dag 12: 1 Veroordelingen politiegeweld

Het stemmen van het referendum op 1 Oktober voor een onafhankelijk Catalonië werd op wrede wijze en op vele plaatsen verstoord de nationale politie en de guardia civil. Human Rights Watch publiceerde gisteren haar rapport over 1 Oktober en veroordeeld scherp het politieoptreden. Ook de Europese Raad heeft in een plenair debat ook het geweld door de politie in spanje op 1 Oktober veroordeeld. Onder andere de Duitser Andrey Hunko, die waarnemer was bij het stemmen, zei dat hij het geweld met eigen ogen had gezien en buiten proporties vond. Hij vind dat het gebruik van rubberen kogels door de politie onnodig was. De Raad veroordeeld ook de dreiging met grondwetsartikel 155 (opheffing van de Catalaanse autonomie) door de spaanse regering in plaats dat zij begint met onderhandelingen. Alleen Turkije, Azerbatjan en Servië sloten zich niet aan bij de veroordelingen van de Europese Raad.

dag 10 De onafhankelijkheidsverklaring van Catalonië (3)

1. De onafhankelijkheidsverklaring
Gisteren zou om zes uur ‘s-middags het plenaire debat van het Catalaans Parlement plaats vinden. Dit debat kon afgelopen maandag 9 Oktober niet doorgaan omdat formeel was aangekondigd dat de resultaten van het referendum en de onafhankelijkheid van Catalonië zouden worden besproken. De Catalaanse socialisten, de PSC onder leiding van Iceta, bracht deze aankondiging van president Puigdemont naar het Constitutioneel Hof (TC). Het Hof accepteerde de aangifte van deze aankondiging om te onderzoeken op ongrondwettelijkheid. Hierdoor kon de plenaire vergadering van maandag niet doorgaan. Zesenzeventig parlementsleden hebben als reactie daarop aangifte gedaan bij het Europese Hof van de mensenrechten omdat hun fundamentele burgerrecht op vrije vergadering en op meningsuiting door dit verbod werd ontnomen.

De plenaire vergadering van gisteren, dinsdag 10 Oktober, begon op aanvraag van Puigdemont een uur later. Later bleek dat hij in gesprek was met iemand van de internationale politieke gemeenschap. Waarschijnlijk is dit Angela Merkel geweest.De aandacht van de pers voor deze zitting was groot. Er bevonden in het Parlementsgebouw zo’n 1000 journalisten, waarvan een 400 van internationale komaf van 250 verschillende media.

Aan het begin van de plenaire zitting las de presidente van het Parlement, Carme Forcadell, een verklaring af waarin het politiegeweld door de Nationale politie en de Guardia Civil van 1 Oktober scherp werd veroordeeld. Daarna kwam president Puigdemont aan het woord. In zijn toespraak zei president Puigdemont dat het referendum als geldig wordt beschouwd. De grote deelname aan het referendum, gezien de omstandigheden van het politiegeweld, de passieve en vreedzame verdediging van de stemlokalen door de burgers en het resultaat van de stemmen, geeft het Catalaanse volk het recht op een eigen, onafhankelijke republiek, aldus Puigdemont. Hij zei daarop dat hij Catalonië als onafhankelijke staat in de vorm van een republiek verklaard. Daarop vroeg hij of het Parlement, samen met zijn regeringsleden, deze verklaring wil medeondertekenen na afloop van de parlementszitting. Meteen daarop zei Puigdemont dat hij de effecten van de onafhankelijkheidsverklaring wil opschorten om ruimte te geven voor onderhandelingen met de spaanse regering van Rajoy. (Hiermee heeft Catalonië volgens Wikipedia het record verbroken als kortst bestaande staat, namelijk met 44 seconden.)

Daarna kwamen de oppositiepartijen aan het woord. Om te beginnen met Inés Arimades, leidster van de grootste oppositie partij, Ciutadans. Zij sprak haar speech uit zoals die was voorbereid voordat de zitting begon en er van uitging dat de onafhankelijkheidsverklaring geldig zou zijn. Ze had haar praatje dus niet aangepast aan de nieuwe situatie, wat vrij belachelijk overkwam. Ze sloot af dat ze nooit afstand van haar spaanse paspoort zou doen. Iets wat niet nodig is en ook nooit is gevraagd in het geval van een onafhankelijk Catalonië. Ook de PP en de socialisten, zoals verwacht, vonden deze vorm van onafhankelijkheid onacceptabel. De meest belangrijke speech kwam van Anne Gabriel, woordvoerster van La CUP, de gedoogpartner van JxSi. Alhoewel La CUP teleurgesteld is in de opschorting van de realisatie van de onafhankelijkheid, schaart haar groep zich achter de regering van Puigdemont en zijn parlementaire groep JxSi.

De burgerorganisaties en motor achter de onafhankelijkheidsbeweging, het ANC en Omnium Cultural, stemden in met de verklaring van Puigdemont.

2. Commentaar
Het was te verwachten dat Puigdemont op de één of andere manier de onafhankelijkheid van Catalonië zou uitstellen. De Catalanen hebben altijd onderhandeld over hun politieke zaken met Madrid. Dit was het geval tijdens de 30 jaren van de ‘democratische overgangsperiode’ na het Franco regiem, waarin onder andere CiU, onder leiding van Jordi Pujol, onderhandelde met de verschillende spaanse regeringen gedurende die periode over meer autonomie en de PSC, onder leiding van Pasqual Maragall, over een nieuw Statuut. Sinds 2012, na de weigering van Rajoy voor een fiscale overeenkomst, is 18 maal officieel gevraagd om een referendum te mogen houden. Totdat het moment aanbrak dat Puigdemont uiteindelijk op eenzijdige wijze een referendum moest organiseren om aan zijn politiek mandaad te voldoen. Zelfs daarna nog, tot op de dag voor het referendum, bood Puigdemont onderhandelingen over het referendum aan. Het was altijd ‘nee’ van de regering van Rajoy. De tactiek van Puigdemont om de onafhankelijkheid op te schorten is in enkele opzichten vergelijkbaar met het onafhankelijkheidsproces van Slovenië met Servië, afgezien dat er nu geen concrete termijn voor de opschorting is vastgesteld en er nog geen bemiddelaars zijn aangesteld. Het is nu de vraag of Rajoy, onder internationaal toezicht, zal toegeven om te onderhandelen over de overgang naar een onafhankelijk Catalonië of dat hij grondwetsartikel 155 zal toepassen waarin de autonomie van Catalonië wordt opgeheven. In het algemeen is hier de verwachting dat Rajoy het laatste zal doen en dat hij de opgeschorte onafhankelijkheidverklaring naar het TC zal brengen zodat deze verklaring automatisch zal worden opgeschort. Dat zou het domste zijn wat Rajoy en zijn regering zouden kunnen doen. In dat geval zou dit de onmiddelijke onafhankelijkheid van Catalonië provoceren, met instemming van de internationale gemeenschap.

Jordi Sanchez, president van het ANC stuurde gisteravond nog een bericht dat hij reeds antwoord heeft gekregen van de Guardia Civil: de Internetsite van het ANC was voor de zoveelste keer onbereikbaar.

Het publiek dat bij het Parlement de vergadering volgde, er waren zo’n 35.000 deelnemers aanwezig, moest na afloop oppassen dat zij niet werd overreden door hard rijdende auto’s van de Nationale politie. Er was geen enkele reden was voor deze haast, afgezien van intimidatie.

3. De reactie

Na de handreiking van Puigemont gisteren op aandringen van de Europese Raad, bij monde van Donald Tusk, om niet de onafhankelijkheid te verklaren, toonde vanochtend de woordvoerder van de  Europese Commissie, Vladis Dombrovskishaar, zijn onvoorwaardelijke steun aan Rajoy en dat iedereen zich aan de grondwet van de lidstaten van de EU moet houden. Hij repte met geen woord over onderhandelingen. Ook Groot Brittanië uitte zich in vergelijkbare bewoordingen. Zowel de EU als Groot Brittanië negeren dus de uitslag van het referendum van 1 Oktober. Gesterkt door deze ruggesteun van de EU besloot de ministerraad van de spaanse regering om de eerste stappen te zetten voor het toepassen voor artikel 155; de opheffing van de Catalaanse autonomie. Als eerste stap in deze procedure moet Puigdemont de vraag beantwoorden wat hij precies met de opgeschortte onafhankelijkheidsverklaring bedoeld. Volgens de grondwet is er geen termijn waarbinnen Puigdemont moet beantwoorden. Rajoy geeft hem echter vijf dagen. Op 16 Oktober voor 10.00 uur ‘s-morgens loopt het ultimatum af. Het mag duidelijk zijn dat veel Catalanen zeer teleurgesteld zijn in de partijdige houding van de EU na de handreiking van Puigdemont en de onwil van de EC om te onderhandelen. Er is voor de Catalanen geen weg terug naar de spaanse grondwet. De EU zou dit aan de hand van het referendum moeten begrijpen en respecteren.

