dag 23: Concordia tussen spanje en de EU

De prijs van de prinses van Asturies valt dit jaar te beurt aan de Europese Unie. De prijs voor concordia (eensgezindheid) werd uitgereikt door koning Filip VI aan Jean-Claude Juncker en Donald Tusk.

Juncker zei in zijn toespraak dat hij tegen iedere onafhankelijkheidsbeweging is. Hij heeft zich tot nu nooit zo expliciet uitgedrukt. Hij is bang dat het niet bij de onafhankelijkheid van Catalonië alleen blijft en dat vervolgens een Europese Unie van 90 lidstaten onbestuurlijk is. Blijkbaar interesseert het hoofd van de Europese Commissie absoluut niets wat meer dan twee miljoen Europese burgers denken en hebben geuit via de stembus. Wat een indirect gekozen Eurocommissaris vind is blijkbaar belangrijker dan een democratisch genomen besluit door haar EU burgers. Ook op de persconferentie afgelopen Maandag, nadat de plannen van Rajoy voor het opheffen van de Catalaanse autonomie bekend waren, gaf de EC woordvoerder Schinas te kennen dat de Europese Commissie volledig achter Rajoy blijft staan en dat iedereen zich aan de grondwet van de lidstaten moet houden. De EC wil niet als tussenpersoon optreden bij het spaans interne conflict en vind dat Catalonië weer terug moet worden gebracht onder de spaanse grondwet. Hij wilde verder niet in detail treden toen gesuggereerd werd dat Rajoy zich niet houdt aan de spaanse grondwet en de EU verdragen.

Het is interessant om te zien en te horen wat Donald Tusk, president van de Europese Raad, te zeggen heeft. Zijn speech, zowel de inhoud als de manier hoe hij spreekt, drukt triestheid en bezorgdheid uit. Met grote waarschijnlijkheid mede als gevolg van het conflict tussen spanje en Catalonië. Tusk was actief bij de Solidaritat beweging in de Poolse revolutie. Hij weet wat het is om te moeten vechten voor de vrijheid. Donald Tusk is de enige van het gezelschap die weet wat het is om klappen met de politiestok te krijgen of de gevangenis in te moeten vanwege politieke motieven. Mijn idee is dat Donald Tusk indirect kritiek levert op de autoritaire houding van spanje, inclusief de koning en president Rajoy. Maar gezien het enthousiaste applaus, voelt niemand zich niet aangesproken.

Ja, concordia tussen het dictatoriale spanje en de Europese Unie is er wel. Te midden van het conflict dat spanje met Catalonië heeft, laten zij een eensgezind geluid horen. De kredietwaardigheid van de Unie als beschermer van de mensenrechten en van de vrede in Europa staat op het spel.

dag 22: De verjaardag van Club Super 3

Afgelopen weekend vierde de Catalaanse kindervereniging Club Super 3 haar verjaardag. Deze vereniging is een grote succesformule tussen het Catalaanse bedrijfsleven en de Catalaanse media met een eigen TV kanaal. Kinderen tussen nul en honderd jaar kunnen lid worden. De kindervereniging is de grootste in Europa. Het feest werd gedurende het hele weekend in en rond het Olympisch stadion op de berg Mont Juich in Barcelona gehouden.

In Catalonië bestaat een hecht weefsel van clubs, sportverenigingen, scouting, muziekgroepen, zangkoren, hobbyclubs, vrijwillig medewerkers et cetera. Hoewel deze clubs meestal niet politiek georiënteerd zijn, hebben veel van deze verenigingen de Catalaanse identiteit als gemeengoed. De Catalanen zijn door de moeilijke tijden gedurende het Franco regiem, maar ook in de jaren daarna, altijd gewend geweest hun eigen problemen en behoeften op te lossen. De overheid in Catalonië is daar vaak niet financieel toe in staat en de spaanse overheden hebben altijd weinig of geen behoefte gehad om aan de vraag van de Catalanen te voldoen. Dit verklaard ook het grote organiserende vermogen van de Catalaanse gemeenschap in het algemeen. En dat is nu precies wat de bestuurders in Madrid niet begrijpen. Men denkt daar dat met het uitschakelen van de leiders in Catalonië hun probleem is opgelost en dat de situatie hier in Catalonië daarna weer zal ‘normaliseren’. Men houdt geen rekening met de burgerlijke weerstand, de initiatieven en het organiserende vermogen van de Catalaanse samenleving. Alhoewel ze het kunnen weten. Er hebben 2,3 miljoen Catalanen op 1 Oktober gestemd, terwijl president Rajoy en zijn regering overtuigd waren dat het referendum niet zou doorgaan omdat er geen briefjes en stembussen waren. Maar ze waren er wel. Het opleggen van een gedwongen bestuur tegen de zin van miljoenen Catalanen is onbegonnen werk. Het invoeren van artikel 155 wordt voor de spaanse regering een regelrechte ramp. Ze zijn tevoren gewaarschuwd.

