn broer toen hij reeds enkele jaren lid van het Constitutioneel Hof was en later zelfs als president van dit Hof werd aangesteld, is geen toeval geweest. De leden van het Constitutioneel Hof worden door de politiek, de PP en de PSOE, voorgesteld en vervolgens aangesteld door de kroon.

Wat ik hiermee probeer duidelijk te maken is dat bijna de gehele spaanse overheid, het ambtenarenapparaat, een groot deel van de politiek, en zelfs het hoofd van de spaanse staat, de kroon (welke door Franco als zijn opvolger werd aangewezen), doordrongen is van het neo francisme en dat deze beweging, en haar geweld, systematisch oogluikend wordt toegelaten. De haat tegen de Catalanen en hun cultuur wordt, zoals reeds in een eerder artikel gezegd, reeds gedurende tientallen jaren gevoed, want dit levert stemmen op voor de politieke partijen. Met name de PP is hier schuldig aan. De ontwikkelingen van de laatste weken, en ook die van de periode die ons nog te wachten staat, bevreemd ons in Catalonië nagenoeg niet. Afgezien van het geweld dat de politie op 1 October heeft gebruikt. Weinigen in Catalonië hadden verwacht dat spanje zó ver zou gaan. Al was het maar om niet hun reputatie als democratie te verliezen. Maar blijkbaar heeft spanje daar weinig moeite mee. De buitenwereld begint dit nu misschien een heel klein beetje in te zien. Maar ze ziet nog maar het topje van de ijsberg. Dat blijkt wel uit de reacties van het Europese Parlement en de Europese Commissie, die handelt in de lijn van de EU lidstaten, met name de meest invloedrijke zoals Duitsland, Frankrijk, Italië, Groot Brittanie en, verassing!, spanje.

dag 12: 1 Veroordelingen politiegeweld

Het stemmen van het referendum op 1 Oktober voor een onafhankelijk Catalonië werd op wrede wijze en op vele plaatsen verstoord de nationale politie en de guardia civil. Human Rights Watch publiceerde gisteren haar rapport over 1 Oktober en veroordeeld scherp het politieoptreden. Ook de Europese Raad heeft in een plenair debat ook het geweld door de politie in spanje op 1 Oktober veroordeeld. Onder andere de Duitser Andrey Hunko, die waarnemer was bij het stemmen, zei dat hij het geweld met eigen ogen had gezien en buiten proporties vond. Hij vind dat het gebruik van rubberen kogels door de politie onnodig was. De Raad veroordeeld ook de dreiging met grondwetsartikel 155 (opheffing van de Catalaanse autonomie) door de spaanse regering in plaats dat zij begint met onderhandelingen. Alleen Turkije, Azerbatjan en Servië sloten zich niet aan bij de veroordelingen van de Europese Raad.

dag 10 De onafhankelijkheidsverklaring van Catalonië (3)

1. De onafhankelijkheidsverklaring
Gisteren zou om zes uur ‘s-middags het plenaire debat van het Catalaans Parlement plaats vinden. Dit debat kon afgelopen maandag 9 Oktober niet doorgaan omdat formeel was aangekondigd dat de resultaten van het referendum en de onafhankelijkheid van Catalonië zouden worden besproken. De Catalaanse socialisten, de PSC onder leiding van Iceta, bracht deze aankondiging van president Puigdemont naar het Constitutioneel Hof (TC). Het Hof accepteerde de aangifte van deze aankondiging om te onderzoeken op ongrondwettelijkheid. Hierdoor kon de plenaire vergadering van maandag niet doorgaan. Zesenzeventig parlementsleden hebben als reactie daarop aangifte gedaan bij het Europese Hof van de mensenrechten omdat hun fundamentele burgerrecht op vrije vergadering en op meningsuiting door dit verbod werd ontnomen.

De plenaire vergadering van gisteren, dinsdag 10 Oktober, begon op aanvraag van Puigdemont een uur later. Later bleek dat hij in gesprek was met iemand van de internationale politieke gemeenschap. Waarschijnlijk is dit Angela Merkel geweest.De aandacht van de pers voor deze zitting was groot. Er bevonden in het Parlementsgebouw zo’n 1000 journalisten, waarvan een 400 van internationale komaf van 250 verschillende media.

Aan het begin van de plenaire zitting las de presidente van het Parlement, Carme Forcadell, een verklaring af waarin het politiegeweld door de Nationale politie en de Guardia Civil van 1 Oktober scherp werd veroordeeld. Daarna kwam president Puigdemont aan het woord. In zijn toespraak zei president Puigdemont dat het referendum als geldig wordt beschouwd. De grote deelname aan het referendum, gezien de omstandigheden van het politiegeweld, de passieve en vreedzame verdediging van de stemlokalen door de burgers en het resultaat van de stemmen, geeft het Catalaanse volk het recht op een eigen, onafhankelijke republiek, aldus Puigdemont. Hij zei daarop dat hij Catalonië als onafhankelijke staat in de vorm van een republiek verklaard. Daarop vroeg hij of het Parlement, samen met zijn regeringsleden, deze verklaring wil medeondertekenen na afloop van de parlementszitting. Meteen daarop zei Puigdemont dat hij de effecten van de onafhankelijkheidsverklaring wil opschorten om ruimte te geven voor onderhandelingen met de spaanse regering van Rajoy. (Hiermee heeft Catalonië volgens Wikipedia het record verbroken als kortst bestaande staat, namelijk met 44 seconden.)