In het congres vroeg ERC afgevaardigde Gabriel Rufian of de spaanse regering internationale bemiddeling zal aanvaarden. Het antwoord van de vicepresidente was dat spanje een sterk land is en zelf haar eigen problemen kan oplossen. Er is dug geen enkele wil om te onderhandelen.

dag 9

Vanmiddag zal de plenaire vergadering van het Catalaanse Parlement plaatsvinden. In deze vergadering zal de president van de Catalaanse regering (de Generalitat), Carles Puigdemont, de uiteindelijke resultaten bespreken van het referendum met de vraag of Catalonië een onafhankelijke republiek moet worden, welke op 1 Oktober gehouden werd. Om te voorkomen dat de plenaire vergadering door het spaans Constitutioneel Hof verboden wordt, zoals gisteren het geval was, is niet gezegd of in deze vergadering ook besloten zal worden om de onafhankelijkheid in stemming te brengen. Maar met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid zal vandaag over de onafhankelijkheid in het Parlement worden gestemd en aangenomen. Daarmee is de republiek Catalonië dan een feit. De verwachting is dat de vergadering lang zal duren door het fillibusterisme van de unionistische partijen. Maar zij kunnen de onafhankelijkheid niet tegenhouden, hooguit uitstellen tot laat vanavond of vroeg in de ochtend van 11 Oktober.

Tegen de Nederlandstalige spanjaarden of sympathisanten die liever hadden gezien dat Catalonië niet weg gaat, wil ik het volgende zeggen. Catalonië wil onafhankelijk worden zodat zij zelf kan beslissen hoe, met wie en in welke richting zij gaat. Het is een beslissing die zij genomen heeft over zichzelf en tegen niemand. Het is niet uit haat of afgunst tegen spanje, het is geen nationalisme dat opstaat tegen een andere natie. Veel Catalanen hebben zelfs door hun afkomst, vrienden, familie, cultuur en taal een hechte band met spanje. Zij wensen, hun vaak geliefde, spanje daarom ook het allerbeste toe. Ook nu spanje zonder Catalonië verder moet gaan. Daarom heeft de Catalaanse regering, in opdracht en in de geest van het Catalaanse volk, altijd willen onderhandelen. Toen, over het referendum, wat helaas tot ieders spijt niet gelukt is. Nu, over een zo snelle en soepel mogelijke overgang van autonoom gebied naar onafhankelijke republiek. Het is in het belang van Catalonië, maar zeker ook in dat van spanje en de andere volken om ons heen, dat de schade van zo’n overgang, in economisch en in menselijk opzicht, tot een minimum beperkt blijft. Ik hoop daarom dat spanje deze verandering op zich zal nemen als een uitdaging voor zichzelf. Zodat zij, naast Catalonië, een eerlijk, rechtvaardig en welvarend land zal zijn voor haar inwoners.

dag 8 (4)

1. Protest manifestatie van de unionisten

Gisteren vond in Barcelona een manifestatie plaats van de unionisten. Zeer veel mensen kwamen met bussen en de hogesnelheidstreinen vanuit spanje naar Catalonië. Er waren volgens de gemeentepolitie zo’n 350.000 deelnemers. Er werden leuzen gescandeerd zoals ‘Puigdemont naar de gevangenis’, ‘Over de eenheid van spanje wordt niet gestemd’, of er werd gevraagd om artikel 155 (opheffing van de autonomie) toe te passen. Er was geen enkele vraag naar dialoog of referentie naar de bijna 900 slachtoffers van 1 Oktober. Ter afsluiting sprak onder andere de nobelprijswinnaar voor literatuur Mario Vargas Llosa. Hij zei dat de Catalaanse afscheidingsbeweging is gebaseerd op nationalistisch racisme en fanatisme. De lokale pers en de internationale pers maakten er verslag van. De nationale pers werd soms in haar werk belemmerd. Onder andere werd midden in een uitzending de microfoon van een verslaggever uit zijn handen gerukt door een paar manifestanten. De internationale pers, waaronder BBC, Sky News, The Sun, The Independent en Daily Mail verbaasden zich over de fascistengroet die veel manifestanten gaven aan de nationale politie om hun goedkeuring te tonen over het politieoptreden op 1 Oktober. Kortom, het was een manifestatie van het typisch reactionaire spanje dat intolerant is tegen het catalanisme en nu dus ook tegen de wens voor onafhankelijkheid. En zonder dat er een enkel argument gebruikt werd waarom het voor de Catalanen aantrekkelijk zou zijn om bij spanje te blijven. Misschien dat nu, heel langzaam, de ogen van de wereld zich beginnen te openen waarom Catalonië weg uit spanje wil.

Ondertussen gaat het kat en muis spel tussen spaanse overheid en Catalaanse regering door. Morgen zal door de regering van Puigdemenont het definitieve resultaat van het referendum in het Parlement presenteren. Van de 5,5 miljoen stemgerechtigden hebben, ondanks de represailles van de politie en de dreiging van de spaanse overheid dat het stemmen illegaal zou zijn, 2.3 miljoen hun stem uitgebracht. Daarvan heeft 91,8% voor onafhankelijkheid gestemd, 7% was daar tegen en de rest stemde blanco of de stem was ongeldig. Met zeer grote waarschijnlijkheid zal het Parlement gevraagd worden haar conclusies te trekken uit het resultaat en de omstandigheden waaronder het referendum plaatsvond. Oftewel een verklaring van een onafhankelijke republiek Catalonië zal met grote waarschijnlijkheid in stemming worden gebracht en aangenomen.

2. Artikel 155

De spaanse regering zal het daarbij niet laten zitten. De afgelopen dagen wordt door velen het gebruik van grondswetsartikel 155 genoemd: de opheffing van het autonome gebied Catalonië. Veel spaanse politici van de PP en hun partner Ciutadans willen hiermee dat Rajoy nieuwe verkiezingen voor Catalonië zal uitschrijven en dat de onafhankelijkheidspartijen daar niet aan mee zullen doen of misschien zelfs illegaal zullen worden verklaart, zodat de unionisten deze verkiezingen zullen winnen. Ondanks dat een zeer klein gedeelte van de bevolking haar dan zal kiezen. Maar artikel 155 zegt het volgende: Als een autonoom gebied niet voldoet aan de verplichtingen van de grondwet of andere wetten, of handelt tegen het algemeen belang van spanje in, en indien zij niet luistert, kan de spaanse regering, met de goedkeuring van de meerderheid van de Senaat, de nodige maatregelen nemen om haar regering onder dwang te verplichten aan deze genoemde voorwaarden te voldoen. In het tweede gedeelte van artikel 155 wordt gespecificeerd dat: ‘voor het uitvoeren van de voorgenomen maatregelen kan de spaanse regering opdracht geven aan alle autoriteiten van het autonome gebied’

Dit betekent dat de spaanse regering niet zomaar de wetten, zoals het Statuut, kan overschrijden zoals zij zou willen. Zonder enige uitzondering moet de spaanse overheid zich aan de wetten houden. Artikel 155 geeft het recht aan de spaanse regering om instructies aan de autonome regering en al haar instanties op te leggen. Iets wat niet gering is. Het Statuut van het autonome gebied Catalonië, wat een organieke wet van de spaanse staat is, zegt dat de president van Catalonië alleen kan worden gekozen door het Catalaans Parlement (art 67.2) en deze kan niet worden afgezet door een politieke beslissing van de spaanse regering, zelfs niet met goedkeuring van de Senaat. Hetzelfde Statuut zegt dat de enige die nieuwe verkiezingen in Catalonië kan uitschrijven is de president van de Generalitat (art 66). Dus het uitschrijven van vervroegde verkiezingen kan alleen door de president worden gedaan en kan niet worden gedelegeerd. Zelfs niet naar de vicepresident of een minister van de Generalitat. Zou de president overlijden of gevangen worden genomen, dan moet hetzelfde Catalaanse Parlement een nieuwe president kiezen. Hoewel grondswet artikel 155 is geschreven om te voorkomen dat een autonoom gebied zich aan de grondwet zou onttrekken, dan moet toch de spaanse regering aan dezelfde grondwet blijven voldoen. Dus de strategie dat de spaanse regering nieuwe verkiezingen uitschrijft voor Catalonië is onmogelijk volgens de spaanse grondwet, alhoewel de PP, Ciutadans en de spaanse pers dit wil doen geloven.

Althans, dat is de theorie. De afgelopen weken heeft spanje echter getoond dat ze, om haar ‘eenheid’ te bewaren niet alleen in staat is om bij herhaling haar eigen regels, afspraken en wetten te schenden, maar ook de Europese en internationale verdragen, zoals het schenden van de fundamentele mensenrechten. De voorzitter van de Europese raad voor de mensenrechten, Nils Muiznieks, stuurde vorige week een brief naar de spaanse minister van binnenlandse zaken, Juan Ignacio Zoido, dat er snel een onderzoek moet komen naar het politiegeweld. Hij dringt er, nogmaals, op aan om een soort van ombudsman in te stellen waar aangiftes kunnen worden gedaan tegen optreden van de politie. Dit had hij reeds in 2013 aanbevolen, schrijft hij. Zoido heeft de brief beantwoord dat de politie op 1 Oktober voorzichtig, proportioneel en professioneel heeft gehandeld om haar taak uit te voeren en om de wet, de vrijheid en de rechten van alle burgers te garanderen.