dag 22: Spaanse begroting op losse schroeven

De spaanse regering had een akkoord met de politici van de Baskische Nationalistische Partij (PNB) voor de goedkeuring van de begroting voor 2018. Rajoy had de stemmen van PNB in het Congres afgelopen voorjaar afgekocht door Baskenland 5,4 miljard Euro te schenken uit de zak van de noodleidende belastingbetalers. Na het politiegeweld van 1 Oktober is de stuen van PNB op losse schroeven komen te staan. De Baskische president noemde het geweld onterecht en buitensporig. Nu, met de aankondiging van interventie van de Catalaanse overheid, is de brug definitief opgeblazen. De Baskische president Iñiki Urkullu noemt het ingrijpen van Rajoy in Catalonië extreem, desproportioneel en een coup tegen de democratie. Rajoy kan voorlopig zijn begroting wel vergeten, want hij heeft onvoldoende steun in het Congres. Hierdoor komen vervroegde verkiezingen voor het spaanse Congres in zicht waarin Rajoy zijn steun zal moeten meten voor zijn handelen tegen Catalonië. Gezien de lange formatieperiode (negen maanden) van de huidige spaanse regering, belooft dit niet veel politieke stabiliteit in spanje. Het meest verbazingwekkende is echter dat de politieke vice-secretaris van de PP nu ook gedreigd heeft met de politieke stabiliteit van de Baskische autonome regio en dat er mogelijkheden zijn om in Baskenland op dezelfde manier in te grijpen als in Catalonië.

De bedreiging is niet een feit dat op zichzelf staat. Het laat een tipje van de sluier zien hoe bekrompen, autoritair en fascistisch met name de PP, een partij opgericht door een minister van Franco, denkt. Deze keer dreigd de PP met opheffing van de Baskische autonomie, niet omdat zij aspiraties zou hebben voor onafhankelijkheid of een ander gevaar zou vormen voor het huidige spanje, maar slechts vanwege de kritiek op Rajoy voor zijn politiek handelen en vanwege het verlies van een partner voor de financiële begroting. Het autoritaire denken van de spaanse politici en beambten was al duidelijk te zien uit de illegale huiszoekingen op de Catalaanse ministeries en de arrestaties van politici op 20 September, het politiegeweld op 1 Oktober, de ongeregelde gevangenneming van de leiders van de burgerorganisaties ANC en Omnium (de rechtbank die hen de gevangenis instuurde was niet bij machte dit te doen en bovendien gebruikte de rechter een ongeldige wet uit het Franco tijdperk, lang voordat de grondwet voor democratie werd ingesteld). Ook het plan van Rajoy om in Catalonië in te grijpen, dat regelrecht tegen het Catalaanse Statuut en de spaanse grondwet indruist laat de gedachtenschema’s van de spaanse politici zien.

Het spaans fascisme is gewoon allergisch voor andersdenkenden en de meerdere naties waaruit spanje bestaat. In haar ogen is er maar één natie die binnen spanje het recht heeft van bestaan, en dat is de Castilliaanse. Andere identiteiten (en daarom hun autonome gebieden) moeten onderworpen zijn of moeten doodgewoon worden uitgeroeid. Om de schijn van geciviliceerdheid op te houden, noemen zij dit re-centralisatie. De spaanse wetgeving en justitie kan daarbij helpen, maar indien nodig worden de wetten daarvoor aangepast of gewoon genegeerd. Ook de keuze van openbaar aanklagers en rechters die worden aangesteld bij het Constitutioneel Hof, speelt hierbij  een belangrijke rol. Als dit nog niet helpt, kan met politie, guardia civil en desnoods het leger worden ingegrepen. Dit is het denkraam in grote delen van spanje en in ‘Madrid’ en zo handeld vervolgens spaanse regering met steun van haar politieke partners PSOE en de Ciutadans.

dag 22: Spaanse minister ontkent politiegeweld

In een interview gisteren in Andrew Marr Show op BBC1 verklaarde de spaanse minister van buitenlandse zaken, Alfonso Dastis, dat het beeldmateriaal van het gewelddadig politieoptreden op 1 Oktober vals is. Hij ontkent stelselmatig dat de spaanse politie en guardia civil desproportioneel tegen de stemmers voor het referendum hebben opgetreden. Hiermee schoffeert Dastis de meer dan duizend slachtoffers van 1 Oktober en de medische hulp die hen hebben behandeld en tot in detail hierover hebben gerapporteerd. Het is ook een directe belediging naar de teams van internationale waarnemers en de pers die het politiegeweld met eigen ogen zagen en rapporteerden, waaronder de BBC zelf. Het ontkennen van het politiegeweld door Drastis is geen ongeluk, maar is politiek beleid van de regering van Rajoy. De BBC interviewer was nog meer verbaasd toen Dastis de Catalaanse radio en TV wil interveniëren zodat zij een evenwichtiger beeld van het plurale Catalonië laten zien. Interventie van de media door de overheid is ondenkbaar bij een instituut als de BBC. Wat de regering van Rajoy bedoeld met een evenwichtiger beeld, is onduidelijk. Waarschijnlijk bedoeld men daarmee dat, net als in de spaanse particuliere én publieke media, het politiegeweld niet wordt getoond. Of dat, net als in de spaanse particuliere én publieke media, de Catalanen ongestraft voor ETA terroristen, jihadisten en nazis mogen worden uitgemaakt. Of dat , net als in de spaanse particuliere én publieke media, in meer dan 80% van de interviews en praatshows de spaanse unionisten en nationalisten aan het woord komen, in plaats van zo’n 50% zoals het geval is bij Radio Catalunya en TV3.

