Goedkeuring referendumwet en mogelijke gevolgen

Met alle waarschijnlijkheid zal deze week de politieke botsing tussen de Generalitat (Catalaanse regering) en de Spaanse overheid plaats vinden. Aanstaande woensdag, 6 September, zal de referendumwet, en mogelijk ook de juridische overgangswet, in het Catalaanse parlement worden aangenomen. Dit, ondanks dat het de parlementsvoorzitster Carme Forcadell verboden is om deze wet op de parlementsagenda te zetten en hier een debat over te laten voeren. Zij heeft hiervoor reeds een schriftelijke aanmaning van het hooggerechtshof gekregen. Na goedkeuring zal het Spaanse kabinet een spoedoverleg houden en aangifte doen bij het constitutioneel hof. Dit constitutioneel hof zal in een spoedberaad de referendumwet ongeldig verklaren. De wet zou hiermee automatisch moeten worden opgeschort, ware het niet dat deze wet zelf expliciet zegt dat zij boven iedere Spaanse wet staat om het referendum te garanderen. Na publicatie in de Catalaanse staatscourant, en niet in de Spaanse zoals altijd het geval is, zal president Puigdemont het decreet dezelfde of de volgende dag ondertekenen waarin het Catalaanse volk wordt opgeroepen om op 1 Oktober te gaan stemmen. Het constitutioneel hof kan theoretisch op dat moment Puigdemont en zijn regering uit haar ambt zetten. De Spaanse regering of het constitutioneel hof hebben ondertussen ook de openbaar aanklager aan het werk gezet om een aanklacht tegen Forcadell en het parlementsbestuur in te dienen om deze te straffen of uit hun ambt te zetten. Eventueel kunnen ook de parlementsleden die voor de referendumwet hebben gestemd gerechtelijk worden vervolgd.

Het antwoord zal onder andere van de Catalanen zelf komen. Op maandag 11 September is de nationale herdenkingsdag dat in 1714 het prinsdom Catalonië met geweld door de Bourgondische koning Filip V werd onderworpen. Er zal komende maandag een manifestatie worden gehouden voor een onafhankelijk Catalonië, de vijfde op rij sinds 2012 waarin meer dan een miljoen betogers aan deelnamen.

Het editoriaal schrijven van de Internetkrant Vilaweb door haar directeur Vicent Partal geeft een goed beeld van de heersende sfeer in Catalonië en in Spanje. In een apart artikel ‘Het unionisme, tot in de wanhoop gedreven’ heb ik deze vertaald.

Het unionisme, tot in de wanhoop gedreven

Editoriaal Vicent Partal

Het maakt werkelijk indruk hoe een groot gedeelte van het unionisme een stap verder is gegaan dan zij zou kunnen doen. Dit laat de onbegrijpelijke woede zien over wat een politiek debat zou moeten zijn, zoals ieder willekeurig politiek debat in het Europa van de 21-ste eeuw. Van de leugens van El Periódico naar de georganiseerde campagne van beledigingen, door het scheldwoord ‘xarnego’ te gebruiken (scheldwoord voor Spaanse emigrant naar Catalonië. Hiervoor werd de woordvoerder van de Catalaanse politie, met zijn Spaanse naam Trapero, door de onderdirecteur van El País uitgemaakt, vert.), is het overduidelijk dat het unionisme – op bijna alle mogelijke niveaus – heeft besloten om het respect naar de ander, de realiteit en ook het weinige debat wat er nog was, te verlaten en heeft het unionisme besloten om de ruzie, zenuwen en confrontatie te zoeken.

En dit alles om een duidelijke reden. Ze weten dat deze week het parlement en de regering de juridische overgangswet en de referendumwet zullen goedkeuren en dat officieel zal worden opgeroepen voor de stemming in het referendum op 1 Oktober. Op deze manier, voor de eerste keer, zal de grondwet niet van toepassing zijn in Catalonië. Dat zal een grote en belangrijke stap zijn. Meer concreet, artikel 3.2 van de referendumwet zegt het overduidelijk: “Deze wet vestigt een uitzonderlijk juridisch regiem, bedoeld om het referendum van zelfbeschikking te regelen en te garanderen. Het staat hiërarchisch boven alle normen die hiermee in conflict zouden kunnen komen te staan, en regelt hiermee een fundamenteel en onafscheidelijk recht van het Catalaanse volk.”

Dit betekent dat vanaf het moment van goedkeuring, deze week, de mogelijke reacties van de Spaanse staat, gebaseerd op haar wetten en tribunalen, geen effect meer hebben. De staat kan haar dicteren en communiseren, maar het parlement en de regering hebben een legaal argument om daar geen gehoor aan te geven. En dat zal zij ook doen.