Daarna kwamen de oppositiepartijen aan het woord. Om te beginnen met Inés Arimades, leidster van de grootste oppositie partij, Ciutadans. Zij sprak haar speech uit zoals die was voorbereid voordat de zitting begon en er van uitging dat de onafhankelijkheidsverklaring geldig zou zijn. Ze had haar praatje dus niet aangepast aan de nieuwe situatie, wat vrij belachelijk overkwam. Ze sloot af dat ze nooit afstand van haar spaanse paspoort zou doen. Iets wat niet nodig is en ook nooit is gevraagd in het geval van een onafhankelijk Catalonië. Ook de PP en de socialisten, zoals verwacht, vonden deze vorm van onafhankelijkheid onacceptabel. De meest belangrijke speech kwam van Anne Gabriel, woordvoerster van La CUP, de gedoogpartner van JxSi. Alhoewel La CUP teleurgesteld is in de opschorting van de realisatie van de onafhankelijkheid, schaart haar groep zich achter de regering van Puigdemont en zijn parlementaire groep JxSi.

De burgerorganisaties en motor achter de onafhankelijkheidsbeweging, het ANC en Omnium Cultural, stemden in met de verklaring van Puigdemont.

2. Commentaar
Het was te verwachten dat Puigdemont op de één of andere manier de onafhankelijkheid van Catalonië zou uitstellen. De Catalanen hebben altijd onderhandeld over hun politieke zaken met Madrid. Dit was het geval tijdens de 30 jaren van de ‘democratische overgangsperiode’ na het Franco regiem, waarin onder andere CiU, onder leiding van Jordi Pujol, onderhandelde met de verschillende spaanse regeringen gedurende die periode over meer autonomie en de PSC, onder leiding van Pasqual Maragall, over een nieuw Statuut. Sinds 2012, na de weigering van Rajoy voor een fiscale overeenkomst, is 18 maal officieel gevraagd om een referendum te mogen houden. Totdat het moment aanbrak dat Puigdemont uiteindelijk op eenzijdige wijze een referendum moest organiseren om aan zijn politiek mandaad te voldoen. Zelfs daarna nog, tot op de dag voor het referendum, bood Puigdemont onderhandelingen over het referendum aan. Het was altijd ‘nee’ van de regering van Rajoy. De tactiek van Puigdemont om de onafhankelijkheid op te schorten is in enkele opzichten vergelijkbaar met het onafhankelijkheidsproces van Slovenië met Servië, afgezien dat er nu geen concrete termijn voor de opschorting is vastgesteld en er nog geen bemiddelaars zijn aangesteld. Het is nu de vraag of Rajoy, onder internationaal toezicht, zal toegeven om te onderhandelen over de overgang naar een onafhankelijk Catalonië of dat hij grondwetsartikel 155 zal toepassen waarin de autonomie van Catalonië wordt opgeheven. In het algemeen is hier de verwachting dat Rajoy het laatste zal doen en dat hij de opgeschorte onafhankelijkheidverklaring naar het TC zal brengen zodat deze verklaring automatisch zal worden opgeschort. Dat zou het domste zijn wat Rajoy en zijn regering zouden kunnen doen. In dat geval zou dit de onmiddelijke onafhankelijkheid van Catalonië provoceren, met instemming van de internationale gemeenschap.

Jordi Sanchez, president van het ANC stuurde gisteravond nog een bericht dat hij reeds antwoord heeft gekregen van de Guardia Civil: de Internetsite van het ANC was voor de zoveelste keer onbereikbaar.

Het publiek dat bij het Parlement de vergadering volgde, er waren zo’n 35.000 deelnemers aanwezig, moest na afloop oppassen dat zij niet werd overreden door hard rijdende auto’s van de Nationale politie. Er was geen enkele reden was voor deze haast, afgezien van intimidatie.

3. De reactie

Na de handreiking van Puigemont gisteren op aandringen van de Europese Raad, bij monde van Donald Tusk, om niet de onafhankelijkheid te verklaren, toonde vanochtend de woordvoerder van de  Europese Commissie, Vladis Dombrovskishaar, zijn onvoorwaardelijke steun aan Rajoy en dat iedereen zich aan de grondwet van de lidstaten van de EU moet houden. Hij repte met geen woord over onderhandelingen. Ook Groot Brittanië uitte zich in vergelijkbare bewoordingen. Zowel de EU als Groot Brittanië negeren dus de uitslag van het referendum van 1 Oktober. Gesterkt door deze ruggesteun van de EU besloot de ministerraad van de spaanse regering om de eerste stappen te zetten voor het toepassen voor artikel 155; de opheffing van de Catalaanse autonomie. Als eerste stap in deze procedure moet Puigdemont de vraag beantwoorden wat hij precies met de opgeschortte onafhankelijkheidsverklaring bedoeld. Volgens de grondwet is er geen termijn waarbinnen Puigdemont moet beantwoorden. Rajoy geeft hem echter vijf dagen. Op 16 Oktober voor 10.00 uur ‘s-morgens loopt het ultimatum af. Het mag duidelijk zijn dat veel Catalanen zeer teleurgesteld zijn in de partijdige houding van de EU na de handreiking van Puigdemont en de onwil van de EC om te onderhandelen. Er is voor de Catalanen geen weg terug naar de spaanse grondwet. De EU zou dit aan de hand van het referendum moeten begrijpen en respecteren.