dag 22: Toespraak president Puigdemont

Afgelopen Zaterdagavond hield de Catalaanse presdient Carles Puigdemont zijn betoog voor de TV. Hij noemt de interventieplannen aan de hand van grondwetsartikel 155 van de spaanse regering een directe aanval tegen de Catalaanse overheid en een directe aanval tegen de democratie in Catalonië. Eentje zoals we sinds het Franco regiem niet meer hebben gekend, zo zei hij. Ze willen het legitieme Catalaanse Parlement en haar regering, dat democratisch gekozen is, wegsturen en Catalonië een bestuur opleggen dat niet is gekozen en waar de overgrote meerderheid niet achter staat. (De PP heeft 8% van de kiezers in Catalonië achter zich). President Puigdemont en zijn regering zal alles doen om weerstand tegen deze maatregel te geven. Hij zal daarom deze week een plenaire vergadering van het Parlement houden om de situatie te bespreken.

De aangekondigde plenaire vergadering wordt doorgaans geïnterpreteerd dat Puigdemont de onafhankelijkheid van Catalonië tijdens de vergadering zal uitroepen of dat het Parlement daarover zal stemmen. De president kan dit niet hardop zeggen daar anders iemand (Miquel Iceta van PSC bijvoorbeeld) aangifte doet bij het Constitutioneel dat de plenaire vergadering ongrondwettig zou zijn en niet kan doorgaan, zoals op 9 Oktober gebeurde. Er zijn ook geluiden uit politieke kringen te horen die denken over vervroegde verkiezingen om grondwetsartikel 155 te blokkeren. Daarover is echter geen overeenstemming. De PP leider in Catalonië, Xavier Garcia Albiol,  zei dat in het geval van vervroegde verkiezingen artikel 155 gewoon doorgaat. (Ze willen -politiek- bloed zien, dus.) Vanochtend is het Parlement overeengekomen dat de plenaire vergadering op Donderdag 26 Oktober zal plaatsvinden. Een dag voor de vergadering in de Senaat waar over artikel 155 zal worden gestemd.

dag 20: 2 Hoe Rajoy de democratische rechtsstaat vernietigd

Vanmiddag kondigde president Rajoy de maatregelen aan die hij tegen de Catalaanse regering zal ondernemen. De meest belangrijke zijn:

  • Na goedkeuring van zijn plan door de Senaat, zal iedere actie van president Puigdemont geen enkel effect meer hebben
  • De gehele Catalaanse regering, dus president Puigdemont en zijn ministers, wordt afgezet.
  • De spaanse Senaat zal een commissie aanstellen die alle taken van de regering van Puigdemont overneemt.
  • Het Parlement wordt de wetgevende macht afgenomen, tenzij deze strikt binnen de taken van de autonomie vallen.
  • Het Parlement mag geen nieuwe president voorstellen en mag geen debat over de aanstelling van een nieuwe president houden.
  • Het Parlement kan geen controle over de nieuwe regering, de commissie die is aangesteld door de Senaat, uitvoeren.
  • Het Parlement kan naar huis worden gestuurd, indien nodig.
  • Binnen een half jaar worden nieuwe verkiezingen voor Catalonië gehouden.
  • De bankrekeningen van de Generalitat en alle financiële administratie staan sinds 20 September reeds onder toezicht.
  • De Catalaanse politie komt onder het spaans ministerie van Binnenlandse Zaken te vallen. Waarschijnlijk onder het hoofd van de Guardia Civil, Los Cobos.
  • De Catalaanse radio en TV komen onder direct toezicht van de spaanse omroep.

De maatregelen gaan verder dan velen hadden gedacht. Het is een directe aanval op de Catalaanse instituten. Er is door spaanse politieke leiders, ook leden van de gedoogpartner PSOE veel kritiek op de maatregel. De Baskische president heeft de maatregel scherp veroordeeld als antidemocatisch. De maatregel gaat zelfs zover dat zij op vele puntne tegen de eigen spaanse wetten en zelfs de grondwet in gaan.

