dag 6 (5)

1. Uitstel DUI

Afgelopen Woensdag vroeg president Puigdemont aan het Catalaanse Parlement om komende Maandag, 9 Oktober, de resultaten van het referendum te presenteren en dat het Parlement daar haar concludies uit zou trekken. Daarmee vroeg hij formeel aan het Parlement om een (eenzijdige) onafhankelijkheidsverklaring (Declaració Unilateral d’Independència of DUI, spreek uit ‘doei’) van Catalonië in stemming te brengen. De Catalaans socialistische groep, die fel tegen het referendum en een onafhankelijk Catalonië is gekant, bracht de aanvraag van Puigdemont naar het Constitutioneel Hof om te laten onderzoeken op ongrondwettelijkheid. De aangifte werd binnen 24 uur door het Hof geaccepteerd. Hierdoor wordt de aanvraag van Puigdemont aan het Catalaans Parlement opgeschort en niet mag worden uitgevoerd. Het komt er dus op neer dat de plenaire vergadering van het Catalaans Parlement voor a.s. Maandag verboden is geworden. Het parlementsbestuur had  de aanvraag van Puigdemont nog niet in behandeling genomen. De plenaire vergadering voor maandag stond dus nog niet eens op de agenda, maar werd bijvoorbaat verboden door het Hof. Carme Forcadell, presidente van het Catalaans Parlement reageerde hierdoor op Twitter met: “Het verbieden van een plenaire Parlementaire vergadering die niet eens is aangekondigd is de nieuwe manier van overleggen”. Zij bedoeld hiermee een eventueel overleg tussen de Catalaanse en de spaanse regeringen hoe het resultaat van het referendum zou kunnen worden geïmplementeerd. Vergelijk dit eventuele overleg met het overleg dat plaatsvindt tussen de Britse regering en de EU over de Brexit.

Door het verbod van de plenaire vergadering voor a.s. Maandag door het Constitutioneel gerechtshof, wordt het resultaat van het referendum op Dinsdagmiddag door president Puigdemont gepresenteerd. Echter, dit keer zonder dat er expliciet verwezen wordt naar een onafhankelijkheidsverklaring om een verbod op deze vergadering te ontlopen. De onafhankelijkheidsverklaring zou diezelfde dag in stemming kunnen worden gebracht door de agenda op de dag zelf aan te passen. Dit is mogelijk indien twee partijen of de regering dit voorstelt. Dit is toen gedaan met de behandeling van de referendumwet op 6 September.

2. Beschuldigd van oproer
Vanochtend moesten Jordi Cuixart en Jordi Sànchez, de voorzitters van de burgerorganisaties ANC en Omnium Cultural, en het hoofd van de Catalaanse politie, majoor Josep Lluís Trapero (welbekend om zijn persconferenties na de terroristen aanslagen in Barcelona en Cambrills), voor de rechter van het Hooggerechtshof in Madrid verschijnen. Ze worden beschuldigd van ‘sedició’ (oproer) [1]. Het gaat om de protestmanifestatie die in Barcelona op 20 September werd gehouden voor de deur van het Catalaanse ministerie van economische zaken. Er werd daar toen huiszoeking gedaan naar informatie over het referendum. De huiszoekingen zelf zijn juridisch aanvechtbaar daar het ministerie van de Generalitat is en alleen de Mossos d’Esquadre het recht heeft om daar binnen te gaan. Het enige geweld dat is gebruikt, was tegen de politie busjes die voor de deur van het ministerie waren geparkeerd. Daar waren de banden van lek gestoken en van eentje werd de voorruit ingeslagen. De wapens die in de auto lagen, bleven onaangeroerd. Een grove onverantwoordelijkheid van de Guardia Civil om de wapens in de auto laten tijdens een dergelijke operatie! In een interview op de Catalaanse TV zei de minister van binnenlandse zaken en politiek hoofd van de politie dat dit gemakkelijk had kunnen worden voorkomen door de busjes om de hoek te parkeren. Hij noemde de busjes daarom een provocatie van geweld. De manifestatie op zichzelf verliep rustig, en zelfs in een bijna feestelijke sfeer. Het hoofd van de Catalaanse politie wordt dus beschuldigd omdat hij niet heeft ingegrepen in deze ‘tumultueuze’ oproer. Althans dat vind de openbaar aanklager.

3. Verhuizing bedrijven
Afgelopen donderdag kondigde de Bank Sabadell (BS), de op twee na grootste bank in Catalonië, aan dat zij vanwege de politieke instabiliteit haar sociale hoofdkantoor (niet het operatieve gedeelte) naar Alacant, dus in spanje maar buiten Catalonië zal verplaatsen. Ook de bank Caixabanc kondigde gister aan te verkassen naar La Palma. De beslissing van Caixabanc moet volgens haar statuut worden goedgekeurd door haar aandeelhouders. De regering van Rajoy heeft nu een decreet uitgevaardigd dat de goedkeuring van de aandeelhouders niet nodig is. De vereniging van bankgebruikers veroordeeld dit decreet als een vertreding van het recht van de aandeelhouders. Het multinationale bedrijf Gas Naural en de bank La Caixa beslissing ook om te verhuizen. Als reactie hierop, zijn de tweets van de econoom en hoogleraar aan Pompeu Fabra (Barcelona) en aan Princeton University (New York), Xavier Sala i Marti, erg interessant:
1 – Tweets over de angst en de banken. Als ik niet bang ben voor jou, dan heb jij geen macht over mij. Dat is de vooronderstelling.