In het congres vroeg ERC afgevaardigde Gabriel Rufian of de spaanse regering internationale bemiddeling zal aanvaarden. Het antwoord van de vicepresidente was dat spanje een sterk land is en zelf haar eigen problemen kan oplossen. Er is dug geen enkele wil om te onderhandelen.

dag 9

Vanmiddag zal de plenaire vergadering van het Catalaanse Parlement plaatsvinden. In deze vergadering zal de president van de Catalaanse regering (de Generalitat), Carles Puigdemont, de uiteindelijke resultaten bespreken van het referendum met de vraag of Catalonië een onafhankelijke republiek moet worden, welke op 1 Oktober gehouden werd. Om te voorkomen dat de plenaire vergadering door het spaans Constitutioneel Hof verboden wordt, zoals gisteren het geval was, is niet gezegd of in deze vergadering ook besloten zal worden om de onafhankelijkheid in stemming te brengen. Maar met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid zal vandaag over de onafhankelijkheid in het Parlement worden gestemd en aangenomen. Daarmee is de republiek Catalonië dan een feit. De verwachting is dat de vergadering lang zal duren door het fillibusterisme van de unionistische partijen. Maar zij kunnen de onafhankelijkheid niet tegenhouden, hooguit uitstellen tot laat vanavond of vroeg in de ochtend van 11 Oktober.

Tegen de Nederlandstalige spanjaarden of sympathisanten die liever hadden gezien dat Catalonië niet weg gaat, wil ik het volgende zeggen. Catalonië wil onafhankelijk worden zodat zij zelf kan beslissen hoe, met wie en in welke richting zij gaat. Het is een beslissing die zij genomen heeft over zichzelf en tegen niemand. Het is niet uit haat of afgunst tegen spanje, het is geen nationalisme dat opstaat tegen een andere natie. Veel Catalanen hebben zelfs door hun afkomst, vrienden, familie, cultuur en taal een hechte band met spanje. Zij wensen, hun vaak geliefde, spanje daarom ook het allerbeste toe. Ook nu spanje zonder Catalonië verder moet gaan. Daarom heeft de Catalaanse regering, in opdracht en in de geest van het Catalaanse volk, altijd willen onderhandelen. Toen, over het referendum, wat helaas tot ieders spijt niet gelukt is. Nu, over een zo snelle en soepel mogelijke overgang van autonoom gebied naar onafhankelijke republiek. Het is in het belang van Catalonië, maar zeker ook in dat van spanje en de andere volken om ons heen, dat de schade van zo’n overgang, in economisch en in menselijk opzicht, tot een minimum beperkt blijft. Ik hoop daarom dat spanje deze verandering op zich zal nemen als een uitdaging voor zichzelf. Zodat zij, naast Catalonië, een eerlijk, rechtvaardig en welvarend land zal zijn voor haar inwoners.

dag 8 (4)

1. Protest manifestatie van de unionisten

Gisteren vond in Barcelona een manifestatie plaats van de unionisten. Zeer veel mensen kwamen met bussen en de hogesnelheidstreinen vanuit spanje naar Catalonië. Er waren volgens de gemeentepolitie zo’n 350.000 deelnemers. Er werden leuzen gescandeerd zoals ‘Puigdemont naar de gevangenis’, ‘Over de eenheid van spanje wordt niet gestemd’, of er werd gevraagd om artikel 155 (opheffing van de autonomie) toe te passen. Er was geen enkele vraag naar dialoog of referentie naar de bijna 900 slachtoffers van 1 Oktober. Ter afsluiting sprak onder andere de nobelprijswinnaar voor literatuur Mario Vargas Llosa. Hij zei dat de Catalaanse afscheidingsbeweging is gebaseerd op nationalistisch racisme en fanatisme. De lokale pers en de internationale pers maakten er verslag van. De nationale pers werd soms in haar werk belemmerd. Onder andere werd midden in een uitzending de microfoon van een verslaggever uit zijn handen gerukt door een paar manifestanten. De internationale pers, waaronder BBC, Sky News, The Sun, The Independent en Daily Mail verbaasden zich over de fascistengroet die veel manifestanten gaven aan de nationale politie om hun goedkeuring te tonen over het politieoptreden op 1 Oktober. Kortom, het was een manifestatie van het typisch reactionaire spanje dat intolerant is tegen het catalanisme en nu dus ook tegen de wens voor onafhankelijkheid. En zonder dat er een enkel argument gebruikt werd waarom het voor de Catalanen aantrekkelijk zou zijn om bij spanje te blijven. Misschien dat nu, heel langzaam, de ogen van de wereld zich beginnen te openen waarom Catalonië weg uit spanje wil.