Met inachtneming van grondwetsartikel 155 en het Catalaanse Statuut kan en mag de Catalaanse regering van Puigdemont helemaal niet worden afgezet. De regering van Rajoy kan alleen zijn wil opleggen aan Puigdemont en zijn ministers. Meer niet. Bovendien is Puigdemont de enige persoon die ministers kan aanstellen en ontslaan en alleen hijzelf kan vervroegde verkiezingen uitschrijven. Indien hij gevangen wordt gezet of komt te overlijden, dan moet hetzelfde Catalaanse Parlement een nieuwe president uit haar eigen vertegenwoordigers kiezen. Zelfs de vicepresident, Oriol Jungueres, kan geen vervroegde verkiezingen uitschrijven. Alleen de leden van de Catalaanse regering, de ministers, mogen de ministeries leiden. Niemand anders. Dat geld ook voor het ministerie van Binnenlandse Zaken met de Catalaanse politie (Mossos d’Esquadra). De leiding over de Mossos kan niet worden overgenomen door iemand van buiten de Generalitat. Het plan van Rajoy is daarom tegenstrijdig met de organieke wetten (het Catalaans Statuut en de spaanse grondwet). Ook de te volgen procedure voor het in werking stellen van artikel 155 wordt niet gerespecteerd. Volgens dit artikel zou er een senaatscommissie moeten worden opgericht die het plan van Rajoy en het weerwoord van Puigdemont, waar momenteel geen sprake van is, zou moeten bestuderen. De wet schrijft geen termijnen voor waarbinnen de commissie en het weerwoord van Puigdemont moeten worden gepresenteerd. Rajoy jaagt de stemming van zijn ‘plan 155’ echter in recordtijd door de Senaat, waar de PP de absolute meerderheid heeft. De stemming in de Senaat zal op Vrijdag 27 Oktober plaats vinden.

De organieke wetten worden door de regering van Rajoy met voeten getreden. Om dat in te zien, hoef je geen jurist te zijn. Maar een kniesoor die daarover valt. Voor het behoud van de heilige spaanse eenheid mag alles, tot en met het verpulveren van de democratische rechtsstaat. De maatregelen die zijn aangekondigd spreken boekdelen. Hiermee zijn  we dan 42 jaren terug bij af: in een dictatuur anno 1975 toen Franco nog leefde.

Ondertussen doet justitie ook haar werk. De openbaar hoofdaanklager is druk bezig met het schrijven van aanklachten tegen president Puigdemont en andere politici wegens rebellie en probeerd de politieke partijen en burgerorganisaties die voor onafhankelijkheid zijn, als illegale organisaties te verklaren. Het ligt voor de hand dat deze politieke partijen niet mee kunnen doen met de verkiezingen die Rajoy wil uitschrijven. Dat hij daarbij de volledige medewerking van de gerechtelijke macht krijgt, is overduidelijk. Vorige week werden de leiders van de burgerorganisaties gevangen gezet. De verdraaiingen van de openbaar aanklager en de Guardia Civil over de feiten laten duidelijk zien dat Sànchez en Cuixart volkomen onterecht worden vastgehouden wegens oproer, terwijl ze een reeds lopende manifestatie probeerden te regelen en alleen aan de manifestanten vroegen om rustig te blijven.

Vanavond zal president Puigdemont een toespraak houden. Verwacht wordt dat hij zal aankondigen dat hij maatregelen zal nemen, zoals het binnen zeer korte tijd uitroepen van de onafhankelijkheid van Catalonië. Dat moet dan dus voor aanstaande Vrijdag 27 Oktober gebeuren. Spanje heeft al aangekondigd dat indien hij daartoe overgaat, hij beschuldigd zal worden voor ‘gewelddadige rebellie tegen de spaanse staat’, waar een gevangenisstraf van 30 jaar op staat.

Op het moment van dit schrijven is op de overvolle Passeig de Gracia in Barcelona een protestmanifestatie gaande tegen de gevangenneming van de leiders van de burgerorganisaties Assemblea Nacional Catalana en Omnium Cultural, respectievelijk Jordi Sànchez en Jordi Cuixart.. Er zijn veel spandoekjes te zien met ‘Jullie zijn niet alleen’, ‘Vrijheid, we willen jullie thuis hebben’, ‘Democratie’ en ‘Europe help Catalonia’. Er doen naar schatting 70 organisaties mee. Door de aangekondigde maatregelen van Rajoy is de aard van de manifestatie uitgebreid met het protest tegen artikel 155. De manifestatie wordt afgesloten met het Catalaanse volkslied ‘Els Segadors’. Volgens de gemeentepolitie van Barcelona waren er zo’n 450.000 manifestanten.

dag 20: 1. Besluit tot interventie

Afgelopen Donderdag stuurde de Catalaanse president zijn tweede brief in een week naar de regering van Rajoy. Deze had een tweede ultimatum gesteld waarin Puigdemont duidelijk moest antwoorden dat hij niet de onafhankelijkheid van Catalonië had uitgeroepen. De eerste brief van Maandag jongstleden had Rajoy niet goed begrepen. In zijn brief zegt Puigdemont dat hij open staat en zal blijven staan voor dialoog en onderhandelingen, eventueel met een nationale of internationale tussenpersoon. Maar indien spanje door blijft gaan met haar represaillemaatregelen, zoals het gevangen nemen van de leiders van de Catalaanse burgerorganisaties, hij niet zal schromen om de Catalaanse onafhankelijkheid uit te te roepen. Duidelijker kon Puigdemont niet zijn: hij zei in directe bewoordingen dat de Catalaanse onafhankelijkheid nog niet was uitgeroepen, zoals Rajoy had gevraagd. De brief viel in verkeerde aarde of de spaanse regering heeft niet eens de intellectuele moeite genomen omde brief te lezen en te begrijpen, of advies gevraagd bij hen die daar toe in staat zijn. Binnen een half uur had de regering van Rajoy haar vooraf ingetypte antwoord reeds opgestuurd: zij zal doorgaan met de procedure van grondwetsartikel 155 om de Catalaanse autonomie op te heffen.