3. Na de onafhankelijkheidsverklaring

De afgelopen dagen heeft de spaanse regering iedere bemiddeling van onderhandelen geweigerd. Er is maar één manier, volgens de spaanse regering en ook volgens het hoofd van de spaanse staat, koning Filip VI, en dat is dat Catalonië weer terug komt onder de spaanse grondwet. Koning Filip VI geeft Rajoy carte blanc om alle middelen die er zijn daar voor te gebruiken. Hij repte in zijn toespraak met geen woord over het politiegeweld dat op 1 Oktober is gebruikt. Dat zegt genoeg over waartoe spanje in staat is. Om een verder idee te geven hoe deze mensen denken: de vicesecretaris en officieel woordvoerder van de PP, Pablo Casado, heeft vanochtend in een persconferentie gezegd dat hij hoopt dat de geschiedenis zich niet zal herhalen en hetzelfde met Puigdemont zal gebeuren als 83 jaar geleden. Bij navraag van een journalist verwees hij naar het fusilleren van ex-president Lluis Companys in 1940. Een directe doodsbedreiging van de regeringspartij in spanje naar de Catalaanse president, dus. Hij zegt dat het geweld door de Catalaanse regering, welke hij xenofoob en totalitair noemt, wordt uitgelokt. Iedere onderhandeling met ‘de krakers van de Generalitat’ wijst hij van de hand. Tot slot zegt hij dat hij voorstander is van het illegaliseren van de politieke partijen die voor de onafhankelijkheid van Catalonië zijn.

Na het aannemen van de onafhankelijkheidsverklaring door het Parlement treed de juridische overgans-en oprichtingswet in werking. Vanaf dat moment geld de spaanse legaliteit niet meer in Catalonië. De Catalaanse overheid kan dan aan haar politie, de Mossos d’Esquadra, opdracht geven om de Catalaanse bevolking te beschermen en zijn de Mossos niet meer verplicht om te voldoen aan de opdrachten van de spaanse openbaar aanklager en het hoofd van de guardia civil. Na de onafhankelijheidsverkaring blijft de Generalitat, zoals ze altijd gezegd heeft en zoals is vastgelegd in de juridische overgans-en oprichtingswet, open staan voor overleg met spanje om te onderhandelen hoe de Catalaanse onafhankelijkheid verder vorm wordt gegeven, zoals de verdeling van activa, passiva en overheidsschulden. Dat laatste lijkt voorlopig nog heel ver weg te liggen.

4. Reactie Nederland

Eindelijk begint politiek Nederland ook iets van zich te laten horen. Het werd hoog tijd dat het land dat altijd zo de mond vol heeft over mensenrechten, en schendingen daarvan in andere landen, een standpunt van haar regering vraagt over de situatie in Catalonië. De vraag wordt gesteld door CDA, SP en D66. Naar mijn gevoel zou het de Christenunie, gezien haar morele waarden en princiepes, goed staan als ze zich bij dit rijtje voegt.

dag 7 (2)

1. Een week geleden

De Ierse politica Emma Clancy van de Sinn Féin partij, was lid van het internationale waarnemersteam voor het referendum vorige week in Catalonië. Haar sociale verslag (in het engels) van die dag is erg interessant. Naast verschillende stemlokalen in Barcelona, bezocht zij ook stemlokalen in en rond Manresa en het stemlokaal in mijn woonplaats, Solsona.

2. Toespraak burgermeester van Solsona, Xavier Jounou, op 11 September 2007

Elf September is de Catalaans nationale dag waarop herdacht wordt dat Catalonië in 1714 door geweld werd bezet door de spaanse koning Filip V en sindsdien is Catalonië in spanje ingelijfd. Op 11 September 2007 sprak de toenmalige burgemeester van Solsona, Javier Jounou i Bajo (1959-2010), de mensen van onze woonplaats toe. Met zijn woorden wil ik laten zien dat het Catalaans probleem niet van de laatste dagen is. De oorsprong van de problematiek bestond reeds lang voordat het zogenaamde ‘onafhankelijkheidsproces’ zeven jaar geleden begon. In die tijd dacht een overgrote meerderheid absoluut niet aan een onafhankelijk Catalonië, maar velen zagen in die tijd wel dat de problematiek met spanje van structurele aard is. Javier wist dat goed onder woorden te brengen. De toespraak werd vorige week, als aandenken aan de veel te jong overleden Xavier, in het lokale krantje opnieuw afgedrukt. De tekst die hij uitsprak is vandaag de dag nog zeer actueel.

Alle meningen over deze problematiek zijn respecteerdbaar. Iedereen mag denken zoals hij wil over hoe Catalonië zou moeten zijn. Met meer of met minder zelfbestuur, van hen die vinden dat Catalonië een regio van Spanje zou moeten zijn tot en met degenen die een volledige onafhankelijkheid van Catalonië willen. Maar zij hebben één ding gemeen, en dat heet democratie, die niet kan neerbuigen en die altijd verdedigd moet worden. Onafhankelijk wat voor politiek en sociaal idealisme men aanhangt, dit is de hoeksteen van alles. Het is de vrijheid. Zonder vrijheid is er geen democratie. Zonder vrijheid is er geen gerechtigheid. Zonder vrijheid gaat de menswaardigheid verloren.

De vrijheid van ieder persoon is het eerste recht wat bewaard moet blijven in een rechtvaardig en voorspoedige samenleving. Maar direct na deze individuele vrijheid komt de collectieve vrijheid, die gaat over het recht van volkeren die hun eigen gezamelijke toekomst kunnen bepalen. Als er wel individuele vrijheid is, maar geen vrijheid van volkeren, dan kun je niet zeggen dat we in een volledige democratie leven. In dat geval zitten we in een beperkte vrijheid die mank gaat.

Het is niet waar, zoals sommigen beweren, dat de naties die de huidige staat van spanje vormen, vrij zijn. De personen misschien wel, maar de verschillende nationale realiteiten niet. Met als argument dat de soevereiniteit aan geheel het spaanse volk toebehoort, zouden landen zoals de onze nooit het recht op zelfbeschikking krijgen, hoe ze ook zouden willen. Wat voor vrijheid is dat die je ondergeschikt maakt en die je niet laat kiezen want een ander is superieur? Wat zijn dat voor democraten die het recht van een volk om vrij te kunnen kiezen niet accepteren en niet verdedigen? Waar zijn ze bang voor? Om de macht en de voordelen, waarvan ze weten dat het niet de hunne is, te verliezen? Een democraat die zijn mond vol heeft dat hij dat is, zou nooit en te nimmer een probleem vinden dat de vrijheid wordt uitgeoefend. Maar er is een bijkomend gevaar. De volken, net zoals kan gebeuren bij personen die beperkt worden in hun vrijheid, kunnen op een gegeven moment, door vermoeidheid en teleurstelling, zich er bij neer leggen en uiteindelijk neerbuigen. Dit is nu onze uitdaging, niet zwak zijn en niet de moed verliezen, niet denken dat er toch niets tegen te doen is en elkaar wijsmaken dat het nu zo ook goed genoeg is en dat we de actuele situatie accepteren.

We moeten ons er niet bij neer leggen om in een werkelijke democratie te willen leven. Daarom, jawel, moeten we vandaag dit feest vieren. Maar we moeten niet ophouden te werken, meer doen dan alleen vragen, om ons hoofddoel te bereiken. Om te bewerkstelligen dat de vrijheid van de volken volledig is en om zonder enige zeggenschap van boven te kunnen beslissen waar zij heen willen en met wie zij willen gaan. En om daarna het resultaat van de wil van de meerderheid te accepteren. Hieruit bestaat de democratie, en met dit, en met geen enkele ander formule, ligt de vrijheid ten grondslag.

Leve de vrijheid! Leve Catalonië!

dag 6 (5)

1. Uitstel DUI

Afgelopen Woensdag vroeg president Puigdemont aan het Catalaanse Parlement om komende Maandag, 9 Oktober, de resultaten van het referendum te presenteren en dat het Parlement daar haar concludies uit zou trekken. Daarmee vroeg hij formeel aan het Parlement om een (eenzijdige) onafhankelijkheidsverklaring (Declaració Unilateral d’Independència of DUI, spreek uit ‘doei’) van Catalonië in stemming te brengen. De Catalaans socialistische groep, die fel tegen het referendum en een onafhankelijk Catalonië is gekant, bracht de aanvraag van Puigdemont naar het Constitutioneel Hof om te laten onderzoeken op ongrondwettelijkheid. De aangifte werd binnen 24 uur door het Hof geaccepteerd. Hierdoor wordt de aanvraag van Puigdemont aan het Catalaans Parlement opgeschort en niet mag worden uitgevoerd. Het komt er dus op neer dat de plenaire vergadering van het Catalaans Parlement voor a.s. Maandag verboden is geworden. Het parlementsbestuur had  de aanvraag van Puigdemont nog niet in behandeling genomen. De plenaire vergadering voor maandag stond dus nog niet eens op de agenda, maar werd bijvoorbaat verboden door het Hof. Carme Forcadell, presidente van het Catalaans Parlement reageerde hierdoor op Twitter met: “Het verbieden van een plenaire Parlementaire vergadering die niet eens is aangekondigd is de nieuwe manier van overleggen”. Zij bedoeld hiermee een eventueel overleg tussen de Catalaanse en de spaanse regeringen hoe het resultaat van het referendum zou kunnen worden geïmplementeerd. Vergelijk dit eventuele overleg met het overleg dat plaatsvindt tussen de Britse regering en de EU over de Brexit.