We zijn aangekomen aan de concrete en directe uitoefening van de Catalaanse legaliteit, aan wat we vaak ‘de botsing van de treinen’ noemen. En we zijn hiertoe gekomen zonder dat de Spaanse staat op geen enkele manier iets heeft kunnen doen aan de rigoureuze manier en het gezonde verstand waarmee de onafhankelijkheidsbeweging een democratisch mandaat toepassen, uitgedrukt in de verkiezing van 27 September 2015

Hierdoor verschijnt voor hen een nog veel erger feit aan de horizon. Dat is het bewustzijn dat het resultaat van 1 Oktober positief zal zijn, in het voordeel van de onafhankelijkheid. Gedurende jaren en jaren hebben zij zich vergist en nu hebben zij geen tijd meer om zich bij te stellen en een democratisch debat te houden, wat ze hadden kunnen doen als hun essentieel nationalisme hen niet van het rationeel denken zou hebben weerhouden.

Nu hebben ze alleen nog maar 21 dagen en de reactie van het land en van haar overheidsinstellingen als gevolg van de terroristische aanvallen in Barcelona en Cambrills hebben hen laten zien dat zelfs de provocatie van een immense schok niet meer de mogelijkheid biedt om de democratische, vreedzame en veelzijdige burgerlijke vastbeslotenheid te veranderen en heeft haar gebracht waar we nu zijn. Dit is de reden waarom zij nu, in hun wanhoop, ons trachten te laten ontsporen van de weg waar we nu op gaan. Ze willen ons tot in het extreme provoceren zodat het ondraaglijke wordt. Om te zien of we uiteindelijk dingen zullen doen die ontoelaatbaar zijn. Dit alles wetende dat de realiteit tegen hun in werkt. Het beeld van de Spaanse vlaggen die geaccepteerd werden zonder enig probleem door degenen die de estelades droegen (Catalaanse onafhankelijkheidsvlag, vert) op de dag van de protestmars was een immense les in gezamelijke intelligentie en een authentieke politieke manifestatie in het voordeel van de republiek voor iedereen, ook voor de nee-stemmers.

Maar, voor het geval, verlies voor geen seconde uit het oog dat in de komende eenentwintig dagen willen ze ons nijdig, agressief en gewelddadig zien. Dit is de laatste troef die ze hebben: omdat ze de realiteit niet meer kunnen omkeren in hun voordeel, eens kijken of ze de onze kunnen veranderen. Daarom; glimlach, wees opgewekt, besluitvaardig en oprecht. We hebben allemaal hard gewerkt om te winnen en de victorie wacht op ons over vier weken.

Een grove leugen

Een half uur na de terroristische aanslag op de Ramblas in Barcelona op 17 Augustus beweerde de krant El Periodico dat de Mossos d’Esquadra, Catalaans politie door de CIA in Mei was gewaarschuwd voor deze aanslag. Hiermee suggereerde de krant dat de Mossos d’Esquadra verantwoordelijk waren voor het toestaan van de aanslag. Weliswaar ontvingen de Mossos in Mei een waarschuwing voor een aanslag op een toeristische plek in Barcelona, zoals zovelen. De bron wordt niet genoemd, maar was in geen geval van de CIA. Na onderzoek, nota bene samen met de nationale politie, werd geconcludeerd dat de waarschuwing weinig waarde had. De woordvoerder van de Catalaanse politie Josep Lluís Trapero zegt dat de gepleegde aanslag absoluut niet in verband staat met de waarschuwing die zij hadden ontvangen.

Gister, 31 Augustus, verscheen, in een artikel geschreven door haar directeur Enric Hernández , de ‘originele’ tekst van de communicatie welke afkomstig van de CIA zou zijn. Het communicatiebericht bevat echter veel Engelse spel- en taalfouten, fouten welke typisch zijn voor een Spaans talige en die door haar taalgebruik niet gekenmerkt kon worden als een schrijven van de Amerikaanse overheid. Zo wordt bijvoorbeeld ‘Irak’ geschreven en niet ‘Iraq’, ‘ISIS’ in plaats van ‘ISIL’, ‘administratives’ als bijwoord dat ‘administrative’ moet zijn. Zelfs de aanduiding van de datum in het bericht van de CIA is foutief: ‘on 25 May 2017’ in plaats van: ‘on May 25th 2017′. In haar editie van vandaag, 1 September, corrigeert El Periodico deze spelfouten, maar niet de conceptuele taalfouten en zij levert nog steeds geen bewijs dat dit schrijven van de CIA afkomstig is.

De geloofwaardigheid van deze ‘CIA waarschuwing’ is gewoonweg nul. Julien Assange, oprichter van Wikileaks, zei direct na publicatie dat het artikel de intentie heeft om te misleiden en dat de directeur van de krant direct zou moeten aftreden.

Volgens Trapero is er een smeercampagne gaande tegen zijn corps. De Generalitat doet aangifte dat de Spaanse regering zelf hier achter zit. De Madrileense pers, La Razon, El Mundo, Abc, La Vanguardia nemen het bericht van El Periodico voor waar en publiceren domweg dat de Catalaanse politie de waarschuwing van afgelopen Mei heeft genegeerd.