Ondertussen gaat het kat en muis spel tussen spaanse overheid en Catalaanse regering door. Morgen zal door de regering van Puigdemenont het definitieve resultaat van het referendum in het Parlement presenteren. Van de 5,5 miljoen stemgerechtigden hebben, ondanks de represailles van de politie en de dreiging van de spaanse overheid dat het stemmen illegaal zou zijn, 2.3 miljoen hun stem uitgebracht. Daarvan heeft 91,8% voor onafhankelijkheid gestemd, 7% was daar tegen en de rest stemde blanco of de stem was ongeldig. Met zeer grote waarschijnlijkheid zal het Parlement gevraagd worden haar conclusies te trekken uit het resultaat en de omstandigheden waaronder het referendum plaatsvond. Oftewel een verklaring van een onafhankelijke republiek Catalonië zal met grote waarschijnlijkheid in stemming worden gebracht en aangenomen.

2. Artikel 155

De spaanse regering zal het daarbij niet laten zitten. De afgelopen dagen wordt door velen het gebruik van grondswetsartikel 155 genoemd: de opheffing van het autonome gebied Catalonië. Veel spaanse politici van de PP en hun partner Ciutadans willen hiermee dat Rajoy nieuwe verkiezingen voor Catalonië zal uitschrijven en dat de onafhankelijkheidspartijen daar niet aan mee zullen doen of misschien zelfs illegaal zullen worden verklaart, zodat de unionisten deze verkiezingen zullen winnen. Ondanks dat een zeer klein gedeelte van de bevolking haar dan zal kiezen. Maar artikel 155 zegt het volgende: Als een autonoom gebied niet voldoet aan de verplichtingen van de grondwet of andere wetten, of handelt tegen het algemeen belang van spanje in, en indien zij niet luistert, kan de spaanse regering, met de goedkeuring van de meerderheid van de Senaat, de nodige maatregelen nemen om haar regering onder dwang te verplichten aan deze genoemde voorwaarden te voldoen. In het tweede gedeelte van artikel 155 wordt gespecificeerd dat: ‘voor het uitvoeren van de voorgenomen maatregelen kan de spaanse regering opdracht geven aan alle autoriteiten van het autonome gebied’

Dit betekent dat de spaanse regering niet zomaar de wetten, zoals het Statuut, kan overschrijden zoals zij zou willen. Zonder enige uitzondering moet de spaanse overheid zich aan de wetten houden. Artikel 155 geeft het recht aan de spaanse regering om instructies aan de autonome regering en al haar instanties op te leggen. Iets wat niet gering is. Het Statuut van het autonome gebied Catalonië, wat een organieke wet van de spaanse staat is, zegt dat de president van Catalonië alleen kan worden gekozen door het Catalaans Parlement (art 67.2) en deze kan niet worden afgezet door een politieke beslissing van de spaanse regering, zelfs niet met goedkeuring van de Senaat. Hetzelfde Statuut zegt dat de enige die nieuwe verkiezingen in Catalonië kan uitschrijven is de president van de Generalitat (art 66). Dus het uitschrijven van vervroegde verkiezingen kan alleen door de president worden gedaan en kan niet worden gedelegeerd. Zelfs niet naar de vicepresident of een minister van de Generalitat. Zou de president overlijden of gevangen worden genomen, dan moet hetzelfde Catalaanse Parlement een nieuwe president kiezen. Hoewel grondswet artikel 155 is geschreven om te voorkomen dat een autonoom gebied zich aan de grondwet zou onttrekken, dan moet toch de spaanse regering aan dezelfde grondwet blijven voldoen. Dus de strategie dat de spaanse regering nieuwe verkiezingen uitschrijft voor Catalonië is onmogelijk volgens de spaanse grondwet, alhoewel de PP, Ciutadans en de spaanse pers dit wil doen geloven.

Althans, dat is de theorie. De afgelopen weken heeft spanje echter getoond dat ze, om haar ‘eenheid’ te bewaren niet alleen in staat is om bij herhaling haar eigen regels, afspraken en wetten te schenden, maar ook de Europese en internationale verdragen, zoals het schenden van de fundamentele mensenrechten. De voorzitter van de Europese raad voor de mensenrechten, Nils Muiznieks, stuurde vorige week een brief naar de spaanse minister van binnenlandse zaken, Juan Ignacio Zoido, dat er snel een onderzoek moet komen naar het politiegeweld. Hij dringt er, nogmaals, op aan om een soort van ombudsman in te stellen waar aangiftes kunnen worden gedaan tegen optreden van de politie. Dit had hij reeds in 2013 aanbevolen, schrijft hij. Zoido heeft de brief beantwoord dat de politie op 1 Oktober voorzichtig, proportioneel en professioneel heeft gehandeld om haar taak uit te voeren en om de wet, de vrijheid en de rechten van alle burgers te garanderen.

3. Na de onafhankelijkheidsverklaring

De afgelopen dagen heeft de spaanse regering iedere bemiddeling van onderhandelen geweigerd. Er is maar één manier, volgens de spaanse regering en ook volgens het hoofd van de spaanse staat, koning Filip VI, en dat is dat Catalonië weer terug komt onder de spaanse grondwet. Koning Filip VI geeft Rajoy carte blanc om alle middelen die er zijn daar voor te gebruiken. Hij repte in zijn toespraak met geen woord over het politiegeweld dat op 1 Oktober is gebruikt. Dat zegt genoeg over waartoe spanje in staat is. Om een verder idee te geven hoe deze mensen denken: de vicesecretaris en officieel woordvoerder van de PP, Pablo Casado, heeft vanochtend in een persconferentie gezegd dat hij hoopt dat de geschiedenis zich niet zal herhalen en hetzelfde met Puigdemont zal gebeuren als 83 jaar geleden. Bij navraag van een journalist verwees hij naar het fusilleren van ex-president Lluis Companys in 1940. Een directe doodsbedreiging van de regeringspartij in spanje naar de Catalaanse president, dus. Hij zegt dat het geweld door de Catalaanse regering, welke hij xenofoob en totalitair noemt, wordt uitgelokt. Iedere onderhandeling met ‘de krakers van de Generalitat’ wijst hij van de hand. Tot slot zegt hij dat hij voorstander is van het illegaliseren van de politieke partijen die voor de onafhankelijkheid van Catalonië zijn.