Door het verbod van de plenaire vergadering voor a.s. Maandag door het Constitutioneel gerechtshof, wordt het resultaat van het referendum op Dinsdagmiddag door president Puigdemont gepresenteerd. Echter, dit keer zonder dat er expliciet verwezen wordt naar een onafhankelijkheidsverklaring om een verbod op deze vergadering te ontlopen. De onafhankelijkheidsverklaring zou diezelfde dag in stemming kunnen worden gebracht door de agenda op de dag zelf aan te passen. Dit is mogelijk indien twee partijen of de regering dit voorstelt. Dit is toen gedaan met de behandeling van de referendumwet op 6 September.

2. Beschuldigd van oproer
Vanochtend moesten Jordi Cuixart en Jordi Sànchez, de voorzitters van de burgerorganisaties ANC en Omnium Cultural, en het hoofd van de Catalaanse politie, majoor Josep Lluís Trapero (welbekend om zijn persconferenties na de terroristen aanslagen in Barcelona en Cambrills), voor de rechter van het Hooggerechtshof in Madrid verschijnen. Ze worden beschuldigd van ‘sedició’ (oproer) [1]. Het gaat om de protestmanifestatie die in Barcelona op 20 September werd gehouden voor de deur van het Catalaanse ministerie van economische zaken. Er werd daar toen huiszoeking gedaan naar informatie over het referendum. De huiszoekingen zelf zijn juridisch aanvechtbaar daar het ministerie van de Generalitat is en alleen de Mossos d’Esquadre het recht heeft om daar binnen te gaan. Het enige geweld dat is gebruikt, was tegen de politie busjes die voor de deur van het ministerie waren geparkeerd. Daar waren de banden van lek gestoken en van eentje werd de voorruit ingeslagen. De wapens die in de auto lagen, bleven onaangeroerd. Een grove onverantwoordelijkheid van de Guardia Civil om de wapens in de auto laten tijdens een dergelijke operatie! In een interview op de Catalaanse TV zei de minister van binnenlandse zaken en politiek hoofd van de politie dat dit gemakkelijk had kunnen worden voorkomen door de busjes om de hoek te parkeren. Hij noemde de busjes daarom een provocatie van geweld. De manifestatie op zichzelf verliep rustig, en zelfs in een bijna feestelijke sfeer. Het hoofd van de Catalaanse politie wordt dus beschuldigd omdat hij niet heeft ingegrepen in deze ‘tumultueuze’ oproer. Althans dat vind de openbaar aanklager.

3. Verhuizing bedrijven
Afgelopen donderdag kondigde de Bank Sabadell (BS), de op twee na grootste bank in Catalonië, aan dat zij vanwege de politieke instabiliteit haar sociale hoofdkantoor (niet het operatieve gedeelte) naar Alacant, dus in spanje maar buiten Catalonië zal verplaatsen. Ook de bank Caixabanc kondigde gister aan te verkassen naar La Palma. De beslissing van Caixabanc moet volgens haar statuut worden goedgekeurd door haar aandeelhouders. De regering van Rajoy heeft nu een decreet uitgevaardigd dat de goedkeuring van de aandeelhouders niet nodig is. De vereniging van bankgebruikers veroordeeld dit decreet als een vertreding van het recht van de aandeelhouders. Het multinationale bedrijf Gas Naural en de bank La Caixa beslissing ook om te verhuizen. Als reactie hierop, zijn de tweets van de econoom en hoogleraar aan Pompeu Fabra (Barcelona) en aan Princeton University (New York), Xavier Sala i Marti, erg interessant:
1 – Tweets over de angst en de banken. Als ik niet bang ben voor jou, dan heb jij geen macht over mij. Dat is de vooronderstelling.

2- De spaanse regering heeft besloten dat zij in Catalonië de macht wil hebben door ons bang te maken. Dit verklaard het extreme geweld van de politie.

3- Nadat blijkt dat de politie ons niet bang maakt (niet op 1 Okt en ook niet op 3 Okt), maakt ze een nieuwe stap in haar plan ‘bang maken’.

4- Ze zet druk op de bedrijven om uit Catalonië weg te trekken om de indruk te wekken dat de onafhankelijkheid de economie zal doen instorten.

5- IEDEREEN moet goed begrijpen dat dit een POLITIEKE operatie is. De verhuizing van het sociaal hoofdkantoor van Bank Sabadell of La Caixa heeft geen economische effecten.

6- Omdat ze hun kantoren niet willen en niet kunnen verplaatsen, zal dit geen invloed hebben op de arbeidsplaatsen, en ook niet op de BTW en belastingen.

7- De enige verandering is de bedrijvenbelasting. Dat is echter een zeer klein gedeelte.

8- Het bewijs dat het een politieke operatie is, blijkt uit het feit dat ze hun datacentrales niet verplaatsen.

9- Als ze weggaan omdat ze echt bang zijn dat Catalonië buiten de Euro zal komen, dan zouden ze hun datacentrales moeten verplaatsen..

10- …omdat de Europese Bank verplicht de datacentrales binnen de Eurozone te hebben. Waarom hebben ze dat dan niet gedaan? Want dat is erg duur!

11- Dat verklaard ook dat BS naar Alacant gaat en niet naar Madrid: in Alacant hebben ze al een kantoor (Die van Caixa Manresa welke ze voor 1 Euro gekocht hebben).

12- Het is daarom een goedkope manier om te zeggen dat je weggaat om mee te doen aan de strategie van de angst.

13- Maar onthoud goed, de economische effecten van deze beslissing zijn nul. Het betreft alleen maar de nieuwe strategie van de angst.

14- Onthoud goed: als er geen angst is, is er geen macht. We zullen doorgaan.

15- Uiteindelijk, het feit dat BS en La Caixa geen kantoor in Catalonië hebben, veroorzaakt het risico op een bankrun en andere erge gevolgen.

16- Zoals Oliu (directeur BS) zelf zegt, als we in een land zitten dat verzekerd is van de Euro, dan heeft zij de bescherming van de Centrale Europese Bank (BCE).

17- Dat wil zeggen dat de BCE al het risico op zich neemt en dat er geen gevaar voor het spaargeld is.

18- Daarom, niemand hoeft bang te zijn om zijn geld op de bank te hebben. Het is NIET nodig om het spaargeld van de bank te halen en om er voor te vrezen. Rustig en zonder angst.

Enkele kleine en middelgrote gemeenten hebben kenbaar gemaakt dat ze hun bankrekeningen bij deze banken uit onvrede over deze politiek opzeggen. Ook het redactioneel schrijven (in het engels) van 6 Oktober van de directeur van de Internetkrant Vilaweb, Vicent Partal, geeft een aardige beeld hoe over de stand van zaken wordt gedacht.

4. Enkele anecdotes
De gewelddadige beelden van de politie op 1 Oktober zijn de wereld rond gegaan. Wat niet zo uitgebreid verteld wordt zijn de anecdotes, de verhalen en de avonturen die men beleeft heeft op en voor deze dag. Het is niet allemaal pijn en verdriet. Er is gelukkig ook veel humor en er wordt deze dagen, naast alle emoties, ook heel wat afgelachen.

De spaanse politie en ‘militaire intelligentiedienst’ (een oxymoron in spanje) zijn op zoek geweest naar zo’n 6000 stembussen en meer dan 6 miljoen stembriefjes. Ze hebben drukkerijen doorzocht en stapels verkiezingspamfletten en pellets met 10 miljoen stembriefjes gevonden. Daarmee dachten ze dat het referendum niet kon doorgaan. Al met al hadden ze na alle inspanningen geen enkele stembus gevonden! Nu blijkt dat de stembussen in China via Alabama.com werden gekocht en in Frankrijk, noord Catalonië, zijn afgeleverd. Daar werden in een lokale drukkerij ook de stembriefjes gedrukt en op maat gesneden. Alles werd uitgevoerd door een familie die indertijd voor het Franco regiem naar Frankrijk moest uitwijken en sindsdien daar in ballingschap woont. Vandaar gingen de stembussen en stembriefjes allemaal vanuit Frankrijk met particuliere auto’s naar Catalonië, soms over de grens van La Junquera, soms over de kleine vluchtwegen door de bergen die in de burgeroorlog en tijdens het Franco regiem werden gebruikt om de grenscontroles te ontlopen. Eenmaal thuis aangekomen, werden de stembussen en briefjes op alle ondenkbare plekken werden verstopt, zoals midden in een hoog maïsveld, in een hooiberg, onder een bed, op de begraafplaats. De vervoerders hielden hun geheim voor iedereen verborgen, ook voor hun echtgenoten. Zo was er iemand die de stembussen in de kofferbak van zijn tweede auto had verstopt die toch weinig gebruikt werd. Totdat de vrouw op het idee kwam om te gaan winkelen in Barcelona met die auto…Toen moest ie wel vertellen waarom die auto nu even niet kon worden gebruikt.