Naar aanleiding van dit bericht willen de PP en C’s (Ciutadans, Burgers) PSC (socialisten) in het Catalaanse parlement de minister van binnenlandse zaken en hoofd van de politie ter verantwoording roepen.

Het is beneden alle waardigheid dat El Periodico een terroristische aanslag misbruikt voor haar politieke doeleinden. Haar eerste bericht verscheen nota bene toen de slachtoffers nog op straat van de Ramblas lagen! Uit dit gebeuren valt af te leiden waar de Spaanse media en politiek toe in staat zijn om hun heilige Spaanse eenheid niet te verliezen. Het is nu wel duidelijk wat ons nog meer te wachten staat in deze nieuwe maand.

Nawooord

[1] De aanslag door met een bestelbus op toeristen op de Ramblas in te rijden was niet gepland. Dit werd pas beslist na de onploffing in Alcanar, de avond voor de aanslag. De terroristen die gevangen werden genomen hebben voor de rechter verklaard dat zij een bom in of nabij de Sagrada Familia wilden laten ontploffen. Het was dus onmogelijk dat de CIA de aanslag had kunnen voorzien.

[2] zoals Trapero in een eerdere persconferentie reeds opmerkte, de intelligentiediensten van bevriende landen wisselen eventueel alleen met elkaar informatie uit, maar nooit met politiecorpsen. Laat staan met een regionaal politiecorps.

[3] De woordvoerder van de Spaanse regering, Íñigo Méndez de Vigo, noemt de affaire van het CIA bericht in el Periodico ‘persvrijheid’ en ‘vrijheid van meningsuiting’ welke zo belangrijk zijn in een democratie. Ook vind hij dat president Puigdemont zelf moet beslissen of hij uitleg in het parlement zal geven of zijn regering van houding zal veranderen, daar hij reeds iedere waarschuwing van de CIA heeft genegeerd. Dit zei de regeringswoordvoerder in de wekelijkse persconferentie na het kabinetsberaad, waar de plannen en officiële standpunten van de Spaanse regering bekend worden gemaakt.

Over een maand

Er wordt reikhalzend, maar ook met grote spanning, naar uit gezien. Vandaag over een maand, over 30 dagen is het zo ver: het referendum voor een onafhankelijke republiek Catalonië op 1 Oktober is dan een feit.

Gisteravond ben ik met een medelid van de burgerorganisatie en motor achter de onafhankelijkheidsbeweging Assemblea Nacional Catalana (ANC) en de burgemeester van ons dorp en tevens parlementair afgevaardigde van de groep JxSi, naar een nabijgelegen dorp geweest. Daar gaf de burgemeester en parlementariër uitleg over de democratische garanties van het te houden referendum.

Volgende week woensdag, 6 September, wordt de eerste plenaire vergadering van het Catalaanse parlement na de zomer gehouden. De agenda voor deze dag zal, op voorstel van de twee groepen JxSi en CUP, aan het begin van de vergadering worden aangepast en zal het debat en de stemming voor de wet voor het houden van het referendum worden gehouden. De verandering van de agenda op de dag van het debat zelf is één van de weinig legale manieren om de wet door het parlement geaccepteerd te krijgen zonder dat zij juridisch kan worden vervolgt door de Spaanse overheden. Direct na het debat en de stemming over de referendumwet zal president Puigdemont het decreet voor het referendum ondertekenen. Hierdoor is de oproep voor het referendum dan een legaal feit, op democratische manier genomen . De wet voor het referendum zegt dat zij vanaf het moment van aanname rechtsgeldig is, zonder publicatie in het staatsblad en dat zij in Catalonië de maximale autoriteit heeft, en dus niet meer de Spaanse wetgeving, inclusief de grondwet, daar waar dit van toepassing is voor het kunnen realiseren er van. De wet zegt dat als in het referendum tegen onafhankelijkheid wordt gestemd, automatisch en direct nieuwe verkiezingen van de Spaans autonome regio zullen worden gehouden. Wordt gekozen voor  een onafhankelijke republiek Catalonië, dan zal de onafhankelijkheid binnen 48 uur na officiële bekendmaking (in een vorig artikel zei ik 24 uur, hetgeen onjuist was) door het parlement worden uitgeroepen. De kiescommissie heeft maximaal 15 dagen om het officiële resultaat bekend te maken.

Ook de wet voor juridische overgang en oprichting, zoals deze officieel wordt genoemd, kreeg de aandacht bij de presentatie. Het is een tijdelijke wet om een legaal vacuum te voorkomen en die zegt wat er na het referendum gaat gebeuren indien voor een nieuwe Catalaanse staat wordt gekozen. De wet wordt voor 1 Oktober aangenomen, zodat iedereen weet waarover wordt gestemd.