Vandaag besluit de regering van Rajoy in een bijzondere ministerraad officieel om grondwetsartikel 155 toe te passen tegen Catalonië: de interventie van de Catalaanse autonomie voor onbepaalde tijd. Zijn gedoogpartners, de ultrarechtse partij Ciutadans en de socialistische partij PSOE, staan achter Rajoy en zijn regering. Ook het hoofd van de spaanse staat, koning Filip VI staat achter dit besluit.

De interventie zal inhouden dat de Catalaanse regering van Puigdemont de bevelen direct van iemand in Madrid moet opvolgen. De Catalaanse politie wordt onder direct toezicht van het ministerie van binnenlandse zaken gebracht. De publieke media, radio Catalunya en TV3, met de woorden van de woordvoerdster van de PSOE, komen onder toezicht te staan zodat deze neutraal worden. In andere woorden: censuur zonder omhaal. De partijen in Madrid hebben onderling ook afgesproken dat op korte termijn, gedacht wordt aan Januari, verkiezingen van het autonome gebied worden gehouden. De Catalaanse financiën staan reeds sinds 20 September, illegaal, volledig onder toezicht van Madrid. Toen was dat met het excuus zodat geen stembussen konden worden gekocht. Nu dat excuus er niet meer is, behoud de spaanse regering zich het recht voor om de bankrekeningen in beheer te houden.

Dat is althans het plan. Dit plan moet eerst nog door de Senaat, nadat dit door een commissie is goedgekeurd en een weerwoord van Puigdemont is gehoord. Zo schrijft de spaanse wet dit voor. De goedkeuring in de Senaat is echter meer een formaliteit daar de PP een absolute meerderheid heeft. Zo kan artikel 155 binnen een week worden toegepast.

De regering van Rajoy en het hoofd van spanje maken de kardinale fout dat dit juridisch experiment zal slagen. Het valt nog maar te bezien hoe Rajoy zijn plan kan verwezenlijken. Om te beginnen zal president Puigdemont als reactie op deze maatregel de opschorting van de onafhankelijkheidsverklaring opheffen. Met als het ware het autonome gebied Catalonië is vanaf dat moment een onafhankelijke republiek met al haar internationale juridische en politieke gevolgen. Indien een dergelijke agressie van spaanse kant plaats vind, is een dialoog op nationaal niveau niet meer mogelijk en is de onafhankelijkheidsverklaring het enige antwoord. Daarnaast is het bovendien zeer de vraag of en in hoe verre de Catalaanse regering en haar ministeries na de onafhankelijkheidsverklaring gehoor zullen geven aan de orders vanuit Madrid. Het is al aangetoond dat de Catalaanse politie zich niet zomaar aan het spaanse ministerie van binnenlandse zaken zal overgeven. Dit is in de dagen voor het referendum reeds geprobeerd en is toen mislukt. Het is goed mogelijk dat de politici en enkele beambten, zoals het hoofd van de politie, Trapero, dan worden gearresteerd.

Daar komt dan ook nog bij dat een groeiende meerderheid van Catalaanse burgers niet bereid zijn zich hier bij neer te leggen. Het gaat hier niet enkel en alleen maar om de Catalaanse onafhankelijkheid. De keuze is nu of men onder een totalitaire staat wil leven of dat men kiest voor een vrije democratie. De burgerlijke weerstand heeft haar kracht al een keertje getoond door het transporteren en verbergen van de stembussen en de briefjes voor 1 Oktober. Bij hoog en bij laag bleef Rajoy beweren dat er niet zou worden gestemd want er zijn geen stembussen. Iedereen heeft kunnen zien dat er 2,3 miljoen mensen hun stem hebben uitgebracht. Gisteren volgden veel de burgers de oproep op van de burgerorganisaties ANC en Omnium, waarvan hun leiders gevangen zitten, om extra geld van hun bankrekening te halen die. De grootste banken zijn, zogenaamd om veiligheidsredenen maar in werkelijkheid om de burgers schrik aan te jagen, naar buiten Catalonië zijn verhuisd. Sommige bankfilialen kwamen tijdelijk zonder geld te zitten en hun beurswaarde daalde door deze actie. Dit was slechts een speldenprik wat burgers kunnen doen indien zij een regering tegen hun zin opgedrongen krijgen.