Ook het tellen van de stemmen gebeurde soms op originele manier. Zoals in een kerk in Vilarodona waar men een mis simuleerde. Inclusief een pastoor die in zijn klerikale kledij achter het spreekgestoelte stond, terwijl de mensen uit volle borst een psalm zongen werden voorin de briefjes met ‘ja’, ‘nee’, ‘blanco’ of ‘ongeldig’ geteld.

In het dorp Sant Mori met 20 inwoners kwam de Guardia Civil met 15 man de stembussen te halen. Zoiets mag met recht ‘persoonlijke aandacht’ worden genoemd. Komen ze bij het stemlokaal waar de mensen, de meesten zijn al op leeftijd en men ziet ook iemand in een rolstoel, rustig zitten te picknicken aan de tafels. De politiemannen stellen zich voor het lokaal in een rij op als soldaten die iets belangrijks beschermen. De mensen blijven gewoon rustig zitten en filmen met hun mobieltjes het spectakel wat ze nog nooit eerder in hun plaats hebben meegemaakt. De ‘soldaten’ vinden geen stembus en stembriefjes. Natuurlijk niet: in een dorp met 20 mensen is het stemmen en het tellen binnen een kwartier gebeurd. Dus als het stemlokaal om 9 uur ‘s-morgens open gaat, dan kom je ‘s-middags om drie uur veel te laat. De twee stembussen bevonden zich vlak voor hun neuzen, hoog opgehangen in de boom voor het stemlokaal.

In Barcelona in de wijk Nou Barris deed de politie een inval in de school Tomàs Moro en nam een stembus mee vol met stembriefjes. Lege stembriefjes wel te verstaan. De verantwoordelijken voor de stembussen hadden de geldige stembussen voor een andere verwisseld. In ons dorp Solsona hadden we ook een reserve stembus met lege envelopen er in klaar staan voor het geval dat we bezoek kregen. Gelukkig is dat niet gebeurd.

De Ierse politica Emma Clancy van de Sinn Féin partij, was lid van het internationale waarnemersteam voor het referendum in Catalonië op 1 Oktober. Haar sociale verslag (in het engels) van die dag is erg interessant. Naast verschillende stemlokalen in Barcelona, bezocht zij ook stemlokalen in en rond Manresa en het stemlokaal in mijn woonplaats, Solsona.

5. Veroordelingen van het politiegeweld

Tot slot wil ik opmerken dat België, Slovenië, Finland, Litouen, Hongarije, Noorwegen, Ierland en de Republiek Tsjechië hun afkeur hebben getoond over het politiegeweld in Catalonië op 1 Oktober. Het zou Nederland, dat altijd klaar staat om haar morele vingertje op te steken naar landen die de burgerrechten schenden, goed staan als ook zij dit geweld zou veroordelen. Zoals de Catalaanse minister van buitenlandse zaken, Raoul Romeva, afgelopen zondag op de persconferentie richting de EU zei: “Wie zwijgt bij zulke misdrijven is medeplichtig.”

[1]
Sedició kan het beste vertaald worden als oproer tegen de gevestigde orde, opstand in het leger tegen de meerderen of muiterij aan boord van een schip. Bij zulk een oproer is sprake van (aanstichting tot) geweld, of ontwrichtende activiteiten. Er staat voor de leiders van de burgerorganisaties een maximale gevangenisstraf van 11 jaar als zij schuldig worden bevonden. Trapero kan als ambtenaar 15 jaar gevanngenis krijgen.

dag 5 (6)

1. Toespraak koning
Zoals gisteren vermeld, sprak eergisteren de spaanse koning Filip VI het Catalaanse volk toe. Zijn toon is bij vele mensen, zowel voor-als tegenstanders van onafhankelijkheid, binnen en ook buiten Catalonië slecht gevallen. Hij geeft met zijn toespraak carte blanc aan de regering om alles in het werk te stellen om Catalonië weer binnen de spaanse grondwet te brengen. Hij heeft geen woord over de gewelddadigheden en de 850 slachtoffers gerept. In plaats dat hij aanbied om met alle partijen rond de bemiddellingstafel te gaan zitten, heeft hij partij gekozen voor de PP regering van Rajoy. Dat was de boodschap die hij naar de Catalanen, maar ook naar de spanjaarden overbracht. Hiermee is nu niet meer de regering van een bepaalde politieke partij verantwoordelijk voor alle gevolgen, maar de staat spanje met haar hoofd koning Filip VI. En dat is heel veel meer dan een regering. De staat spanje keurt dus het gebruik van geweld op haar grondgebied goed om een gedeelte van haar bevolking tegen haar democratische wil te onderwerpen. Dit gaat met zeer grote waarschijnlijkheid niet lukken: de Catalanen zijn niet meer van plan bij spanje te blijven horen. In de toekomst zou dit zelfs het aftreden kunnen betekenen van het koningshuis en resulteren in een spaanse republiek. Een republiekje, om precies te zijn.

2. Toespraak president Puigdemont
Gisteravond sprak de Catalaanse president Puigdemont de Catalanen, de spanjaarden en de koning toe. Tegen de Catalanen zij hij trots te zijn op een beschaafd volk, dat op voorbeeldige manier haar misnoegen heeft getoont over het gewelddadig optreden op de dag van de algemene staking. Hij zegt dat zijn regering zal doen waar de mensen voor hebben gekozen. “Ik zal geen millimeter wijken waar ik voor gekozen ben en waar de mensen afgelopen zondag voor hebben gestemd”. In het spaans sprak Puigdemont de spanjaarden toe. Erg bijzonder in een officiele toespraak van een president. Hij bedankte de steun en het medeleven van de mensen in de spaanse steden en dat zij hun onvrede over het handelen van hun regering hebben geuit. Hij sprak de koning direct aan, “in het Catalaans, daar hij deze de taal begrijpt en beheerst”. Hij beschuldigd de koning dat hij partij kiest voor de desastreuze politiek van de spaanse regering en de weg voor Rajoy vrij maakt om de Catalaanse wil voor souvereiniteit tenniet te doen. Hij beschuldigd hem dat hij moedwillig de Catalanen minacht die niet denken zoals hij. Hij herinnerde de koning aan alle pogingen die de Catalaanse regering heeft gedaan om haar standpunt uit te kunnen leggen. “U heeft nooit geen enkele interesse getoont voor de mening van de Generalitat. Op zo’n manier niet, zijne majesteit. De mensen hadden een andere toon van u verwacht”. Puigdemont zei dat hij zal blijven zoeken naar een manier om te onderhandelen met de spaanse regering. Hij vertelde dat hij veel aanbiedingen krijgt om te bemiddelen en ze allemaal bestudeerd. Als reactie op de toespraak van Puigdemont zei de spaanse vicepresidente, Soraya Sáenz de Santamaría, dat er geen sprake van onderhandelingen kan zijn met een regering die buiten de wet staat.

3. Reactie EU
Gister vond de plenaire vergadering van het Europese Parlement in Straatsburg plaats. De Europese Comissie, met de woorden van Frans Timmermans, vind dat geweld geen middel mag zijn om een politiek probleem op te lossen. De EC blijft er bij dat het Catalaanse conflict een spaans interne aangelegenheid is en dat het referendum tegen de spaanse grondwet was. Een eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring (in het Catalaans: Declaració Unilateral d’Indepència, DUI, spreek uit als, heel toepasselijk, ‘DOEI’) zal Catalonië buiten de EU plaatsen. Ondanks dat de EC in het verleden heeft bemiddeld in poltieke conflicten, wil ze niet als bemiddelaar in dit conflict optreden. Alle parlementaire groepen veroordeelden het politie geweld, maar keuren een DUI af.

Met spanje als vierde economische kracht binnen de EU (na de Brexit), zou dit wel eens kunnnen uitlopen op het grootste probleem binnen de EU. Het is daarom verbazingwekkend en onverantwoord dat de EC niet wil bemiddelen in dit conflict. Het zou ook wel eens het laatste probleem van de EU kunnen zijn. Het voortbestaan van de EU komt direct in gevaar als zij haar kop in het zand blijft steken. Economisch is een spanje zonder Catalonië onhoudbaar. Ook haar geloofwaardigheid als verdediger van de rechten van haar burgers is tanende.  Het is duidelijk een Europees conflict, want het zijn de burgerrechten van 7,5 miljoen Europese burgers in Catalonië die met voeten getreden worden. Hieruit blijkt helaas voor de zoveelste keer, na de crisis in Griekenland en het vluchtelingenprobleem, dat de EU niet de belangen van haar bevolking vertegenwoordigd, maar die van haar  lidstaten. De teleurstelling in het uitgesproken pro-Europese Catalonië is groot over deze houding. En dat zal zeker gevolgen hebben.