De Spaanse regering staat al sinds 16 Augustus in de startblokken om de wet voor het referendum binnen 24 uur ongrondwettelijk te laten verklaren. De wet zou dan volgens Spaanse wetgeving automatisch worden opgeschort, met alle gevolgen van uit- of afstel van dien. Gezien de maximale autoriteit van de referendumwet zullen de politici die voorstander zijn van het referendum, zich daar dus niets meer van aantrekken. Dit betekent dan de start van de politieke confrontatie tussen de Spaanse staat en Catalonië.

Schrijvers, ga niet naar Spanje!

Empar Moliner, krant Ara, 31 Augustus 2017

Terwijl de jongens van Rajoy dag in dag uit de onafhankelijkheidsbeweging vergelijken met de Islamistische Staat en de Generalitat met Venezuela, Nazi Duitsland, en het Turkije van Erdogan, hebben zij zelf een Koerdische schrijver gevangen genomen, Manza Yalçin, juist omdat hij kritiek levert op het regiem van Erdogan. De schrijver, met Zweedse nationaliteit heeft minder geluk dan zijn collega Dogan Akhanli met Duitse nationaliteit. De Duitser is reeds vrij dankzij de inspanningen van Angela Merkel, maar hij niet. Hij heeft door vele Europese landen rondgereisd zonder dat er iets gebeurde. Toen hij Spanje betrad werd hij gevangen genomen. Ze hebben hem in het huis van bewaring Can Brians.

Waarom luistert Spanje naar Erdogan terwijl andere landen, zoals Duitsland hem zat zijn en niet meer naar de vraag om uitlevering luisteren? Weet de regering geen onderscheid te maken tussen echte criminelen en dissidenten? Komt het hun goed uit om bijvoorbeeld een schrijver gevangen te nemen? Gebruiken ze dit om te laten zien dat ze iemand opsluiten omdat de wet (de heilige onbetwistbare wet) van zijn land dit dicteert? Of is het dat de Spaanse regering een dienst wil bewijzen aan Erdogan? Hebben ze beloofd, bijvoorbeeld, als wederdienst voor de gevangen vogel, dat ze niet de altijd en overal ongewenste vluchtelingen zullen sturen? Hebben ze dingen belooft die het daglicht niet kan verdragen? Als de Spaanse regering denkt dat het nodig is om deze schrijver gevangen te nemen want de wetten in de andere Europese landen functioneren niet, waarom leggen ze dit niet tot in detail uit? Waarom geven ze geen persconferentie waarin ze aankondigen dat de schrijver in de gevangenis opgesloten moet zijn want zij vinden dat Erdogan groot gelijk heeft?

Gedurende de komende dagen zijn ze druk bezet om ons (Catalanen, vert.) chavisten, nazi’s, erdoganistes en jihad cellen te noemen. Als we niets doen, zullen ze hem opgesloten hebben totdat hun vriend Erdogan zingt. Zijn naam is Manza Yalçin. Zijn naam is Manza Yalçin. Zijn naam is Manza Yalçin…

Internationale delegaties en support

Vandaag brengt de Catalaanse president Puigdemont bezoek aan Kopenhagen. De Catalaanse regering zal daar een delegatiekantoor openen voor handelscontacten, culturele uitwisseling en als politiek contactorgaan. Met dit kantoor erbij heeft de Catalaanse overheid in totaal twaalf van dergelijke delegaties: Denemarken, Groot Brittanie en Ierland, Frankrijk, Duitsland, Verenigde Staten, Canada en Mexico, Oostenrijk, Italië, Portugal, Geneve, Polen en de Baltische staten, Kroatië en de Balcan.

De kantoren zijn bezet door een afgevaardigde van de Catalaanse overheid. Deze afgevaardigde is geen ambassadeur met diplomatieke status, omdat alleen een onafhankelijke staat deze kan hebben. De Spaanse staat kijkt daar zeer nauw naar en tracht bovendien ieder diplomatiek contact met de Catalaanse overheid de boycotten. Dit is haar slechts gedeeltelijk gelukt. Binnen Europa is er redelijke interesse voor de politieke ontwikkelingen in Catalonië. Finland, Zwitserland en Estland hebben een parlementaire groep, speciaal toegeweid aan de Catalaanse ontwikkelingen. Denemarken, Groot Brittanië en Zwitserland hebben in hun parlement vragen over Catalonië aan hun regeringen gesteld. De Catalaanse regering is officieel ontvangen door de overheden van België, Ierland, Denemarken en Zweden.

Helaas moet ik melden dat er weinig of geen interesse vanuit de Nederlandse politiek is getoond. Erg teleurstellend, zeker gezien de democratische traditie, het respect voor mensenrechten, vrije meningsuiting en zelfbeschikkingsrecht die men in Nederland zo vaak hoog in het vaandel zegt te hebben. Maar vroeg of laat, eerder vroeg indien ‘ja’ het wint in het referendum van 1 Oktober, zal ook de Nederlandse politiek uit de kast moeten komen. Dan niet meer voor het opkomen voor de rechten van een volk of voor het aangeven van een tekort aan democratie van een mede EU lidstaat, deze kans heeft men gemist, maar voor de acceptatie of afwijzing van een onafhankelijke republiek Catalonië.