2- De spaanse regering heeft besloten dat zij in Catalonië de macht wil hebben door ons bang te maken. Dit verklaard het extreme geweld van de politie.

3- Nadat blijkt dat de politie ons niet bang maakt (niet op 1 Okt en ook niet op 3 Okt), maakt ze een nieuwe stap in haar plan ‘bang maken’.

4- Ze zet druk op de bedrijven om uit Catalonië weg te trekken om de indruk te wekken dat de onafhankelijkheid de economie zal doen instorten.

5- IEDEREEN moet goed begrijpen dat dit een POLITIEKE operatie is. De verhuizing van het sociaal hoofdkantoor van Bank Sabadell of La Caixa heeft geen economische effecten.

6- Omdat ze hun kantoren niet willen en niet kunnen verplaatsen, zal dit geen invloed hebben op de arbeidsplaatsen, en ook niet op de BTW en belastingen.

7- De enige verandering is de bedrijvenbelasting. Dat is echter een zeer klein gedeelte.

8- Het bewijs dat het een politieke operatie is, blijkt uit het feit dat ze hun datacentrales niet verplaatsen.

9- Als ze weggaan omdat ze echt bang zijn dat Catalonië buiten de Euro zal komen, dan zouden ze hun datacentrales moeten verplaatsen..

10- …omdat de Europese Bank verplicht de datacentrales binnen de Eurozone te hebben. Waarom hebben ze dat dan niet gedaan? Want dat is erg duur!

11- Dat verklaard ook dat BS naar Alacant gaat en niet naar Madrid: in Alacant hebben ze al een kantoor (Die van Caixa Manresa welke ze voor 1 Euro gekocht hebben).

12- Het is daarom een goedkope manier om te zeggen dat je weggaat om mee te doen aan de strategie van de angst.

13- Maar onthoud goed, de economische effecten van deze beslissing zijn nul. Het betreft alleen maar de nieuwe strategie van de angst.

14- Onthoud goed: als er geen angst is, is er geen macht. We zullen doorgaan.

15- Uiteindelijk, het feit dat BS en La Caixa geen kantoor in Catalonië hebben, veroorzaakt het risico op een bankrun en andere erge gevolgen.

16- Zoals Oliu (directeur BS) zelf zegt, als we in een land zitten dat verzekerd is van de Euro, dan heeft zij de bescherming van de Centrale Europese Bank (BCE).

17- Dat wil zeggen dat de BCE al het risico op zich neemt en dat er geen gevaar voor het spaargeld is.

18- Daarom, niemand hoeft bang te zijn om zijn geld op de bank te hebben. Het is NIET nodig om het spaargeld van de bank te halen en om er voor te vrezen. Rustig en zonder angst.

Enkele kleine en middelgrote gemeenten hebben kenbaar gemaakt dat ze hun bankrekeningen bij deze banken uit onvrede over deze politiek opzeggen. Ook het redactioneel schrijven (in het engels) van 6 Oktober van de directeur van de Internetkrant Vilaweb, Vicent Partal, geeft een aardige beeld hoe over de stand van zaken wordt gedacht.

4. Enkele anecdotes
De gewelddadige beelden van de politie op 1 Oktober zijn de wereld rond gegaan. Wat niet zo uitgebreid verteld wordt zijn de anecdotes, de verhalen en de avonturen die men beleeft heeft op en voor deze dag. Het is niet allemaal pijn en verdriet. Er is gelukkig ook veel humor en er wordt deze dagen, naast alle emoties, ook heel wat afgelachen.

De spaanse politie en ‘militaire intelligentiedienst’ (een oxymoron in spanje) zijn op zoek geweest naar zo’n 6000 stembussen en meer dan 6 miljoen stembriefjes. Ze hebben drukkerijen doorzocht en stapels verkiezingspamfletten en pellets met 10 miljoen stembriefjes gevonden. Daarmee dachten ze dat het referendum niet kon doorgaan. Al met al hadden ze na alle inspanningen geen enkele stembus gevonden! Nu blijkt dat de stembussen in China via Alabama.com werden gekocht en in Frankrijk, noord Catalonië, zijn afgeleverd. Daar werden in een lokale drukkerij ook de stembriefjes gedrukt en op maat gesneden. Alles werd uitgevoerd door een familie die indertijd voor het Franco regiem naar Frankrijk moest uitwijken en sindsdien daar in ballingschap woont. Vandaar gingen de stembussen en stembriefjes allemaal vanuit Frankrijk met particuliere auto’s naar Catalonië, soms over de grens van La Junquera, soms over de kleine vluchtwegen door de bergen die in de burgeroorlog en tijdens het Franco regiem werden gebruikt om de grenscontroles te ontlopen. Eenmaal thuis aangekomen, werden de stembussen en briefjes op alle ondenkbare plekken werden verstopt, zoals midden in een hoog maïsveld, in een hooiberg, onder een bed, op de begraafplaats. De vervoerders hielden hun geheim voor iedereen verborgen, ook voor hun echtgenoten. Zo was er iemand die de stembussen in de kofferbak van zijn tweede auto had verstopt die toch weinig gebruikt werd. Totdat de vrouw op het idee kwam om te gaan winkelen in Barcelona met die auto…Toen moest ie wel vertellen waarom die auto nu even niet kon worden gebruikt.