Dan hebben we ook nog de politieke druk op spanje van internationale zijde. De Europese Raad heeft haar kans voorbij laten gaan door officieel Rajoy te blijven steunen door te zeggen dat het een interne spaanse aangelegenheid is. Niemand heeft zich hierover verbaasd. Europa moet blijven zoals het is om de gevestigde politieke orde en macht te kunnen behouden. Het bericht was duidelijk: de economische belangen gaan voor de rechten van haar eigen EU burgers (het zijn nu geen buitenlandse vluchtelingen), die met voeten worden getreden. Dat de EU daarmee haar eigen verdragen schendt, is blijkbaar van secundair belang. Enkele lidstaten, België en Slovenië, hebben wel  openlijk hun sympathie en steun voor Catalonië getoond. Op niet bestuurlijk niveau begint er kritiek op spanje te komen. Zoals de groep The Elder, oud presidenten en vooraanstaanden van verschillende landen, zoals ex-president Obama, en in een open brief vragen 24 Nobelprijswinnaars voor onderhandelingen tussen spanje en Catalonië. De Britse ex-ambassadeur Craig Murray noemt het toepassen van artikel 155 en gedwongen verkiezingen door spanje regelrecht fascistisch.

dag 18: briefwisselingen en artikel 155

Zoals ondertussen waarschijnlijk algemeen bekend is, heeft de Catalaanse president vanochtend een brief naar de spaanse president gestuurd. Deze had een tweede ultimatum gesteld waarin hij een duidelijk antwoord eiste met een ‘ja’of een ‘nee’ of Puigdemont de onafhankelijkheid voor Catalonië heeft verklaard. In feite eist Rajoy dat Puigdemont zich volledig overgeeft en dat hij alle stappen richting de Catalaanse onafhankelijkheid op zal geven. In de brief dringt Puigdemont nogmaals aan op onderhandelingen, net zoals hij afgelopen maandag 16 Oktober gedaan heeft. In tegenstelling tot wat Puigdemont vroeg, het stoppen met de represaillemaatregelen tegen burgers, ambtenaren en politici, zijn toen dezelfde dag de leiders van de burgerorganisaties die de onafhankelijkheidsbeweging leiden, gevangen gezet. Puigdemont blijft voor onderhandelingen openstaan. Maar indien de houding van de regering Rajoy niet veranderd en doorgaat met reprasailles, hij niet zal twijfelen om de opschorting van de onafhankelijkheid op te heffen.

Het antwoord van de regering van Rajoy liet niet lang op zich wachten. Aanstaande Zaterdag zal zijn regering een bijzondere ministerraad houden om  de Catalaanse autonomie interveniëren (grondwetsartikeel 155). Door te wachten tot Zaterdag, hoopt Rajoy aan de kritiek te ontsnappen die hij zou kunnen krijgen tijdens zijn bezoek aan Brussel voor de topvergadering in de Europese Raad. De president van de Raad, Donald Tusk, had aan Puigdemont gevraagd om de uitroep van de Catalaanse onafhankelijkheid uit te stellen om onderhandelingen mogelijk te maken. Het is echter onzeker of Tusk deze kwestie vandaag of morgen in behandeling zal nemen.

De reactie van de Catalanen zal voor de interventie van de autonomie moeten plaats vinden. Indien zij de realisatie van de onafhankelijkheid niet voor die tijd wordt opgeschort, dan kan het Parlement niet meer vergaderen en zal de regering de bevelen vanuit Madrid moeten opvolgen of de regering van Puigdemont wordt aan de kant gezet. Hiervoor moet dan in het Parlement gestemd worden over de juridische overgangs-en oprichtingswet van de republiek Catalonië. Dit zal met grote waarschijnlijkheid ook komend weekend gaan gebeuren.

Zoals in een eerder artikel is gezegd, het grondwetsartikel 155 is zeer vaag en de toepassing daarvan is juridisch onduidelijk. zij kan gemakkelijk in strijd komen met de grondwet zelf. Want de grondwet eist ook dat de autonome gebieden, die de verschillende naties in Spanje vertegenwoordigd, moeten worden gerespecteerd. De regering kan alleen aan de Catalaanse president en ministers opleggen wat zij moeten doen. Maar zij kan hen niet vervangen. En alleen de Catalaanse president is gerechtigd om nieuwe verkiezingen voor het autonome gebied uit te schrijven.

dag 17: Hoe heeft het in Catalonië zover kunnen komen.

In zijn toespraak tot het Catalaans Parlement op 10 Oktober, gaf president Carles Puigdemont een korte uiteenzetting waarom de Catalanen onafhankelijk willen worden. Hier is de vertaling van dit gedeelte van zijn toespraak.

Vanaf de dood van Franco heeft Catalonië meer dan bijgedragen om een democratische orde in spanje te vestigen. Catalonië is niet alleen de economische motor van spanje geweest, maar ook een factor in de modernisering en stabiliteit. Catalonië geloofde dat de spaanse grondwet van 1978 een goed begin had kunnen zijn om haar zelfbestuur en materiële voorspoed te garanderen. Catalonië heeft intens haar best gedaan dat de spaanse staat in de Europese instellingen zou worden geïntegreerd na veertig jaar van isolatie.

Maar gedurende de jaren hebben we ontdekt dat de nieuwe stuctuur van de de democratische overgang, welke Catalonië zag als een beginpunt die zouden moet evolutioneren naar meer democratie en zelfbestuur, de eliten van de staat dit zagen als een eindpunt. In de loop der jaren groeide het systeem niet in de richting zoals Catalonië had gewild, maar juist in omgekeerde richting.