Een hardere toon

Vandaag is te merken dat de Spaans socialistische partij, PSOE, een hardere toon begint aan te slaan tegen de afscheidingspolitiek in Catalonië. Tot nu toe hield de PSOE het bij een discussie over een politieke oplossing met overleg tussen de verschillende partijen. Waarschijnlijk is de hardere toon een gevolg dat president Rajoy (PP) en oppositieleider Pedro Sanchez (PSOE) elkaar gister hebben gesproken om meer samen te werken aan ‘het Catalaans probleem’, nadat de Catalaanse politici de ‘juridische overgangswet’ bekend maakten. (Alhoewel Catalonië in de Spaanse visie eigenlijk altijd alleen maar een probleem is, afgezien van de financiële bijdragen die de Catalanen aan het koninkrijk Spanje leveren, meestal aangeduid als solidariteit, alsof het een authentieke kolonie betreft.) Bij monde van de PSOE woordvoerster in het Spaanse congres (en tevens rechter), Margarita Robles, is nu voor het eerst uit socialistische mond te horen dat de stembussen eventueel onder dwang zullen worden verwijderd op of voor de dag van het referendum op 1 Oktober. Zij beschuldigd de verantwoordelijke politici van wettelijke ongehoorzaamheid en van verkwisting van overheidsgeld voor de aankoop van stembussen. Voor het laatste kan gevangenisstraf worden opgelegd en bestaat de reële mogelijkheid dat de politici persoonlijk voor de kosten moeten opdraaien. De beschuldiging houdt echter weinig stand daar het autonome gebied Andalusië reeds in 2003 eigen stembussen heeft gekocht. Dit is nooit een probleem geweest. Nu is de aankoop van stembussen opeens ongrondwettelijk. Het licht er blijkbaar aan wie ze koopt en wat je met een stembus eventueel zoudt willen gaan doen. Vrouwe Justitia, in de vorm van Robles, is blijkbaar niet geheel onbeperkt in haar gezichtsvermogen en heeft haar oordeel reeds klaar alvorens de misdaad heeft plaats gevonden. Later in het radiointerview op kanaal Onda Cero, verzwakte zij haar uitspraak met: ‘We zullen wel zien of het zover komt dat er stembussen komen, hoe ze in de stemlokalen arriveren en of het wel stembussen kunnen worden genoemd’. Ze vergeet dat in andere democratieën zelfs een plastic vuilniscontainer met bovenin een opening erin op volkomen legitieme, legale en grondwettelijke wijze als stembus wordt gebruikt.

Gister dreigde de leider van de PP in Catalonië, Xavier Garcia ALbiol, voor de zoveelste keer met toepassing van artikel 155 van de grondwet: de opheffing van het autonome gebied Catalonië omdat enkele politici een staatsgreep willen plegen. Het lijkt er op dat Albiol niet heeft gehoord dat begin deze maand de PP woordvoerder in het congres, Rafael Hernando, deze maatregel al ter zijde had geschoven. De procedures voor het toepassen van artikel 155 duurt ongeveer 4 maanden. Daar is nu geen tijd meer voor om de stemming op 1 Oktober een halt toe te roepen. Vandaag suggereerde Alícia Sánchez-Camacho, ex-leider van de PP in Catalonië en momenteel volksvertegenwoordiger in het Spaanse congres, ook de toepassing van artikel 155. Men probeert misschien enkele onwetenden onder de onafhankelijkheidsbeweging de stuipen op het lijf te jagen. Deze kans is echter nihil daar men in het algemeen goed is geïnformeerd door een redelijk onafhankelijke pers, een fenomeen dat in de rest van Spanje nagenoeg onbekend is. Of de unionisten hebben geen maatregelen meer ter beschikking om het referendum tegen te houden, afgezien van het gebruik van geweld. Laat staan dat de unionisten een politiek aanbod zullen doen als argument dat het beter is om bij Spanje te blijven. Maar deze hebben ze nooit gehad.

De onsamenhangende bedreigingen, vaak tegenstrijdig en volkomen tegen juridische principes in, duidt er op dat er totale wanhoop en diepe verdeeldheid is bij de regeringspartij PP en de grootste oppositiepartij PSOE. Na de manifestatie ‘No tinc por’ hebben ze eindelijk gezien dat de Catalanen niet bang zijn. En tevens vastbesloten in hun streven naar onafhankelijkheid.