4. Interview internationale waarnemer
De Vlaming Bart Valck van de VVB was een van de internationale waarnemers. In een interview met het dagblad ARA verteld hij zijn relaas. Hier volgt een samenvatting. Hij bevond zich de dag van het referendum in een stemlokaal in Barcelona en ontving via de sociale media berichten wat er elders in en bij de stemlokalen gebeurde. Nooit eerder heeft hij dergelijk geweld met een stemmen meegemaakt en is daardoor hoogst verbaasd. Hij zegt dat president Rajoy liegt dat de politie op correcte manier heeft opgetreden en dat spanje de realiteit ontkent. Hij noemt dit een groot gevaar voor de democratie. Veel mensen vanuit spanje zeiden hem dat ze in dit optreden niet hun eigen staat niet herkennen. Hij is het eens met president Puigdemont dat de Catalanen het verdienen een eigen staat op te richten. Indien spanje dit niet accepteert, moet er bemiddeld worden door Europa. Er is geen weg meer terug en Europa kan geen 7,5 miljoen mensen buitensluiten. Wat we momenteel zien gebeuren is het omvallen van de oude staten, zoals Schotland in Groot Britannie, Venetië in Italië, Vlaanderen in België. Dit zijn regionen die niet meer in de oude staten passen. Europa moet deze nieuwe realiteit verwerken. Catalonië veroorzaakt een sneeuwbaleffect. Momenteel steunt Juncker spanje nog, maar in het EU parlement gaan stemmen op, bijvoorbeeld van de Groene Partij, om dit soort onafhankelijkheidsprocessen te steunen. Indien de EU de Catalaanse onafhankelijkheid weigert, zullen vele mensen teleurgesteld zijn in Europa.

Het hoofd van de groep internationale waarnemers, de nederlander Daan Everts, stelde vanochtend in een radio interview Kofi Annan, voormalig voorzitter van de VN of ex-president Obama voor als mogelijke bemiddelaars. Everts zei dat het referendum niet aan de internationale eisen kan voldoen dankzij het buitensporig gewelddadig optreden van de politie en de boicot door spanje voor en tijdens het referendum.

5. Presentatie resultaat referendum in het Parlement

President Puigdemont heeft gisteren in het Parlement aangekondigd dat hij de definitieve resultaten van het referendum komende maandag 9 Oktober aan het Parlement zal presenteren. Met dit resultaat zal hij, in overeenstemming met de referendumwet over zelfbeschikking (wet 19/2017), het Parlement voorstellen om binnen 48 uur een beslissing te nemen over een DUI of ander vorm van onafhankelijkheidsverklaring. De spaanse president Rajoy heeft bij Puigdemont vanochtend aangedrongen om geen DUI aan het Catalaanse Parlement voor te stellen. “Dit, om verdere narigheden te voorkomen”, zo zei hij. De Catalaans socialistische partij PSC, die ook tegen het houden van het referendum was, heeft de aankondiging van Puigdemont aangegeven bij het Constitutioneel Hof als ongrondwettelijk. Het Hof heeft de aangifte geaccepteerd. Het gevolg hiervan is dat het Catalaanse Parlement, volgens de spaanse wetgeving, niet mag vergaderen. De referendumwet zegt echter in artikel 2.2 dat zij zich boven de spaanse grondwet stelt met betrekking tot het referendum. De zitting van het Catalaanse Parlement zal dus wel doorgaan, maar zal in spaanse ogen illegaal zijn en hoogstwaarschijnlijk zal worden getracht de vergadering tegen te houden.

Met het verbod van de plenaire parlementsvergadering worden de Catalanen en hun vertegenwoordigers nog een ander fundamenteel burgerrecht ontnomen. Naast de verboden op zelfbeschikking, vrije meningsuiting, stemmen, en de vrijheid van correspondentie en briefgeheim (als gevolg van de huiszoekingen door de Guardia Civiel in de postbedrijven op zoek naar brieven van de Generalitat naar de kiezers), wordt nu een verbod op vrije vergadering opgelegd. Ik vraag me af hoe ver men moet gaan voordat spanje geen democratische rechtsstaat meer kan worden genoemd en ook als zodanig wordt erkent door de internationale gemeenschap. Maar men is hard op weg in die richting.

6. Strategie van een onafhankelijkheidsproces

Met de aankonging van de plenaire vergadering voor maandag 9 Oktober, laat de Catalaanse regering zien dat zij zelf de controle heeft over de politieke ontwikkelingen in het land. Zij laat zich daardoor niet leiden door de agenda van een andere mogendheid. Het is erg belangrijk om aan de internationale gemeenschap te tonen dat je doet wat je zegt en wanneer. Dat geeft vertrouwen aan de gemeenschap. Een ander cruciaal punt is dat de Catalaanse regering ook kan aantonen dat zij, nadat de onafhankelijkheid is uitgeroepn, de controle heeft over haar grondgebied. Indien de bevolking niet meer gehoorzaamt naar de spaanse overheden maar wel naar de Catalaanse, is er veel gewonnen. De controle over de belangrijke infrastructuren, zoals (lucht)havens, wegen, grenzen, energiecentrales etc komt daarna. Dit heeft niet de hoogste prioriteit en kan op een intelligente manier zonder geweld worden opgelost.

Na de onafhankelijkheid van een van de Baltische staten bleef Rusland een tijd lang de controle over het vliegveld houden. De lokale politie deed de  paspoortcontroles buiten bij de voordeur van de terminal. Op een gegeven moment zagen de russen in dat hun paspoortcontroles binnen op het vliegveld geen nut meer had en vertrokken.

Ondertussen is de Catalaanse regering druk op zoek naar een bemiddelaar en laat duidelijk blijken dat zij open blijft staan voor onderhandelingen met de spaanse overheden. Blijft de spaanse regering volhouden dat zij niet wilt onderhandelen of, nog erger, op onacceptabele wijze ingrijpt, zoals het opheffen van de autonomie of het in gijzeling nemen van de president en andere politici, dan is voor iedereen duidelijk hoe het werkelijke karakter van spanje is en zal een DUI gemakkelijker door de internationale gemeenschap geaccepteerd worden.

dag 3 (4)

1. Versneld proces

Alles duidt er op dat de ontwikkelingen in Catalonië zich nu versnellen, zoals vaak het geval is in dit soort processen. Gisteravond hield koning Filip VI een toespraak op boze toon tegen de Catalanen. Hij gaf de Catalaanse politici de schuld van de politieke crisis. De president van spanje, Rajoy, heeft zijn volledige steun. De blanco cheque die Rajoy hierdoor kreeg, betekent dat binnen zeer afzienbare tijd artikel 155 van de grondwet zal worden toegepast: de opheffing van de autonomie van Catalaonië. Om dat voor te zijn, zal het Catalaanse Parlement voor die tijd de onafhankelijkheid moeten uitroepen. Dit is eerder een kwestie van uren dan van dagen. Dan kan de Catalaanse regering aan haar politie, de Mossos d’Esquadra, vragen om de burgers te beschermen tegen geweldadig optreden van, bijvoorbeeld, de spaans Nationale politie en de Guardia Civil, zonder dat de Mossos d’Esquadre de bevelen van de openbaar aanklager, in dienst van de spaanse staat, hoeft op te volgen.

2. Aanklachten tegen politie optreden

De openbaar aanklager heeft laten weten dat zij het optreden van de politie niet buitensporig vind en dat haar optreden de samenleving niet heeft verdeeld. Hij weigert daarom om de gebeurtenissen van afgelopen zondag te onderzoeken. Hij laat ook weten dat de Generalitat het geweld op onverantwoorde wijze heeft geprovoceerd door haar burgers op te roepen tot tumultueuze samenscholingen.

Wel zal de openbaar aanklager onderzoek doen tegen de uitzetting van politie manschappen die in de hotels logeerden. Zij zal kijken of er sprake is van bedreigingen en oproepen tot haat en discriminatie en of er sprake is van contractbreuk of andere illegaliteiten door de hoteleigenaren. De hotels waar de politie logeerde heeft laten weten dat ze dit soort toerisme niet meer wensen te huisvesten.

De presidenten van de burgerorganisaties die de motor van de onafhankelijkheidsbeweging zijn, Assemblea Nacional Catalana (ANC) en Omnium Cultural, moesten vandaag voor de openbaar aanklager verschijnen. Zij worden beschuldigd van opruiing op 25 Spetember voor de protesten tegen de huiszoekingen in de ministeries van de Generalitat door de Guardia Civil. Zij kunnen hiervoor 12 jaar gevangenisstraf krijgen. Niets is echter minder waar. Beide organisaties riepen juist op tot kalmte, zoals ze altijd gedaan hebben. Ook het hoofd van de Mossos d’Esquadre, Trapero, valt deze eer ten deel. Hij wordt beschuldigd van wettelijke ongehoorzaamheid omdat de Mossos niet hard genoeg hebben opgetreden en de spaanse politie belemmerde hun werk te doen toen de Mossos voor de stemmers gingen staan als bescherming. Voor hem hangt een maximale straf van 15 jaar boven het hoofd.