Ook het tellen van de stemmen gebeurde soms op originele manier. Zoals in een kerk in Vilarodona waar men een mis simuleerde. Inclusief een pastoor die in zijn klerikale kledij achter het spreekgestoelte stond, terwijl de mensen uit volle borst een psalm zongen werden voorin de briefjes met ‘ja’, ‘nee’, ‘blanco’ of ‘ongeldig’ geteld.

In het dorp Sant Mori met 20 inwoners kwam de Guardia Civil met 15 man de stembussen te halen. Zoiets mag met recht ‘persoonlijke aandacht’ worden genoemd. Komen ze bij het stemlokaal waar de mensen, de meesten zijn al op leeftijd en men ziet ook iemand in een rolstoel, rustig zitten te picknicken aan de tafels. De politiemannen stellen zich voor het lokaal in een rij op als soldaten die iets belangrijks beschermen. De mensen blijven gewoon rustig zitten en filmen met hun mobieltjes het spectakel wat ze nog nooit eerder in hun plaats hebben meegemaakt. De ‘soldaten’ vinden geen stembus en stembriefjes. Natuurlijk niet: in een dorp met 20 mensen is het stemmen en het tellen binnen een kwartier gebeurd. Dus als het stemlokaal om 9 uur ‘s-morgens open gaat, dan kom je ‘s-middags om drie uur veel te laat. De twee stembussen bevonden zich vlak voor hun neuzen, hoog opgehangen in de boom voor het stemlokaal.

In Barcelona in de wijk Nou Barris deed de politie een inval in de school Tomàs Moro en nam een stembus mee vol met stembriefjes. Lege stembriefjes wel te verstaan. De verantwoordelijken voor de stembussen hadden de geldige stembussen voor een andere verwisseld. In ons dorp Solsona hadden we ook een reserve stembus met lege envelopen er in klaar staan voor het geval dat we bezoek kregen. Gelukkig is dat niet gebeurd.

De Ierse politica Emma Clancy van de Sinn Féin partij, was lid van het internationale waarnemersteam voor het referendum in Catalonië op 1 Oktober. Haar sociale verslag (in het engels) van die dag is erg interessant. Naast verschillende stemlokalen in Barcelona, bezocht zij ook stemlokalen in en rond Manresa en het stemlokaal in mijn woonplaats, Solsona.

5. Veroordelingen van het politiegeweld

Tot slot wil ik opmerken dat België, Slovenië, Finland, Litouen, Hongarije, Noorwegen, Ierland en de Republiek Tsjechië hun afkeur hebben getoond over het politiegeweld in Catalonië op 1 Oktober. Het zou Nederland, dat altijd klaar staat om haar morele vingertje op te steken naar landen die de burgerrechten schenden, goed staan als ook zij dit geweld zou veroordelen. Zoals de Catalaanse minister van buitenlandse zaken, Raoul Romeva, afgelopen zondag op de persconferentie richting de EU zei: “Wie zwijgt bij zulke misdrijven is medeplichtig.”

[1]
Sedició kan het beste vertaald worden als oproer tegen de gevestigde orde, opstand in het leger tegen de meerderen of muiterij aan boord van een schip. Bij zulk een oproer is sprake van (aanstichting tot) geweld, of ontwrichtende activiteiten. Er staat voor de leiders van de burgerorganisaties een maximale gevangenisstraf van 11 jaar als zij schuldig worden bevonden. Trapero kan als ambtenaar 15 jaar gevanngenis krijgen.

dag 5 (6)

1. Toespraak koning
Zoals gisteren vermeld, sprak eergisteren de spaanse koning Filip VI het Catalaanse volk toe. Zijn toon is bij vele mensen, zowel voor-als tegenstanders van onafhankelijkheid, binnen en ook buiten Catalonië slecht gevallen. Hij geeft met zijn toespraak carte blanc aan de regering om alles in het werk te stellen om Catalonië weer binnen de spaanse grondwet te brengen. Hij heeft geen woord over de gewelddadigheden en de 850 slachtoffers gerept. In plaats dat hij aanbied om met alle partijen rond de bemiddellingstafel te gaan zitten, heeft hij partij gekozen voor de PP regering van Rajoy. Dat was de boodschap die hij naar de Catalanen, maar ook naar de spanjaarden overbracht. Hiermee is nu niet meer de regering van een bepaalde politieke partij verantwoordelijk voor alle gevolgen, maar de staat spanje met haar hoofd koning Filip VI. En dat is heel veel meer dan een regering. De staat spanje keurt dus het gebruik van geweld op haar grondgebied goed om een gedeelte van haar bevolking tegen haar democratische wil te onderwerpen. Dit gaat met zeer grote waarschijnlijkheid niet lukken: de Catalanen zijn niet meer van plan bij spanje te blijven horen. In de toekomst zou dit zelfs het aftreden kunnen betekenen van het koningshuis en resulteren in een spaanse republiek. Een republiekje, om precies te zijn.