De juridische overgangswet

Vandaag hebben de twee parlementaire groepen voor onafhankelijkheid, de regeringspartij ‘Junts per Sí’ en de gedoogpartij ‘la CUP’, het ontwerp van de juridische overgangswet bekend gemaakt. De wet was tot nu toe het grote geheim van de twee groepen om (juridische) obstructie van Spaanse zijde te verkomen. De politici hebben toegezegd dat de wet vóór het houden van het referendum op 1 Oktober zal worden aangenomen in het Catalaanse parlement. Indien ‘ja’ wint in het referendum, zal de onafhankelijkheid van Catalonië binnen 24 uur door het parlement worden uitgeroepen en vervangt deze wet de Spaanse wetten automatisch. Dit, om geen kostbare tijd aan parlementaire debatten op een cruciaal moment te verliezen. De nieuwe wet dient dan als voorlopige juridische structuur van de Catalaanse republiek, voordat een definitieve grondwet wordt aangenomen. De wet beschrijft het territorium van de nieuwe republiek, de Catalaanse legaliteit, overheid, pensioenen, et cetera. Om een vloeiende overgang van Spaaans autonoom gebied naar een onafhankelijke republiek te bewerkstelligen, worden de Spaanse structuren, wetten en het statuut van Catalonië als uitgangspunt genomen. Er worden alleen veranderingen aangebracht daar waar nodig is om de juridische binding met Spanje te verbreken. Zo veranderd bijvoorbeeld het huidige Hooggerechtshof van Justitie in Catalonië in het Catalaans Hooggerechtshof. De Europese beginselen en internationale verdragen die Spanje ondertekend heeft, zoals die voor de mensenrechten, worden gerespecteerd. De Catalaanse grondwet moet tot stand komen door actieve deelname van de burgers. Uiteindelijk zal binnen een jaar in een referendum over de grondwet worden gestemd.

Het eerste slachtoffer in een oorlog is de waarheid

De vuile (media) oorlog van de Spaanse pers draaid op volle toeren. Reeds enkele uren na de terroristische aanslag gaf de Spaanse pers de schuld aan het onafhankelijkheidsstreven in Catalonië en dringt er sindsdien bij de Catalaanse regering op aan om het referendum op te geven. Daarna volgde een golf van artikelen in onder andere El Mundo, El Pais, l’Abc en La Razón welke fouten de Catalaanse politie, Mossos d’Esquadra, heeft gemaakt voor, tijdens en na de aanslagen. Vandaag zijn al deze aantijgingen door de woordvoerder van de Mossos d’Esquadra, Josep Lluís Trapero, in een radiointerview stuk voor stuk tegengesproken en ontkracht. Hier volgt een samenvatting.

El Periódico: De CIA heeft de Mossos twee maanden tevoren gewaarschuwd voor een aanslag.

Trapero: Dit is gelogen. Alhoewel we volgens het statuut de bevoegdheid hebben, hebben we geen internationale toegang tot terreur informatie. Bovendien, de geheime diensten van verschillende bevriende landen hebben alleen onderling contact, maar nooit met de politiecorpsen van bevriende landen.

ABC: Na de ontploffing in het huis in Alcanar waarschuwde de rechter dat het een voorbereiding voor een terroristische aanval was. De Mossos hielden vol dat het een drugslaboratorium was. Hierdoor ging kostbare tijd verloren. Indien de Mossos naar de rechter had geluisterd, had de aanslag voorkomen kunnen worden.

Trapero: Onjuist. De politie onderzoekt alleen wat de rechter opdraagt. Zelfs als de politie een andere mening heeft. De rechter heeft geen opdracht in terroristische richting gegeven. Gezien de 20-tal gasflessen die we in eerste instantie vonden, leek het volgens de brandweer, de wetenschappelijke politie en de Mossos op een gasexplosie. De Tedax (technische explosieven dienst) vond aceton en andere elementen en de Mossos vonden een auto die werd voorbereid met een dubbele bodem. Dit alles wees op een drugslaboratorium. Pas later werd een 100-tal gasflessen gevonden. Na de tweede explosie om 5:30 uur vond de Tedax waterstofperoxide. Toen pas wees het onderzoek in de richting op de productie van explosieven.

El País: De waarschuwing voor de terroristisch gevaarlijke imam door de Belgische politie wordt door de Mossos genegeerd. (De naam van de Catalaanse agent wordt, geheel tegen de wet van persoonsbescherming, met naam en toenaam genoemd)

Trapero: Een Belgische agent vroeg in een email aan een Catalaanse politie of hij informatie over de imam had om hem te checken op een eventueel justitieel verleden omdat de imam zich in België wilde vestigen. de Catalaanse agent vond niets in ons systeem. Het betrof een officieus consult van twee agenten die elkaar van een conferentie kennen, echter geen officieel consult. Het betrof dus geen waarschuwing van de Belgische politie naar de Mossos d’Esquadra. Of de Belgische politie verder bij andere Spaanse politieeenheden over de imam heeft gevraagd is ons onbekend.