Naar aanleiding van deze vaststelling was een grote meerderheid in 2005, 88% van dit Parlement, ik herhaal: 88% van dit Parlement, volgens de procedures zoals die zijn vastgelegd in de grondwet, ik herhaal: volgens de procedures zoals die zijn vastgelegd in de grondwet, keurde een voorstel goed van een nieuw Autonoom Statuut en legde dit voor aan het Congres van Afgevaardigden (in Madrid, vert.). Het Catalaanse voorstel provoceerde een authentieke campagne van haat en afgunst tegen Catalonië, op een onverantwoordelijke manier door degenen die voor welke prijs dan ook in spanje wilden regeren.

De uiteindelijke tekst die in 2006 in een referendum werd voorgelegd was totaal verschillend van de originele tekst die het Parlement aan het Congres had gestuurd. Maar ondanks dat werd het door de burgers die er over stemden goedgekeurd. De deelname daarvan was 47% van alle kiesgerechtigden. Het aantal dat voor het Statuut stemde waren 1.899.897 stemmen. Ik wil opmerken dat dit 145.000 stemmen minder zijn dan die voor onafhankelijkheid hebben gestemd op 1 Oktober.

De staat had echter niet genoeg met de eerste bekorting op het Statuut. In 2010, vier jaren later, nadat het Statuut wettelijk in werking was getreden, een grondwettelijk Hooggerechtshof (Tribunal Constitutional of TC) dat gevormd was uit rechters direct gekozen door de twee grote partijen in spanje, PSOE en PP, kwam met een recordhoudend onfortuinlijke veroordeling die het Statuut voor de tweede keer bekortte en veranderde de inhoud die was goedgekeurd door het volk in een referendum.

Het is goed om dit te herinneren en te onderstrepen. Ondanks dat alle procedures zoals in de grondwet zijn voorgeschreven, werden gevolgd, ondanks dat 88% van het Parlement hier achter stond en ondanks dat het volk in een referendum, die legaal was en in overleg werd gehouden, werd het voorstel van het Statuut door de gecombineerde actie van het Congres van Afgevaardigden en het TC in een onherkenbare tekst veranderd. Ik wil er aan herinneren, en bovendien onderstrepen, deze onherkenbare tekst, tweemaal gekort en niet goedgekeurd in een referendum door de burgers, is vandaag de dag de actueel geldige wet. Dit is de laatste poging van Catalonië geweest om haar juridisch-politieke status te veranderen volgens de grondwettelijke regels. Met andere woorden, een vernedering.

Maar dit is nog niet alles. Na de uitspraak van het TC tegen het Statuut dat gestemd was door het volk, heeft het spaanse politieke systeem niet alleen geen enkele poging gedaan om een stap terug te zetten om de breuk te repareren, maar ze heeft een programma van agressiviteit geactiveerd en van systematische recentralisatie. Gezien vanuit de regering van Catalonië zijn de laatste zeven jaren de slechtste geweest van de veertig jaren die achter ons liggen. Een continue beperking van overheidstaken door middel van decreten, wetten en uitspraken, het geen aandacht schenken en het nalaten van investeringen in de fundamentele infrastructuren van Catalonië, welke een sleutel is voor economische groei van het land, en een totale minachting met betrekking tot de taal, de cultuur en de manier van zijn en leven in ons land.

Dit alles wat ik in enkele korte zinnen uitleg, heeft een dramatische impact gehad op de Catalaanse samenleving. Tot op het punt dat veel Catalanen, miljoenen Catalanen, tot de rationele conclusie zijn gekomen dat de enige manier om overleving te garanderen, niet alleen het zelfbestuur, maar ook de andere waarden van de samenleving, is dat Catalonië een eigen staat moet oprichten. De laatste Parlementsverkiezingen zijn daar getuigen van.

Bovendien is er iets gebeurd dat veel belangrijker is: dat is dat parallel aan de vorming van een absolute meerderheid voor onafhankelijkheid in het Parlement, werd een wijdverbreide en transversale overeenstemming gevormd dat de toekomst van Catalonië, op welke manier dan ook, moest worden besloten op een vreedzame en democratische manier in een referendum. In een enquête, in feite de meest recente enquête van een belangrijke krant in Madrid, niet van hier, maar van Madrid, wees uit dat 82% van de Catalanen zich via een referendum willen uitdrukken.

Met het doel om een referendum mogelijk te maken hebben de overheden en de burgerlijke samenleving onnoemelijk veel initiatieven genomen tegenover de spaanse regering en overheden. Dit is allemaal duidelijk gedocumenteerd: achttien maal en op alle verschillende manieren heeft men geprobeerd een dialoog op gang te brengen om tot een overeenkomst voor een referendum te komen, zoals Schotland kon houden op 18 September 2014. Een referendum waarin de een datum en de vraag tussen beide partijen overeengekomen kon worden, waarin beide partijen hun argumenten in een campagne konden uitleggen en waarin beide partijen zich zouden verplichten om het resultaat te accepteren en te realiseren door middel van onderhandelingen die de belangen van beide partijen zou beschermen. Indien men dit heeft kunnen doen in een van de oudste, gevestigde en voorbeeldigste democratieën, zoals Groot Brittanie, waarom zou men dat niet in spanje kunnen doen?