2. Toespraak president Puigdemont
Gisteravond sprak de Catalaanse president Puigdemont de Catalanen, de spanjaarden en de koning toe. Tegen de Catalanen zij hij trots te zijn op een beschaafd volk, dat op voorbeeldige manier haar misnoegen heeft getoont over het gewelddadig optreden op de dag van de algemene staking. Hij zegt dat zijn regering zal doen waar de mensen voor hebben gekozen. “Ik zal geen millimeter wijken waar ik voor gekozen ben en waar de mensen afgelopen zondag voor hebben gestemd”. In het spaans sprak Puigdemont de spanjaarden toe. Erg bijzonder in een officiele toespraak van een president. Hij bedankte de steun en het medeleven van de mensen in de spaanse steden en dat zij hun onvrede over het handelen van hun regering hebben geuit. Hij sprak de koning direct aan, “in het Catalaans, daar hij deze de taal begrijpt en beheerst”. Hij beschuldigd de koning dat hij partij kiest voor de desastreuze politiek van de spaanse regering en de weg voor Rajoy vrij maakt om de Catalaanse wil voor souvereiniteit tenniet te doen. Hij beschuldigd hem dat hij moedwillig de Catalanen minacht die niet denken zoals hij. Hij herinnerde de koning aan alle pogingen die de Catalaanse regering heeft gedaan om haar standpunt uit te kunnen leggen. “U heeft nooit geen enkele interesse getoont voor de mening van de Generalitat. Op zo’n manier niet, zijne majesteit. De mensen hadden een andere toon van u verwacht”. Puigdemont zei dat hij zal blijven zoeken naar een manier om te onderhandelen met de spaanse regering. Hij vertelde dat hij veel aanbiedingen krijgt om te bemiddelen en ze allemaal bestudeerd. Als reactie op de toespraak van Puigdemont zei de spaanse vicepresidente, Soraya Sáenz de Santamaría, dat er geen sprake van onderhandelingen kan zijn met een regering die buiten de wet staat.

3. Reactie EU
Gister vond de plenaire vergadering van het Europese Parlement in Straatsburg plaats. De Europese Comissie, met de woorden van Frans Timmermans, vind dat geweld geen middel mag zijn om een politiek probleem op te lossen. De EC blijft er bij dat het Catalaanse conflict een spaans interne aangelegenheid is en dat het referendum tegen de spaanse grondwet was. Een eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring (in het Catalaans: Declaració Unilateral d’Indepència, DUI, spreek uit als, heel toepasselijk, ‘DOEI’) zal Catalonië buiten de EU plaatsen. Ondanks dat de EC in het verleden heeft bemiddeld in poltieke conflicten, wil ze niet als bemiddelaar in dit conflict optreden. Alle parlementaire groepen veroordeelden het politie geweld, maar keuren een DUI af.

Met spanje als vierde economische kracht binnen de EU (na de Brexit), zou dit wel eens kunnnen uitlopen op het grootste probleem binnen de EU. Het is daarom verbazingwekkend en onverantwoord dat de EC niet wil bemiddelen in dit conflict. Het zou ook wel eens het laatste probleem van de EU kunnen zijn. Het voortbestaan van de EU komt direct in gevaar als zij haar kop in het zand blijft steken. Economisch is een spanje zonder Catalonië onhoudbaar. Ook haar geloofwaardigheid als verdediger van de rechten van haar burgers is tanende.  Het is duidelijk een Europees conflict, want het zijn de burgerrechten van 7,5 miljoen Europese burgers in Catalonië die met voeten getreden worden. Hieruit blijkt helaas voor de zoveelste keer, na de crisis in Griekenland en het vluchtelingenprobleem, dat de EU niet de belangen van haar bevolking vertegenwoordigd, maar die van haar  lidstaten. De teleurstelling in het uitgesproken pro-Europese Catalonië is groot over deze houding. En dat zal zeker gevolgen hebben.

4. Interview internationale waarnemer
De Vlaming Bart Valck van de VVB was een van de internationale waarnemers. In een interview met het dagblad ARA verteld hij zijn relaas. Hier volgt een samenvatting. Hij bevond zich de dag van het referendum in een stemlokaal in Barcelona en ontving via de sociale media berichten wat er elders in en bij de stemlokalen gebeurde. Nooit eerder heeft hij dergelijk geweld met een stemmen meegemaakt en is daardoor hoogst verbaasd. Hij zegt dat president Rajoy liegt dat de politie op correcte manier heeft opgetreden en dat spanje de realiteit ontkent. Hij noemt dit een groot gevaar voor de democratie. Veel mensen vanuit spanje zeiden hem dat ze in dit optreden niet hun eigen staat niet herkennen. Hij is het eens met president Puigdemont dat de Catalanen het verdienen een eigen staat op te richten. Indien spanje dit niet accepteert, moet er bemiddeld worden door Europa. Er is geen weg meer terug en Europa kan geen 7,5 miljoen mensen buitensluiten. Wat we momenteel zien gebeuren is het omvallen van de oude staten, zoals Schotland in Groot Britannie, Venetië in Italië, Vlaanderen in België. Dit zijn regionen die niet meer in de oude staten passen. Europa moet deze nieuwe realiteit verwerken. Catalonië veroorzaakt een sneeuwbaleffect. Momenteel steunt Juncker spanje nog, maar in het EU parlement gaan stemmen op, bijvoorbeeld van de Groene Partij, om dit soort onafhankelijkheidsprocessen te steunen. Indien de EU de Catalaanse onafhankelijkheid weigert, zullen vele mensen teleurgesteld zijn in Europa.