De vakbonden van de nationale politie en van de Guardia Civil beschuldigen de Mossos d’Esquadra dat zij werden geïsoleerd van het onderzoek naar de ontploffing.

Trapero: We hebben niet besloten om de nationale politie en de Guardia Civil te betrekken bij het onderzoek omdat zij daar niet om hadden gevraagd. De Guardia Civil heeft geen hulp van hun Tedax aangeboden omdat de Mossos d’Esquadra hun eigen Tedax hebben.

En dan nu de laatste onwaarheid, maar met betrekking tot de protestmanifestatie van afgelopen zaterdag 26 Augustus ‘No tinc por’. La Razón met de foto op haar voorpagina: Puigdemont (president Catalonië) en Colau (burgemeesteres van Barcelona) stellen de onafhankelijkheidsbeweging strategisch in de mars op zodat zij de koning en Rajoy konden uitfluiten. In een aantal tweets legt de fotograaf echter uit dat hij de foto midden in de mars heeft gemaakt, met de kopgroep twee huizenblokken (ongeveer 200 meter) achter hem en dat de estelades (Catalaanse vlag met blauwe ster die de wens om onafhankelijkheid uitdrukt) over de gehele mars waren verdeeld, en niet geconcentreerd vlak achter de regeringsleiders, zoals de foto suggereert.

Aan de andere kant siert het de krant La Vanguardia dat zij één van haar problematische journalisten heeft ontslagen omdat deze de Catalaanse media, zoals de kranten Ara, El Punt Avui en het openbare TV kanaal TV3, in een artikel van Francisme beschuldigd en dat de onafhankelijkheidsbeweging op een gewelddadig conflict aanstuurt.

No tinc por (Ik ben niet bang)

De terroristische aanslagen laten ons het een en ander duidelijk zien.

Allereerst dat de Catalanen tonen een volk te zijn, onafhankelijk van afkomst, religie, ras of wat dan ook. Wij zijn niet bang en laten onze samenleving niet door terreur intimideren. Onze saamhorigheid en solidariteit is zeer groot. Dit blijkt onder andere aan het aantal bloeddonoren en vrijwilligers die hebben geholpen na de aanslag. Er is absoluut geen sprake van haatgevoel tegen de moslims onder de Catalanen. Onze multiculturele samenleving is een verrijking, geen gebrek of gevaar. De moslimgelovigen wonen en leven in goede harmonie met de rest van de bevolking. Ook de moslimsamenleving heeft haar verbazing, woede en afwijzing tegen de aanslagen duidelijk geuit. Dit wordt wel het duidelijkst getoond door de video  waarin de vader van het driejarig kind dat omkwam bij de aanslag in Barcelona, de imam van zijn dorp Rubi troost wanneer deze zijn emoties niet meer de baas is. Op de simultane protestmanifestaties tegen terrorisme in Ripoll en Barcelona die momenteel, 26 Augustus om 18:00 uur, gaande zijn met als lemma ‘No tinc por’ (Ik ben niet bang) komen vele betogers uit geheel het land. In Ripoll hield Safira Oukabir, de zus van één van de omgekomen terroristen, een indrukwekkende en emotionele toespraak (in het Catalaans) tegen het terrorisme en bedankte de Catalaanse politie voor hun inzet. Ook de protestmanifestaties tegen terrorisme gehouden in verschillend steden afgelopen dagen, waarvan sommigen georganiseerd door de moslimbeweging zelf, spreken boekdelen.

De Catalaanse politie, Mossos d’Esquadra, hebben tijdens en direct na de aanslagen adequaat gehandeld. Dankzij hun inzet en voortreffelijke organisatie zijn alle terroristen gearresteerd of doodgeschoten. De efficiëntie van de Mossos d’Esquadra wordt door de internationale pers en politie in vele landen geprezen. Ook de hulpverlening, burgerbescherming, ambulances, verplegend personeel en artsen hebben voortreffelijk werk verricht. Hoewel in de zomervakanties gedeelten van de ziekenhuizen en operatiekamers sluiten, waren deze in korte tijd weer geopend en waren de artsen, veel kwamen expres terug van vakantie, weer op hun post.

De Catalaanse overheid, Generalitat de Catalunya, leverden goed werk en communiseerden duidelijk en naar behoren om paniek en haatzaaien te voorkomen. De consulaten van de landen waar de slachtoffers vandaan komen (de meesten zijn toeristen) werden direct ingelicht. Dit had onder andere tot gevolg dat de ministers van buitenlandse zaken van Frankrijk en van Duitsland naar Barcelona kwamen en door de Catalaanse minister van buitenlandse zaken, Raul Romeva, op vliegveld Barcelona werden ontvangen en ingelicht.