Na het aannemen van de onafhankelijkheidsverklaring door het Parlement treed de juridische overgans-en oprichtingswet in werking. Vanaf dat moment geld de spaanse legaliteit niet meer in Catalonië. De Catalaanse overheid kan dan aan haar politie, de Mossos d’Esquadra, opdracht geven om de Catalaanse bevolking te beschermen en zijn de Mossos niet meer verplicht om te voldoen aan de opdrachten van de spaanse openbaar aanklager en het hoofd van de guardia civil. Na de onafhankelijheidsverkaring blijft de Generalitat, zoals ze altijd gezegd heeft en zoals is vastgelegd in de juridische overgans-en oprichtingswet, open staan voor overleg met spanje om te onderhandelen hoe de Catalaanse onafhankelijkheid verder vorm wordt gegeven, zoals de verdeling van activa, passiva en overheidsschulden. Dat laatste lijkt voorlopig nog heel ver weg te liggen.

4. Reactie Nederland

Eindelijk begint politiek Nederland ook iets van zich te laten horen. Het werd hoog tijd dat het land dat altijd zo de mond vol heeft over mensenrechten, en schendingen daarvan in andere landen, een standpunt van haar regering vraagt over de situatie in Catalonië. De vraag wordt gesteld door CDA, SP en D66. Naar mijn gevoel zou het de Christenunie, gezien haar morele waarden en princiepes, goed staan als ze zich bij dit rijtje voegt.

dag 7 (2)

1. Een week geleden

De Ierse politica Emma Clancy van de Sinn Féin partij, was lid van het internationale waarnemersteam voor het referendum vorige week in Catalonië. Haar sociale verslag (in het engels) van die dag is erg interessant. Naast verschillende stemlokalen in Barcelona, bezocht zij ook stemlokalen in en rond Manresa en het stemlokaal in mijn woonplaats, Solsona.

2. Toespraak burgermeester van Solsona, Xavier Jounou, op 11 September 2007

Elf September is de Catalaans nationale dag waarop herdacht wordt dat Catalonië in 1714 door geweld werd bezet door de spaanse koning Filip V en sindsdien is Catalonië in spanje ingelijfd. Op 11 September 2007 sprak de toenmalige burgemeester van Solsona, Javier Jounou i Bajo (1959-2010), de mensen van onze woonplaats toe. Met zijn woorden wil ik laten zien dat het Catalaans probleem niet van de laatste dagen is. De oorsprong van de problematiek bestond reeds lang voordat het zogenaamde ‘onafhankelijkheidsproces’ zeven jaar geleden begon. In die tijd dacht een overgrote meerderheid absoluut niet aan een onafhankelijk Catalonië, maar velen zagen in die tijd wel dat de problematiek met spanje van structurele aard is. Javier wist dat goed onder woorden te brengen. De toespraak werd vorige week, als aandenken aan de veel te jong overleden Xavier, in het lokale krantje opnieuw afgedrukt. De tekst die hij uitsprak is vandaag de dag nog zeer actueel.

Alle meningen over deze problematiek zijn respecteerdbaar. Iedereen mag denken zoals hij wil over hoe Catalonië zou moeten zijn. Met meer of met minder zelfbestuur, van hen die vinden dat Catalonië een regio van Spanje zou moeten zijn tot en met degenen die een volledige onafhankelijkheid van Catalonië willen. Maar zij hebben één ding gemeen, en dat heet democratie, die niet kan neerbuigen en die altijd verdedigd moet worden. Onafhankelijk wat voor politiek en sociaal idealisme men aanhangt, dit is de hoeksteen van alles. Het is de vrijheid. Zonder vrijheid is er geen democratie. Zonder vrijheid is er geen gerechtigheid. Zonder vrijheid gaat de menswaardigheid verloren.

De vrijheid van ieder persoon is het eerste recht wat bewaard moet blijven in een rechtvaardig en voorspoedige samenleving. Maar direct na deze individuele vrijheid komt de collectieve vrijheid, die gaat over het recht van volkeren die hun eigen gezamelijke toekomst kunnen bepalen. Als er wel individuele vrijheid is, maar geen vrijheid van volkeren, dan kun je niet zeggen dat we in een volledige democratie leven. In dat geval zitten we in een beperkte vrijheid die mank gaat.