Het hoofd van de groep internationale waarnemers, de nederlander Daan Everts, stelde vanochtend in een radio interview Kofi Annan, voormalig voorzitter van de VN of ex-president Obama voor als mogelijke bemiddelaars. Everts zei dat het referendum niet aan de internationale eisen kan voldoen dankzij het buitensporig gewelddadig optreden van de politie en de boicot door spanje voor en tijdens het referendum.

5. Presentatie resultaat referendum in het Parlement

President Puigdemont heeft gisteren in het Parlement aangekondigd dat hij de definitieve resultaten van het referendum komende maandag 9 Oktober aan het Parlement zal presenteren. Met dit resultaat zal hij, in overeenstemming met de referendumwet over zelfbeschikking (wet 19/2017), het Parlement voorstellen om binnen 48 uur een beslissing te nemen over een DUI of ander vorm van onafhankelijkheidsverklaring. De spaanse president Rajoy heeft bij Puigdemont vanochtend aangedrongen om geen DUI aan het Catalaanse Parlement voor te stellen. “Dit, om verdere narigheden te voorkomen”, zo zei hij. De Catalaans socialistische partij PSC, die ook tegen het houden van het referendum was, heeft de aankondiging van Puigdemont aangegeven bij het Constitutioneel Hof als ongrondwettelijk. Het Hof heeft de aangifte geaccepteerd. Het gevolg hiervan is dat het Catalaanse Parlement, volgens de spaanse wetgeving, niet mag vergaderen. De referendumwet zegt echter in artikel 2.2 dat zij zich boven de spaanse grondwet stelt met betrekking tot het referendum. De zitting van het Catalaanse Parlement zal dus wel doorgaan, maar zal in spaanse ogen illegaal zijn en hoogstwaarschijnlijk zal worden getracht de vergadering tegen te houden.

Met het verbod van de plenaire parlementsvergadering worden de Catalanen en hun vertegenwoordigers nog een ander fundamenteel burgerrecht ontnomen. Naast de verboden op zelfbeschikking, vrije meningsuiting, stemmen, en de vrijheid van correspondentie en briefgeheim (als gevolg van de huiszoekingen door de Guardia Civiel in de postbedrijven op zoek naar brieven van de Generalitat naar de kiezers), wordt nu een verbod op vrije vergadering opgelegd. Ik vraag me af hoe ver men moet gaan voordat spanje geen democratische rechtsstaat meer kan worden genoemd en ook als zodanig wordt erkent door de internationale gemeenschap. Maar men is hard op weg in die richting.

6. Strategie van een onafhankelijkheidsproces

Met de aankonging van de plenaire vergadering voor maandag 9 Oktober, laat de Catalaanse regering zien dat zij zelf de controle heeft over de politieke ontwikkelingen in het land. Zij laat zich daardoor niet leiden door de agenda van een andere mogendheid. Het is erg belangrijk om aan de internationale gemeenschap te tonen dat je doet wat je zegt en wanneer. Dat geeft vertrouwen aan de gemeenschap. Een ander cruciaal punt is dat de Catalaanse regering ook kan aantonen dat zij, nadat de onafhankelijkheid is uitgeroepn, de controle heeft over haar grondgebied. Indien de bevolking niet meer gehoorzaamt naar de spaanse overheden maar wel naar de Catalaanse, is er veel gewonnen. De controle over de belangrijke infrastructuren, zoals (lucht)havens, wegen, grenzen, energiecentrales etc komt daarna. Dit heeft niet de hoogste prioriteit en kan op een intelligente manier zonder geweld worden opgelost.

Na de onafhankelijkheid van een van de Baltische staten bleef Rusland een tijd lang de controle over het vliegveld houden. De lokale politie deed de  paspoortcontroles buiten bij de voordeur van de terminal. Op een gegeven moment zagen de russen in dat hun paspoortcontroles binnen op het vliegveld geen nut meer had en vertrokken.

Ondertussen is de Catalaanse regering druk op zoek naar een bemiddelaar en laat duidelijk blijken dat zij open blijft staan voor onderhandelingen met de spaanse overheden. Blijft de spaanse regering volhouden dat zij niet wilt onderhandelen of, nog erger, op onacceptabele wijze ingrijpt, zoals het opheffen van de autonomie of het in gijzeling nemen van de president en andere politici, dan is voor iedereen duidelijk hoe het werkelijke karakter van spanje is en zal een DUI gemakkelijker door de internationale gemeenschap geaccepteerd worden.

dag 3 (4)