Het antwoord op alle initiatieven was radicaal negatief en absoluut, gecombineerd met politie en juridische vervolgingen van de Catalaanse autoriteiten. Ex-president Artur Mas en de ex-ministers Joana Ortega en Irene Rigau, zoals ook presidentieel ex-adviseur Francesc Homs, zijn uit hun functie gezet omdat zij een niet-bindend consult zonder juridische gevolgen hadden georganiseerd op 9 November 2014. En niet alleen ontheven uit hun functies, maar ook beboet op een willekeurig en misbruikte manier: indien zij niet meer dan 5 miljoen Euro’s zouden deponeren aan het spaans Tribunaal de Comtes, dan zullen al hun eigendommen in beslag worden genomen zodat zij en hun families daardoor zouden worden benadeeld.

Naast hen, ook het Parlementsbestuur en tientallen gekozen leden van gemeenten zijn aangeklaagd omdat zij hun steun hebben betuigd aan het zelfbeschikkingsrecht en debatten hebben toegestaan over het referendum. Er zijn aanklachten ingediend tegen de presidente van het Parlement en het Parlementsbestuur omdat zij het debat in het Parlement niet hebben tegengehouden. De laatste golf van vervolging tegen de Catalaanse overheden hield de arrestatie en verplaatsing naar politiegevangenissen in van zestien ambtenaren en politici van de Catalaanse regering. Zij moesten geboeid een verklaring afleggen zonder dat zij werden geïnformeerd waarvoor ze werden aangeklaagd. De wereld moet ook weten dat de leiders van de organisaties die de allergrootste en tegelijkertijd vreedzame manifestaties in de geschiedenis van Europa hebben georganiseerd, zijn aangeklaagd wegens het misdrijf voor oproer, welke tot vijftien jaar gevangenisstraf kan leiden. (Zij verblijven inmiddels om preventieve redenen in de gevangenis. Dit zou 4 jaar kunnen duren.) De verantwoordelijken voor de manifestaties die de wereld hebben verbaasd voor hun civisme en zonder incidenten.

Dat is wat het antwoord is geweest van de spaanse staat op de vraag van de Catalanen, die zich altijd vreedzaam hebben geuit en door middel van meerderheden van de stembus. Het Catalaanse volk vraagt al jaren om voor zichzelf te kunnen beslissen. Het is erg eenvoudig. Desalniettemin hebben we in het verleden nooit een gesprekspartner gevonden en ook nu niet. Er is geen enkel overheidsinstituut die zich openstelt om te praten over de vraag van de meerderheid van dit Parlement en van de Catalaanse samenleving. De enige hoop die overbleef was dat het koningshuis een bemiddelende rol zou spelen, zoals het haar behoord. Maar de toespraak van vorige week overtrof de ergste verwachtingen.

dag 16: Help Catalonië, RED EUROPA

Hier is een interessante video met als titel: “Help Catalonië, RED EUROPA”. De video is gemaakt door Omnium Cultural, één van de twee belangrijkste burgerorganisaties achter de onafhankelijkheidsbeweging en waarvan de president gisteren gevangen is genomen.

De tekst van de video is als volgt. Wij, Catalanen, bezetten op een vreedzame manier de straten om te protesteren. Keer op keer. Waarom doen we dat? In principe want we zijn Europese burgers en geloven in de Europese waarden: vrijheid, democratie en mensenrechten. Wij zijn pacifisten en dat hebben we keer op keer laten zien op de massale protestbijeenkomsten. Helaas zijn op dit moment deze waarden in gevaar. Enkele dagen geleden, op 1 Oktober, zond de spaanse regering een leger van duizenden politiemannen hier naar toe om het referendum over de onafhankelijkheid van Catalonië te stoppen. Ze zijn scholen binnengedrongen, ze hebben jonge en oude mensen mishandeld en ze hebben stembussen in beslag genomen. Welke misdaad hebben deze mensen gedaan? Zij wilden stemmen!

Keer op keer heeft onze regering geprobeerd om tot een afspraak te komen om een referendum te kunnen houden. Maar president Rajoy weigerde ieder overleg. Ondanks alle bedreigingen en geweld hebben we het voor elkaar gekregen om te kunnen stemmen. En vervolgens bleven de spaanse overheden, inclusief het koningshuis, beweren dat het stemmen illegaal was. Dit alles zonder ook maar het politiegeweld te veroordelen.

Wij zijn Europese burgers, net als jij. We hebben jouw hulp nodig om de vrijheid en de democratie te verdedigen. Alsjeblieft, sluit niet je ogen hiervoor. Wat hier in Catalonië gebeurd, is geen interne spaanse zaak. Dit gaat ons als Europese burgers allemaal aan. Nu, voordat het te laat is, help Catalonië , RED EUROPA.