3. Uit respect
Afgelopen zondag verloor spanje haar Catalonië definitief. Niet door de uitslag van het referendum, maar door haar desproportioneel geweld van hooligans, verkleed en bewapend als oproerpolitie, die de spaanse staat had gestuurd tegen vreedzame burgers die in de rij stonden om hun mening te geven via een stembriefje. Het land spanje is daardoor een stuk kleiner geworden, in letterlijk opzicht, zoals geografisch en economisch, maar vooral figuurlijk door haar verlies van geloofwaardigheid en legitimiteit. Zo klein, dat het niet meer de moeite loont de naam van dit land nog met een hoofdletter te schrijven.

Vijf jaren lang is er gedemonstreerd, waarin ruim een miljoen, misschien soms zelfs twee miljoen, mensen aan deelnamen, jaar in jaar uit. Al die jaren zijn deze protestmanifestaties door spanje geminacht. Al vele jaren lang wordt het gebied financieel benadeeld, haar overheidstaken door spanje zomaar afgenomen en worden gemaakte afspraken en beloften keer op keer en structureel niet door spanje nakomen. Jaren lang worden de mensen die zijn zoals ze zijn omdat ze hier wonen, door spanje uitgemaakt voor van alles, inclusief nazi’s en terroristen. Vijf jaren lang is geprobeerd te overleggen om tot een akkoord met spanje te komen. Toen werden haar fundamentele mensenrechten afgenomen, werd er een staatsgreep gepleegd op haar overheidsinstellingen en werden de bankrekeningen door spanje inbeslag genomen. Toen de mensen gingen stemmen op een referendum, hielden zij de handen omhoog wanneer de politie kwam om geknuppeld en getrapt te worden. Als reactie daarop was er een algemene staking met in iedere grote stad van het land manifestaties, de grootsten die Catalonië ooit in haar geschiedenis gezien heeft, die hun onvrede uitten tegen dit geweld, en hun boosheid, woede, verdriet, onmacht en gevoel van onwaardigheid kwijt wilden. Er waren pogingen van provocaties door genoemde hooligans. Deze werden op zachte, maar duidelijke wijze uitgeschakeld. Ondanks dit alles is er geen klap gevallen, geen ruit gesneuveld, geen steen gegooid, geen molotov coctail in brand gestoken, geen vlag verbrand, geen foto verscheurd. Niets van dit alles. Geen greintje geweld. Alle manifestaties en andere manieren van samenkomen zijn altijd vreedzaam verlopen. Zelfs gisteren, na wat er zondag gebeurd is. Met recht kan het volk van CATALONIË een vreedzame samenleving worden genoemd. Een samenleving die democratie omhelst. Het loont de moeite haar naam met hoofdletters gespeld te worden. Dat is geen nationalisme, maar uit respect.

4. Informatiebronnen

Over CATALONIË en haar onafhankelijkheidswens is de afgelopen jaren veel gezegd een geschreven. Hier zijn enkele interessante websites:
Het Emma Collectief is een soort nieuwskrant die spaanse, Catalaanse, Engelse, Duitse en Nederlandse-Belgische persperichten verzameld.

Het Wilson Collectief is een groep intelectuelen, de meesten zijn hoogleraren van Catalaanse komaf op de beste universiteiten in de VS, zoals MIT, Harvard, Princeton, Columbia University.

Er is een uitgebreid Wikipedia artikel over de Catalaanse onafhankelijkheid.

Goede Catalaanse kranten die ook een engelstalige rubriek hebben zijn Vilaweb en El Nacional.

dag 2 (2)

1. Algemene staking en Nationale politie

Vandaag vind een algemene staking gedurende 24 uur plaats als protest tegen het brute geweld die de Spaanse politie en Guardia Civil afgelopen Zondag hebben gebruikt om het stemmen te voorkomen. Ieder uur komen er nieuwe video’s binnen die de mensen met elkaar delen. Maar er komen ook berichten en videos binnen hoe de mensen weerstand tegen de politie boden. Zoals het tellen van de briefjes voorin de kerk terwijl  een kerkdienst gaande is, inclusief kapelaan op het spreekgestoelte en gezang uit volle borst door de mensen. De BBC heeft een korte video gemaakt, inclusief de reacties van de Spaanse en Catalaanse regeringsleiders. De manipulatie en verdraaiing van de realiteit door president Rajoy is duidelijk. Voor ons is dit een bekend beeld en het brood van iedere dag. De internationale pers begint dit nu ook te ontdekken. Helaas zal het een lange tijd duren voordat de internationale publieke opinie, inclusief die van de politici en de Europese Commissie, overtuigd is van de leugens en het criminele gedrag van Rajoy en zijn regering. Maar de pers begint het in ieder geval te begrijpen.

De Nationale politie is een continue bron van problemen en geweld in het land. De politieagenten proberen geweld te provoceren door in burgerkleding in de mensenmenigte van demonstranten te infiltreren. Er wordt daarom gewaarschuwd zich niet te laten provoceren, want dat is precies wat men in Spanje wil zien: agressieve en gewelddadige Catalanen. De woordvoerder van de Catalaanse regering zegt dat de schepen met de politiemanschappen, waaronder de Tweety boot, in Barcelona en Tarragona tot minstens 11 Oktober blijven liggen. ‘Helaas’, zegt hij, ‘want deze mensen veroorzaken overal problemen in het land in plaats van dat zij de orde handhaven, wat hun taak is. De regering heeft gevraagd dat ze weer terug gaan naar hun plaatsen en hun gezinnen waar ze vandaan komen.’ Maar dat zal voorlopig dus niet gebeuren. Tenzij het gedrag van de Spaanse politie zo gewelddadig wordt dat het publiek moet worden beschermt door de Mossos d’Esquadra of wanneer de onafhankelijkheid voor die datum wordt uitgeroepen. In het laatste geval zijn de Spaanse nationale politie en Guardia Civiel buitenlandse, ongewenste politiemachten.

In de plaats Calella werd gisteren door haar inwonders geprotesteerd voor het hotel waar de politiemanschappen logeren. Uiteindelijk heeft de hotelmanager haar ‘klanten’ weggestuurd en het hotel gesloten. In andere plaatsen, zoals Pineda de Mar en Figueres is dit ook het geval.

2. Toespraak koning

Vanavond sprak de koning van spanje, Filip VI van Bourbon, de Catalanen toe. Op boze toon zei hij dat hij alles zal doen om de wet, de orde en de spaanse rechtsstaat en democratie in Catalonië weer te herstellen. Hij suggereerde dat enkele Catalaanse politici een staatsgreep hebben gepleegd en dat het volk deze blind gevolgd heeft. Hij gaf zijn volledige steun aan Rajoy. Geen woord over politiek overleg of bemiddeling. Filip VI heeft partij gekozen in plaats van bemiddeling voorgesteld. Maar wat hadden we anders verwacht van de opvolger van de zoon van dictator Franco? De spaanse koning vormt een integraal deel van het spaans nationalisme en alles wat daar bij hoort. De toespraak is een cheque blanc voor Rajoy om te doen wat hij goeddunkt in Catalonië.

En wij Catalanen  dachten dat er een Europese Unie was die haar burgers zou beschermen voor allerlei barbaarse praktijken! Voorlopig hebben wij daar nog niet veel van gemerkt. Integendeel: gisteren, na het ongehoord brute optreden van de politie om een referendum te stoppen, gaf de Commissie nog het volle vertrouwen aan Rajoy. De Europese Unie staat of valt nu met deze zaak. Als zij nu niets doet, gelooft geen enkele burger meer in de EU en in haar princiepes. Iedere burger zal zich blootgesteld voelen aan allerlei barbariteiten, in plaats van beschermt. Dan is de essentie van de EU geheel en definitef weg.

dag 1 (3)

1. Het stemmen
Iedereen heeft gisteren de beelden kunnen zien toen Catalonië naar de stembus ging. De charges die de Guardia Civil, een militaire politie, en de Spaans Nationale politie uitvoerden op weerloze mensen die bijelkaar stonden of op de grond zaten om het stemlokaal in hun wijk, stad of dorp en de stembussen met hun stem er in te beschermen. Het kon niet beter worden uitgedrukt: een passieve, vreedzame verdediging van een democratisch recht tegenover een bruut en geweldadig politieoptreden. Ze hadden geen omkijken naar het materiaal: deuren, ramen en meubulair van scholen en gemeentehuizen werden vernietigd. Ze hadden geen omkijken naar de mensen: jong en oud kreeg zonder enig omzien klappen met de stok of werden getrapt met hun laarzen. Een demonstrant die bewusteloos op de grond lag kreeg nog trappen na. Een ander lieten ze zonder omzien liggen of stapten daar zomaar over heen. Jongeren, soms kinderen, ouderen en bejaarden, mannen en vrouwen werden aan hun kleren en hun armen, benen, haren, oren of wat ze ook maar konden pakken, weggesleept. Ook een internationale waarnemer kreeg een tik van de politie. We zagen het verslag van een ons bekende jonge vrouw waarin ze huilend uitlegt dat ze een trap werd afgegooid en daarna, opzettelijk, drie vingers werden gebroken, één voor één. We hebben gezien dat de politie rubberen kogels gebruikt, een wapen dat sinds 2014 in Catalonië is verboden. We hebben beelden gezien van brandweermannen met hun pakken en helmen op die weerloze burgers beschermt, alsof het een vuur is. We hebben gezien dat onze eigen politie, de Mossos d’Esquadra, voor de protestanten gingen staan of inpraatte tegen de Spaanse politie om ze te kalmeren. Soms werd het zelfs enkele Catalaanse politiemannen of vrouwen teveel en konden hun tranen niet meer bedwingen. Er vielen in totaal bijn 850 gewonden, waarvan 2 ernstig: een rubberen kogel in het oog en een hartinfarct.