1. Versneld proces

Alles duidt er op dat de ontwikkelingen in Catalonië zich nu versnellen, zoals vaak het geval is in dit soort processen. Gisteravond hield koning Filip VI een toespraak op boze toon tegen de Catalanen. Hij gaf de Catalaanse politici de schuld van de politieke crisis. De president van spanje, Rajoy, heeft zijn volledige steun. De blanco cheque die Rajoy hierdoor kreeg, betekent dat binnen zeer afzienbare tijd artikel 155 van de grondwet zal worden toegepast: de opheffing van de autonomie van Catalaonië. Om dat voor te zijn, zal het Catalaanse Parlement voor die tijd de onafhankelijkheid moeten uitroepen. Dit is eerder een kwestie van uren dan van dagen. Dan kan de Catalaanse regering aan haar politie, de Mossos d’Esquadra, vragen om de burgers te beschermen tegen geweldadig optreden van, bijvoorbeeld, de spaans Nationale politie en de Guardia Civil, zonder dat de Mossos d’Esquadre de bevelen van de openbaar aanklager, in dienst van de spaanse staat, hoeft op te volgen.

2. Aanklachten tegen politie optreden

De openbaar aanklager heeft laten weten dat zij het optreden van de politie niet buitensporig vind en dat haar optreden de samenleving niet heeft verdeeld. Hij weigert daarom om de gebeurtenissen van afgelopen zondag te onderzoeken. Hij laat ook weten dat de Generalitat het geweld op onverantwoorde wijze heeft geprovoceerd door haar burgers op te roepen tot tumultueuze samenscholingen.

Wel zal de openbaar aanklager onderzoek doen tegen de uitzetting van politie manschappen die in de hotels logeerden. Zij zal kijken of er sprake is van bedreigingen en oproepen tot haat en discriminatie en of er sprake is van contractbreuk of andere illegaliteiten door de hoteleigenaren. De hotels waar de politie logeerde heeft laten weten dat ze dit soort toerisme niet meer wensen te huisvesten.

De presidenten van de burgerorganisaties die de motor van de onafhankelijkheidsbeweging zijn, Assemblea Nacional Catalana (ANC) en Omnium Cultural, moesten vandaag voor de openbaar aanklager verschijnen. Zij worden beschuldigd van opruiing op 25 Spetember voor de protesten tegen de huiszoekingen in de ministeries van de Generalitat door de Guardia Civil. Zij kunnen hiervoor 12 jaar gevangenisstraf krijgen. Niets is echter minder waar. Beide organisaties riepen juist op tot kalmte, zoals ze altijd gedaan hebben. Ook het hoofd van de Mossos d’Esquadre, Trapero, valt deze eer ten deel. Hij wordt beschuldigd van wettelijke ongehoorzaamheid omdat de Mossos niet hard genoeg hebben opgetreden en de spaanse politie belemmerde hun werk te doen toen de Mossos voor de stemmers gingen staan als bescherming. Voor hem hangt een maximale straf van 15 jaar boven het hoofd.

3. Uit respect
Afgelopen zondag verloor spanje haar Catalonië definitief. Niet door de uitslag van het referendum, maar door haar desproportioneel geweld van hooligans, verkleed en bewapend als oproerpolitie, die de spaanse staat had gestuurd tegen vreedzame burgers die in de rij stonden om hun mening te geven via een stembriefje. Het land spanje is daardoor een stuk kleiner geworden, in letterlijk opzicht, zoals geografisch en economisch, maar vooral figuurlijk door haar verlies van geloofwaardigheid en legitimiteit. Zo klein, dat het niet meer de moeite loont de naam van dit land nog met een hoofdletter te schrijven.

Vijf jaren lang is er gedemonstreerd, waarin ruim een miljoen, misschien soms zelfs twee miljoen, mensen aan deelnamen, jaar in jaar uit. Al die jaren zijn deze protestmanifestaties door spanje geminacht. Al vele jaren lang wordt het gebied financieel benadeeld, haar overheidstaken door spanje zomaar afgenomen en worden gemaakte afspraken en beloften keer op keer en structureel niet door spanje nakomen. Jaren lang worden de mensen die zijn zoals ze zijn omdat ze hier wonen, door spanje uitgemaakt voor van alles, inclusief nazi’s en terroristen. Vijf jaren lang is geprobeerd te overleggen om tot een akkoord met spanje te komen. Toen werden haar fundamentele mensenrechten afgenomen, werd er een staatsgreep gepleegd op haar overheidsinstellingen en werden de bankrekeningen door spanje inbeslag genomen. Toen de mensen gingen stemmen op een referendum, hielden zij de handen omhoog wanneer de politie kwam om geknuppeld en getrapt te worden. Als reactie daarop was er een algemene staking met in iedere grote stad van het land manifestaties, de grootsten die Catalonië ooit in haar geschiedenis gezien heeft, die hun onvrede uitten tegen dit geweld, en hun boosheid, woede, verdriet, onmacht en gevoel van onwaardigheid kwijt wilden. Er waren pogingen van provocaties door genoemde hooligans. Deze werden op zachte, maar duidelijke wijze uitgeschakeld. Ondanks dit alles is er geen klap gevallen, geen ruit gesneuveld, geen steen gegooid, geen molotov coctail in brand gestoken, geen vlag verbrand, geen foto verscheurd. Niets van dit alles. Geen greintje geweld. Alle manifestaties en andere manieren van samenkomen zijn altijd vreedzaam verlopen. Zelfs gisteren, na wat er zondag gebeurd is. Met recht kan het volk van CATALONIË een vreedzame samenleving worden genoemd. Een samenleving die democratie omhelst. Het loont de moeite haar naam met hoofdletters gespeld te worden. Dat is geen nationalisme, maar uit respect.