Het is niet waar, zoals sommigen beweren, dat de naties die de huidige staat van spanje vormen, vrij zijn. De personen misschien wel, maar de verschillende nationale realiteiten niet. Met als argument dat de soevereiniteit aan geheel het spaanse volk toebehoort, zouden landen zoals de onze nooit het recht op zelfbeschikking krijgen, hoe ze ook zouden willen. Wat voor vrijheid is dat die je ondergeschikt maakt en die je niet laat kiezen want een ander is superieur? Wat zijn dat voor democraten die het recht van een volk om vrij te kunnen kiezen niet accepteren en niet verdedigen? Waar zijn ze bang voor? Om de macht en de voordelen, waarvan ze weten dat het niet de hunne is, te verliezen? Een democraat die zijn mond vol heeft dat hij dat is, zou nooit en te nimmer een probleem vinden dat de vrijheid wordt uitgeoefend. Maar er is een bijkomend gevaar. De volken, net zoals kan gebeuren bij personen die beperkt worden in hun vrijheid, kunnen op een gegeven moment, door vermoeidheid en teleurstelling, zich er bij neer leggen en uiteindelijk neerbuigen. Dit is nu onze uitdaging, niet zwak zijn en niet de moed verliezen, niet denken dat er toch niets tegen te doen is en elkaar wijsmaken dat het nu zo ook goed genoeg is en dat we de actuele situatie accepteren.

We moeten ons er niet bij neer leggen om in een werkelijke democratie te willen leven. Daarom, jawel, moeten we vandaag dit feest vieren. Maar we moeten niet ophouden te werken, meer doen dan alleen vragen, om ons hoofddoel te bereiken. Om te bewerkstelligen dat de vrijheid van de volken volledig is en om zonder enige zeggenschap van boven te kunnen beslissen waar zij heen willen en met wie zij willen gaan. En om daarna het resultaat van de wil van de meerderheid te accepteren. Hieruit bestaat de democratie, en met dit, en met geen enkele ander formule, ligt de vrijheid ten grondslag.

Leve de vrijheid! Leve Catalonië!

dag 6 (5)

1. Uitstel DUI

Afgelopen Woensdag vroeg president Puigdemont aan het Catalaanse Parlement om komende Maandag, 9 Oktober, de resultaten van het referendum te presenteren en dat het Parlement daar haar concludies uit zou trekken. Daarmee vroeg hij formeel aan het Parlement om een (eenzijdige) onafhankelijkheidsverklaring (Declaració Unilateral d’Independència of DUI, spreek uit ‘doei’) van Catalonië in stemming te brengen. De Catalaans socialistische groep, die fel tegen het referendum en een onafhankelijk Catalonië is gekant, bracht de aanvraag van Puigdemont naar het Constitutioneel Hof om te laten onderzoeken op ongrondwettelijkheid. De aangifte werd binnen 24 uur door het Hof geaccepteerd. Hierdoor wordt de aanvraag van Puigdemont aan het Catalaans Parlement opgeschort en niet mag worden uitgevoerd. Het komt er dus op neer dat de plenaire vergadering van het Catalaans Parlement voor a.s. Maandag verboden is geworden. Het parlementsbestuur had  de aanvraag van Puigdemont nog niet in behandeling genomen. De plenaire vergadering voor maandag stond dus nog niet eens op de agenda, maar werd bijvoorbaat verboden door het Hof. Carme Forcadell, presidente van het Catalaans Parlement reageerde hierdoor op Twitter met: “Het verbieden van een plenaire Parlementaire vergadering die niet eens is aangekondigd is de nieuwe manier van overleggen”. Zij bedoeld hiermee een eventueel overleg tussen de Catalaanse en de spaanse regeringen hoe het resultaat van het referendum zou kunnen worden geïmplementeerd. Vergelijk dit eventuele overleg met het overleg dat plaatsvindt tussen de Britse regering en de EU over de Brexit.

Door het verbod van de plenaire vergadering voor a.s. Maandag door het Constitutioneel gerechtshof, wordt het resultaat van het referendum op Dinsdagmiddag door president Puigdemont gepresenteerd. Echter, dit keer zonder dat er expliciet verwezen wordt naar een onafhankelijkheidsverklaring om een verbod op deze vergadering te ontlopen. De onafhankelijkheidsverklaring zou diezelfde dag in stemming kunnen worden gebracht door de agenda op de dag zelf aan te passen. Dit is mogelijk indien twee partijen of de regering dit voorstelt. Dit is toen gedaan met de behandeling van de referendumwet op 6 September.

2. Beschuldigd van oproer
Vanochtend moesten Jordi Cuixart en Jordi Sànchez, de voorzitters van de burgerorganisaties ANC en Omnium Cultural, en het hoofd van de Catalaanse politie, majoor Josep Lluís Trapero (welbekend om zijn persconferenties na de terroristen aanslagen in Barcelona en Cambrills), voor de rechter van het Hooggerechtshof in Madrid verschijnen. Ze worden beschuldigd van ‘sedició’ (oproer) [1]. Het gaat om de protestmanifestatie die in Barcelona op 20 September werd gehouden voor de deur van het Catalaanse ministerie van economische zaken. Er werd daar toen huiszoeking gedaan naar informatie over het referendum. De huiszoekingen zelf zijn juridisch aanvechtbaar daar het ministerie van de Generalitat is en alleen de Mossos d’Esquadre het recht heeft om daar binnen te gaan. Het enige geweld dat is gebruikt, was tegen de politie busjes die voor de deur van het ministerie waren geparkeerd. Daar waren de banden van lek gestoken en van eentje werd de voorruit ingeslagen. De wapens die in de auto lagen, bleven onaangeroerd. Een grove onverantwoordelijkheid van de Guardia Civil om de wapens in de auto laten tijdens een dergelijke operatie! In een interview op de Catalaanse TV zei de minister van binnenlandse zaken en politiek hoofd van de politie dat dit gemakkelijk had kunnen worden voorkomen door de busjes om de hoek te parkeren. Hij noemde de busjes daarom een provocatie van geweld. De manifestatie op zichzelf verliep rustig, en zelfs in een bijna feestelijke sfeer. Het hoofd van de Catalaanse politie wordt dus beschuldigd omdat hij niet heeft ingegrepen in deze ‘tumultueuze’ oproer. Althans dat vind de openbaar aanklager.