Eindelijk heeft de wereld kunnen zien wat wij altijd al geweten hebben. Spanje is geen vrije democratie, zoals ze ons en de wereld wilden doen geloven. Het is een dictatuur, gestoeld op het Franco regiem van veertig jaar geleden. Met aan het hoofd een koning, de zoon van een andere koning die met de vinger van dictator Franco werd aangewezen als zijn opvolger. Het is niet één politieke partij PP, met haar zonen en dochters van Franco-ministers en militairen. Het is het gehele politieke, ambtenaren, justitieel, financieel en industrieel systeem dat doordrongen is van het neo-francisme. De haat tegen Catalanen werd gevoed, tientallen jaren lang. Via kranten, radio en TV, iedere dag weer opnieuw konden we de verdraaiingen, leugens en minachtingen zien, horen en lezen. Want dat is populair en levert dus stemmen op voor de partij om na de verkiezingen weer verder te kunnen regeren. Om daarna weer door te kunnen gaan met het zaaien van haat tegen Catalanen, om controle te kunnen behouden over de media en het justitieel apparaat, en het kunnen vullen van hun eigen zakken. Toen vorige week de agenten van het corps Policia Nacional uit hun steden, dorpen en kazernes naar Catalonië vertrokken om het referendum te doen stoppen, werden ze door hun mensen en collega’s toegeroepen ‘A por ellos’ (We zullen ze krijgen) en onder luid applaus uitgezwaaid met Spaanse vlaggen. Het is deze haat, gevoed gedurende tientallen jaren, die gisteren vrijkwam in de vorm van stokslagen en schoppen tegen ongewapende, rustige burgers die in de rij stonden om hun stem uit te brengen. We hebben geprobeerd uit te leggen dat de criminaliteit gevestigd is in de Spaanse regering, diep geworteld in al haar instellingen. Maar men wilde het niet geloven. ‘Overdrijf niet zo’, werd ons gezegd. Nee, we hebben niet overdreven. Integendeel.

Na deze dag zijn we verdrietig en voelen we ons in onze waardigheid diep aangetast, omdat we zijn wat we zijn: democraten. Ons antwoord op deze directe aanval van een democratische uitoefening, zoals het referendum is, zal krachtig en effectief zijn. We zullen het er niet bij laten zitten. Vandaag regent het gerechtelijke aanklachten tegen de politie en zijn er stille optochten. Om te beginnen. De Catalanen zijn gewend zich te organiseren via allerlei burgerorganisaties en verenigingen. Vanavond hebben we de eerste vergadering met verschillende organisaties, instellingen en gemeenteraad in onze plaats voor de algemene staking van morgen.

2. De uitslag
Ondanks de represailles van de Spaanse politiecorpsen hebben 2.262.424 mensen durven en kunnen stemmen. Naar schatting zijn er 770.000 stemmen in beslag genomen uit de 400 scholen en stemlokalen. Van de uitgebrachte stemmen heeft 90,09% voor een onafhankelijke staat Catalonië gekozen, 7,87% is daar tegen en 2,03% was blank en 0,89% ongeldig.

De internationale waarnemers hebben de procedures, de voorbereidingen en de uitvoering van het referendum gewaardeerd als voortreffelijk. Ze rapporteren de boicot van de organisatie en van de uitvoering van het referendum door Spanje en het gewelddadig optreden van de Spaanse politie. Kortom, de uitslag van het referendum wordt door hen geldig verklaard. En dat betekend erg veel gezien de omstandigheden waaronder de voorbereidingen hebben plaatsgevonden.

Met deze voorlopige uitslag, maar bovenal als gevolg van het gewelddadig optreden van de Spaanse politie tegen de passieve en vreedzame weerstand van de Catalaanse kiezers, heeft president Carles Puigdemont aangekondigd dat zijn regering het parlement deze week zal vragen om te stemmen voor het uitroepen van een onafhankelijke republiek Catalonië. Hij zegt ook dat Europa niet langer de andere kant kan opkijken en dat het Catalaanse volk haar respect heeft verdiend. Zijn minister van buitenlandse zaken, Raul Romeva, zei dat indien Europa de andere kant blijft opkijken, zij niet alleen medeplichtig is aan de schending van de fundamentele burgerrechten waar de EU voor staat, maar dat zij dan ook al haar geloofwaardigheid heeft verloren. Dat is de mening van een pro-Europees politicus, iemand met 15 dienstjaren in het Europees Parlement.

Wat er komen gaat
Vandaag om 12 uur wordt er buiten voor de gemeentehuizen in de Catalaanse dorpen en steden een protest gehouden tegen het politieoptreden van gisteren. Dit is de aanloop naar een 24 uur lange algemene staking die voor Dinsdag is aangekondigd. Komende Woensdag is de plenaire vergadering van het Catalaans Parlement. President Puigdemont zal dan zijn voorstel indienen voor het uitroepen van de onafhankelijke republiek Catalonië. Indien de kiescommissie haar uitslag officieel bekend heeft gemaakt, zal het Parlement binnen 48 uur de onafhankelijkheid van Catalonië uitroepen.

3. Reactie NOS nieuwsbericht

Het NOS nieuws vermeld dat slechts 42% van de kiesgerechtigden naar de stembus ging. Dat klopt en dat is erg jammer. Het NOS vermeld hierom dat het resultaat niet legitiem zou zijn om de onafhankelijkheid uit te roepen, want dit zou de samenleving verdelen.

Om te beginnen, de internationale waarnemerscommissie heeft, zoals reeds gezegd, haar goedkeuring over het referendum gegeven. Dus de legitimiteit van het referendum staat buiten discussie

Dit is typisch het soort cynisme dat door de regering van Rajoy gebruikt wordt: Niet willen onderhandelen over een referendum omdat dat illegaal zou zijn. (Wat niet waar is.) Vervolgens de mensen bang maken door te dreigen met boetes en geweld zodat men niet gaat stemmen op het ‘illegale’ referendum. En daarna beweren dat er niet voldoende deelnemers waren om legitimiteit aan het referendum te geven.

De Europese Raad van Venetië raad het af om een minimale deelname te eisen voor een referendum. Dit doet zij juist om blokkering van een referendum door tegenstanders er van te voorkomen. Nooit, in geen enkele verkiezing, worden de niet-stemmers meegeteld in een stemming. Wie niet stemt wordt niet geteld. Dat is een basisregel in een democratie. Bijvoorbeeld, de deelname voor de verkiezingen van het Europese Parlement in 2014 bedroeg 42% van de kiesgerechtigden. En niemand stelt de legitimiteit van het EU Parlement ter discussie.

De laatste maanden heeft het ‘Ja’ kamp alles geprobeerd om de ‘Nee’ stemmers te motiveren om te gaan stemmen. Waaaronder het weerleggen van de leugen dat het referendum illegaal zou zijn. De Catalaanse regering heeft haar best gedaan zodat iedereen die wilde, kon gaan stemmen en het werd niemand belet om dat te gaan doen. Tot en met de laatste dag voor de verkiezing stond de Catalaanse regering open voor onderhandelingen over het referendum om ook het ‘Nee’ kamp te motiveren te gaan stemmen. Maar de regering van Rajoy bleef volhouden, zoals hij de afgelopen 6 jaar heeft gedaan: hij wil geen referendum en het is illegaal.

In de peilingen voor het referendum bleek dat  zo’n 80% van de bevolking voorstander is om het onafhankelijkheidsprobleem via de stembus op te lossen. Maar dan is er natuurlijk ook altijd een fractie van stemgerechtigden die zelf ook tegen het referendum zijn en het probleem niet via de stembus oplossen wil, maar op een andere manier. Bijvoorbeeld zoals we afgelopen zondag hebben gezien. Deze categorie valt niet onder de democraten, maar onder iets anders.