4. Informatiebronnen

Over CATALONIË en haar onafhankelijkheidswens is de afgelopen jaren veel gezegd een geschreven. Hier zijn enkele interessante websites:
Het Emma Collectief is een soort nieuwskrant die spaanse, Catalaanse, Engelse, Duitse en Nederlandse-Belgische persperichten verzameld.

Het Wilson Collectief is een groep intelectuelen, de meesten zijn hoogleraren van Catalaanse komaf op de beste universiteiten in de VS, zoals MIT, Harvard, Princeton, Columbia University.

Er is een uitgebreid Wikipedia artikel over de Catalaanse onafhankelijkheid.

Goede Catalaanse kranten die ook een engelstalige rubriek hebben zijn Vilaweb en El Nacional.

dag 2 (2)

1. Algemene staking en Nationale politie

Vandaag vind een algemene staking gedurende 24 uur plaats als protest tegen het brute geweld die de Spaanse politie en Guardia Civil afgelopen Zondag hebben gebruikt om het stemmen te voorkomen. Ieder uur komen er nieuwe video’s binnen die de mensen met elkaar delen. Maar er komen ook berichten en videos binnen hoe de mensen weerstand tegen de politie boden. Zoals het tellen van de briefjes voorin de kerk terwijl  een kerkdienst gaande is, inclusief kapelaan op het spreekgestoelte en gezang uit volle borst door de mensen. De BBC heeft een korte video gemaakt, inclusief de reacties van de Spaanse en Catalaanse regeringsleiders. De manipulatie en verdraaiing van de realiteit door president Rajoy is duidelijk. Voor ons is dit een bekend beeld en het brood van iedere dag. De internationale pers begint dit nu ook te ontdekken. Helaas zal het een lange tijd duren voordat de internationale publieke opinie, inclusief die van de politici en de Europese Commissie, overtuigd is van de leugens en het criminele gedrag van Rajoy en zijn regering. Maar de pers begint het in ieder geval te begrijpen.

De Nationale politie is een continue bron van problemen en geweld in het land. De politieagenten proberen geweld te provoceren door in burgerkleding in de mensenmenigte van demonstranten te infiltreren. Er wordt daarom gewaarschuwd zich niet te laten provoceren, want dat is precies wat men in Spanje wil zien: agressieve en gewelddadige Catalanen. De woordvoerder van de Catalaanse regering zegt dat de schepen met de politiemanschappen, waaronder de Tweety boot, in Barcelona en Tarragona tot minstens 11 Oktober blijven liggen. ‘Helaas’, zegt hij, ‘want deze mensen veroorzaken overal problemen in het land in plaats van dat zij de orde handhaven, wat hun taak is. De regering heeft gevraagd dat ze weer terug gaan naar hun plaatsen en hun gezinnen waar ze vandaan komen.’ Maar dat zal voorlopig dus niet gebeuren. Tenzij het gedrag van de Spaanse politie zo gewelddadig wordt dat het publiek moet worden beschermt door de Mossos d’Esquadra of wanneer de onafhankelijkheid voor die datum wordt uitgeroepen. In het laatste geval zijn de Spaanse nationale politie en Guardia Civiel buitenlandse, ongewenste politiemachten.

In de plaats Calella werd gisteren door haar inwonders geprotesteerd voor het hotel waar de politiemanschappen logeren. Uiteindelijk heeft de hotelmanager haar ‘klanten’ weggestuurd en het hotel gesloten. In andere plaatsen, zoals Pineda de Mar en Figueres is dit ook het geval.

2. Toespraak koning

Vanavond sprak de koning van spanje, Filip VI van Bourbon, de Catalanen toe. Op boze toon zei hij dat hij alles zal doen om de wet, de orde en de spaanse rechtsstaat en democratie in Catalonië weer te herstellen. Hij suggereerde dat enkele Catalaanse politici een staatsgreep hebben gepleegd en dat het volk deze blind gevolgd heeft. Hij gaf zijn volledige steun aan Rajoy. Geen woord over politiek overleg of bemiddeling. Filip VI heeft partij gekozen in plaats van bemiddeling voorgesteld. Maar wat hadden we anders verwacht van de opvolger van de zoon van dictator Franco? De spaanse koning vormt een integraal deel van het spaans nationalisme en alles wat daar bij hoort. De toespraak is een cheque blanc voor Rajoy om te doen wat hij goeddunkt in Catalonië.