3. Verhuizing bedrijven
Afgelopen donderdag kondigde de Bank Sabadell (BS), de op twee na grootste bank in Catalonië, aan dat zij vanwege de politieke instabiliteit haar sociale hoofdkantoor (niet het operatieve gedeelte) naar Alacant, dus in spanje maar buiten Catalonië zal verplaatsen. Ook de bank Caixabanc kondigde gister aan te verkassen naar La Palma. De beslissing van Caixabanc moet volgens haar statuut worden goedgekeurd door haar aandeelhouders. De regering van Rajoy heeft nu een decreet uitgevaardigd dat de goedkeuring van de aandeelhouders niet nodig is. De vereniging van bankgebruikers veroordeeld dit decreet als een vertreding van het recht van de aandeelhouders. Het multinationale bedrijf Gas Naural en de bank La Caixa beslissing ook om te verhuizen. Als reactie hierop, zijn de tweets van de econoom en hoogleraar aan Pompeu Fabra (Barcelona) en aan Princeton University (New York), Xavier Sala i Marti, erg interessant:
1 – Tweets over de angst en de banken. Als ik niet bang ben voor jou, dan heb jij geen macht over mij. Dat is de vooronderstelling.

2- De spaanse regering heeft besloten dat zij in Catalonië de macht wil hebben door ons bang te maken. Dit verklaard het extreme geweld van de politie.

3- Nadat blijkt dat de politie ons niet bang maakt (niet op 1 Okt en ook niet op 3 Okt), maakt ze een nieuwe stap in haar plan ‘bang maken’.

4- Ze zet druk op de bedrijven om uit Catalonië weg te trekken om de indruk te wekken dat de onafhankelijkheid de economie zal doen instorten.

5- IEDEREEN moet goed begrijpen dat dit een POLITIEKE operatie is. De verhuizing van het sociaal hoofdkantoor van Bank Sabadell of La Caixa heeft geen economische effecten.

6- Omdat ze hun kantoren niet willen en niet kunnen verplaatsen, zal dit geen invloed hebben op de arbeidsplaatsen, en ook niet op de BTW en belastingen.

7- De enige verandering is de bedrijvenbelasting. Dat is echter een zeer klein gedeelte.

8- Het bewijs dat het een politieke operatie is, blijkt uit het feit dat ze hun datacentrales niet verplaatsen.

9- Als ze weggaan omdat ze echt bang zijn dat Catalonië buiten de Euro zal komen, dan zouden ze hun datacentrales moeten verplaatsen..

10- …omdat de Europese Bank verplicht de datacentrales binnen de Eurozone te hebben. Waarom hebben ze dat dan niet gedaan? Want dat is erg duur!

11- Dat verklaard ook dat BS naar Alacant gaat en niet naar Madrid: in Alacant hebben ze al een kantoor (Die van Caixa Manresa welke ze voor 1 Euro gekocht hebben).

12- Het is daarom een goedkope manier om te zeggen dat je weggaat om mee te doen aan de strategie van de angst.

13- Maar onthoud goed, de economische effecten van deze beslissing zijn nul. Het betreft alleen maar de nieuwe strategie van de angst.

14- Onthoud goed: als er geen angst is, is er geen macht. We zullen doorgaan.

15- Uiteindelijk, het feit dat BS en La Caixa geen kantoor in Catalonië hebben, veroorzaakt het risico op een bankrun en andere erge gevolgen.

16- Zoals Oliu (directeur BS) zelf zegt, als we in een land zitten dat verzekerd is van de Euro, dan heeft zij de bescherming van de Centrale Europese Bank (BCE).

17- Dat wil zeggen dat de BCE al het risico op zich neemt en dat er geen gevaar voor het spaargeld is.

18- Daarom, niemand hoeft bang te zijn om zijn geld op de bank te hebben. Het is NIET nodig om het spaargeld van de bank te halen en om er voor te vrezen. Rustig en zonder angst.

Enkele kleine en middelgrote gemeenten hebben kenbaar gemaakt dat ze hun bankrekeningen bij deze banken uit onvrede over deze politiek opzeggen. Ook het redactioneel schrijven (in het engels) van 6 Oktober van de directeur van de Internetkrant Vilaweb, Vicent Partal, geeft een aardige beeld hoe over de stand van zaken wordt gedacht.

4. Enkele anecdotes
De gewelddadige beelden van de politie op 1 Oktober zijn de wereld rond gegaan. Wat niet zo uitgebreid verteld wordt zijn de anecdotes, de verhalen en de avonturen die men beleeft heeft op en voor deze dag. Het is niet allemaal pijn en verdriet. Er is gelukkig ook veel humor en er wordt deze dagen, naast alle emoties, ook heel wat afgelachen.