De officiële drie dagen van rouw waren nog niet voorbij, of er verscheen een golf van artikelen in verschillende Spaanse kranten, met name El País, El Mundo, El Periódico, La Razón en l’Abc, dat de aanslagen een direct gevolg is van het onafhankelijkheidsstreven van ‘enkele politici’ in Catalonië en vooral door het slechte en inefficiënte werk van de Mossos d’Esquadra. Het editoriaal schrijven van de Internetkrant Vilaweb legt uit waarom de Spaanse pers op zo’n manier reageert. In de internationale diplomatie wordt namelijk gekeken wie de controle heeft over een bepaald gebied. Degene die deze controle heeft, wordt beschouwd als de autoriteit van dat gebied. De acceptatie van een staat is een logisch gevolg van dit feit. Tijdens en na de aanslagen is overduidelijk gebleken dat in Catalonië de Mossos d’Esquadra en de Generalitat degenen zijn die de controle over Catalonië hebben, en niet de Spaanse regering en haar politiecorpsen. Zelfs de Spaanse nationale politie schreef (beter gezegd: klaagde) dat de Mossos hun werk voortreffelijk hebben gedaan en dat dit te danken is geweest aan het trage en slechte reageren van de Spaanse politici direct na de aanslag. Hierdoor heeft Spanje internationaal aan kredietwaardigheid verloren. Kortom, er heerst paniek in Spanje en zij stelt nu alles in het werk om de controle over Catalonië weer terug te krijgen. Of in ieder geval de schijn er van. Dit is de reden waarom de Mossos d’Esquadra worden afgeschilderd als niet-competent en wordt beweerd dat zij reeds de beschikking had over de terrorisme gevaarlijke imam van Ripoll. Dit is ook de reden waarom de nationale politie de opdracht van de rechter heeft gekregen om het officiële onderzoek naar de aanslag uit te voeren. Ook de weigering van de Spaanse president, Mariano Rajoy, om de Mossos d’Esquadra toegang te geven tot het Europese politienetwerk Europol kan hier aan worden toegeschreven. Alhoewel toegezegd door zijn minister van binnenlandse zaken en door de regerings gedelegeerde in Catalonië dat de Mossos in September toegang tot Europol zullen krijgen, is deze belofte door Rajoy weer ingetrokken. Zijn argument is dat er nu geen overhaaste beslissingen moeten worden genomen en dat alleen de nationale politiecorpsen recht op toegang tot Europol hebben. Waarom de Baskische politie, Ertzaintza, en vele regionale autoriteiten elders in Europa, wel toegang hebben tot Europol is een raadsel en roept veel verontwaardiging op onder de Catalaanse bevolking. President Puigdemont beweerd in de Financial Times dat de Spaanse regering met de veiligheid van de Catalaanse burgers speelt om haar eigen politieke doeleinden te bereiken.

Het gerucht gaat dat de nationale politie belangrijke informatie ter bestrijding van terrorisme voor de Mossos heeft achtergehouden. Uit gerechtelijke administratie blijkt dat de nationale politie de imam van Ripoll, Abdelbaki Es Satty, gezien als de aanstichter van de aanslagen, reeds in 2005 in het vizier had en zij hem toender-tijd, met gerechtelijke toestemming, telefonisch heeft aflgeluisterd. De Catalaanse minister van binnenlandse zaken heeft aangekondigd dit verder te onderzoeken en, indien de geruchten worden bevestigd, dit gevolgen zal hebben.

Nawoord

De protestmanifestatie tegen de terreuraanslagen en voor vrede ‘No tinc por’ bracht naar officiële schatting zo’n 500.000 mensen op de been.

De protestmanifestatie bestond eigenlijk uit twee verschillende groepen, de officiële en de officieuze optocht. Zo’n 170 organisaties wilden niet dat de regering van Rajoy en koning Filip VI meededen met de optocht. Zij organiseerden daarom hun eigen optocht ‘Jullie politiek zijn onze doden. Vrede, solidariteit en voor een samenleving met diversiteit’. Deze mars begon om 16:00 uur en werd tegen het einde samengevoed bij de officiële manifestatie. De deelname van de regering van Rajoy en van koning Filip VI wordt gezien als het summum van cynisme. De PP regering van Rajoy heeft hechte banden met de Spaanse wapenhandel en promoot hiermee gewapende conflicten en oorlogen. Het begon al bij PP president Aznar, die mede-verantwoordelijk is voor de oorlog in Irak. Hiertegen werd toendertijd in Barcelona door ruim 1 miljoen mensen geprotesteerd.  Deze oorlog is de oorzaak is van de huidige chaos in het middenoosten en de Islamitische Staat (IS). Koning Filip VI en zijn gevolg verkocht onlangs voor zo’n 80 miljard Euro’s wapens aan Saudi Arabië, een dictatoriaal bewind dat haar burgers onderdrukt, oorlogen voert en de IS steunt. Op veel protestpamfletten was te lezen: ‘tegen wapenhandel, voor de vrede’ of iets van dien aard. De onvrede van hun deelname was ook de reden van de fluitconcerten.