De spaanse politie en ‘militaire intelligentiedienst’ (een oxymoron in spanje) zijn op zoek geweest naar zo’n 6000 stembussen en meer dan 6 miljoen stembriefjes. Ze hebben drukkerijen doorzocht en stapels verkiezingspamfletten en pellets met 10 miljoen stembriefjes gevonden. Daarmee dachten ze dat het referendum niet kon doorgaan. Al met al hadden ze na alle inspanningen geen enkele stembus gevonden! Nu blijkt dat de stembussen in China via Alabama.com werden gekocht en in Frankrijk, noord Catalonië, zijn afgeleverd. Daar werden in een lokale drukkerij ook de stembriefjes gedrukt en op maat gesneden. Alles werd uitgevoerd door een familie die indertijd voor het Franco regiem naar Frankrijk moest uitwijken en sindsdien daar in ballingschap woont. Vandaar gingen de stembussen en stembriefjes allemaal vanuit Frankrijk met particuliere auto’s naar Catalonië, soms over de grens van La Junquera, soms over de kleine vluchtwegen door de bergen die in de burgeroorlog en tijdens het Franco regiem werden gebruikt om de grenscontroles te ontlopen. Eenmaal thuis aangekomen, werden de stembussen en briefjes op alle ondenkbare plekken werden verstopt, zoals midden in een hoog maïsveld, in een hooiberg, onder een bed, op de begraafplaats. De vervoerders hielden hun geheim voor iedereen verborgen, ook voor hun echtgenoten. Zo was er iemand die de stembussen in de kofferbak van zijn tweede auto had verstopt die toch weinig gebruikt werd. Totdat de vrouw op het idee kwam om te gaan winkelen in Barcelona met die auto…Toen moest ie wel vertellen waarom die auto nu even niet kon worden gebruikt.

Ook het tellen van de stemmen gebeurde soms op originele manier. Zoals in een kerk in Vilarodona waar men een mis simuleerde. Inclusief een pastoor die in zijn klerikale kledij achter het spreekgestoelte stond, terwijl de mensen uit volle borst een psalm zongen werden voorin de briefjes met ‘ja’, ‘nee’, ‘blanco’ of ‘ongeldig’ geteld.

In het dorp Sant Mori met 20 inwoners kwam de Guardia Civil met 15 man de stembussen te halen. Zoiets mag met recht ‘persoonlijke aandacht’ worden genoemd. Komen ze bij het stemlokaal waar de mensen, de meesten zijn al op leeftijd en men ziet ook iemand in een rolstoel, rustig zitten te picknicken aan de tafels. De politiemannen stellen zich voor het lokaal in een rij op als soldaten die iets belangrijks beschermen. De mensen blijven gewoon rustig zitten en filmen met hun mobieltjes het spectakel wat ze nog nooit eerder in hun plaats hebben meegemaakt. De ‘soldaten’ vinden geen stembus en stembriefjes. Natuurlijk niet: in een dorp met 20 mensen is het stemmen en het tellen binnen een kwartier gebeurd. Dus als het stemlokaal om 9 uur ‘s-morgens open gaat, dan kom je ‘s-middags om drie uur veel te laat. De twee stembussen bevonden zich vlak voor hun neuzen, hoog opgehangen in de boom voor het stemlokaal.

In Barcelona in de wijk Nou Barris deed de politie een inval in de school Tomàs Moro en nam een stembus mee vol met stembriefjes. Lege stembriefjes wel te verstaan. De verantwoordelijken voor de stembussen hadden de geldige stembussen voor een andere verwisseld. In ons dorp Solsona hadden we ook een reserve stembus met lege envelopen er in klaar staan voor het geval dat we bezoek kregen. Gelukkig is dat niet gebeurd.

De Ierse politica Emma Clancy van de Sinn Féin partij, was lid van het internationale waarnemersteam voor het referendum in Catalonië op 1 Oktober. Haar sociale verslag (in het engels) van die dag is erg interessant. Naast verschillende stemlokalen in Barcelona, bezocht zij ook stemlokalen in en rond Manresa en het stemlokaal in mijn woonplaats, Solsona.

5. Veroordelingen van het politiegeweld

Tot slot wil ik opmerken dat België, Slovenië, Finland, Litouen, Hongarije, Noorwegen, Ierland en de Republiek Tsjechië hun afkeur hebben getoond over het politiegeweld in Catalonië op 1 Oktober. Het zou Nederland, dat altijd klaar staat om haar morele vingertje op te steken naar landen die de burgerrechten schenden, goed staan als ook zij dit geweld zou veroordelen. Zoals de Catalaanse minister van buitenlandse zaken, Raoul Romeva, afgelopen zondag op de persconferentie richting de EU zei: “Wie zwijgt bij zulke misdrijven is medeplichtig.”

[1]
Sedició kan het beste vertaald worden als oproer tegen de gevestigde orde, opstand in het leger tegen de meerderen of muiterij aan boord van een schip. Bij zulk een oproer is sprake van (aanstichting tot) geweld, of ontwrichtende activiteiten. Er staat voor de leiders van de burgerorganisaties een maximale gevangenisstraf van 11 jaar als zij schuldig worden bevonden. Trapero kan als ambtenaar 15 jaar gevanngenis krijgen.