En wij Catalanen  dachten dat er een Europese Unie was die haar burgers zou beschermen voor allerlei barbaarse praktijken! Voorlopig hebben wij daar nog niet veel van gemerkt. Integendeel: gisteren, na het ongehoord brute optreden van de politie om een referendum te stoppen, gaf de Commissie nog het volle vertrouwen aan Rajoy. De Europese Unie staat of valt nu met deze zaak. Als zij nu niets doet, gelooft geen enkele burger meer in de EU en in haar princiepes. Iedere burger zal zich blootgesteld voelen aan allerlei barbariteiten, in plaats van beschermt. Dan is de essentie van de EU geheel en definitef weg.

dag 1 (3)

1. Het stemmen
Iedereen heeft gisteren de beelden kunnen zien toen Catalonië naar de stembus ging. De charges die de Guardia Civil, een militaire politie, en de Spaans Nationale politie uitvoerden op weerloze mensen die bijelkaar stonden of op de grond zaten om het stemlokaal in hun wijk, stad of dorp en de stembussen met hun stem er in te beschermen. Het kon niet beter worden uitgedrukt: een passieve, vreedzame verdediging van een democratisch recht tegenover een bruut en geweldadig politieoptreden. Ze hadden geen omkijken naar het materiaal: deuren, ramen en meubulair van scholen en gemeentehuizen werden vernietigd. Ze hadden geen omkijken naar de mensen: jong en oud kreeg zonder enig omzien klappen met de stok of werden getrapt met hun laarzen. Een demonstrant die bewusteloos op de grond lag kreeg nog trappen na. Een ander lieten ze zonder omzien liggen of stapten daar zomaar over heen. Jongeren, soms kinderen, ouderen en bejaarden, mannen en vrouwen werden aan hun kleren en hun armen, benen, haren, oren of wat ze ook maar konden pakken, weggesleept. Ook een internationale waarnemer kreeg een tik van de politie. We zagen het verslag van een ons bekende jonge vrouw waarin ze huilend uitlegt dat ze een trap werd afgegooid en daarna, opzettelijk, drie vingers werden gebroken, één voor één. We hebben gezien dat de politie rubberen kogels gebruikt, een wapen dat sinds 2014 in Catalonië is verboden. We hebben beelden gezien van brandweermannen met hun pakken en helmen op die weerloze burgers beschermt, alsof het een vuur is. We hebben gezien dat onze eigen politie, de Mossos d’Esquadra, voor de protestanten gingen staan of inpraatte tegen de Spaanse politie om ze te kalmeren. Soms werd het zelfs enkele Catalaanse politiemannen of vrouwen teveel en konden hun tranen niet meer bedwingen. Er vielen in totaal bijn 850 gewonden, waarvan 2 ernstig: een rubberen kogel in het oog en een hartinfarct.

Eindelijk heeft de wereld kunnen zien wat wij altijd al geweten hebben. Spanje is geen vrije democratie, zoals ze ons en de wereld wilden doen geloven. Het is een dictatuur, gestoeld op het Franco regiem van veertig jaar geleden. Met aan het hoofd een koning, de zoon van een andere koning die met de vinger van dictator Franco werd aangewezen als zijn opvolger. Het is niet één politieke partij PP, met haar zonen en dochters van Franco-ministers en militairen. Het is het gehele politieke, ambtenaren, justitieel, financieel en industrieel systeem dat doordrongen is van het neo-francisme. De haat tegen Catalanen werd gevoed, tientallen jaren lang. Via kranten, radio en TV, iedere dag weer opnieuw konden we de verdraaiingen, leugens en minachtingen zien, horen en lezen. Want dat is populair en levert dus stemmen op voor de partij om na de verkiezingen weer verder te kunnen regeren. Om daarna weer door te kunnen gaan met het zaaien van haat tegen Catalanen, om controle te kunnen behouden over de media en het justitieel apparaat, en het kunnen vullen van hun eigen zakken. Toen vorige week de agenten van het corps Policia Nacional uit hun steden, dorpen en kazernes naar Catalonië vertrokken om het referendum te doen stoppen, werden ze door hun mensen en collega’s toegeroepen ‘A por ellos’ (We zullen ze krijgen) en onder luid applaus uitgezwaaid met Spaanse vlaggen. Het is deze haat, gevoed gedurende tientallen jaren, die gisteren vrijkwam in de vorm van stokslagen en schoppen tegen ongewapende, rustige burgers die in de rij stonden om hun stem uit te brengen. We hebben geprobeerd uit te leggen dat de criminaliteit gevestigd is in de Spaanse regering, diep geworteld in al haar instellingen. Maar men wilde het niet geloven. ‘Overdrijf niet zo’, werd ons gezegd. Nee, we hebben niet overdreven. Integendeel.

Na deze dag zijn we verdrietig en voelen we ons in onze waardigheid diep aangetast, omdat we zijn wat we zijn: democraten. Ons antwoord op deze directe aanval van een democratische uitoefening, zoals het referendum is, zal krachtig en effectief zijn. We zullen het er niet bij laten zitten. Vandaag regent het gerechtelijke aanklachten tegen de politie en zijn er stille optochten. Om te beginnen. De Catalanen zijn gewend zich te organiseren via allerlei burgerorganisaties en verenigingen. Vanavond hebben we de eerste vergadering met verschillende organisaties, instellingen en gemeenteraad in onze plaats voor de algemene staking van morgen.

2. De uitslag
Ondanks de represailles van de Spaanse politiecorpsen hebben 2.262.424 mensen durven en kunnen stemmen. Naar schatting zijn er 770.000 stemmen in beslag genomen uit de 400 scholen en stemlokalen. Van de uitgebrachte stemmen heeft 90,09% voor een onafhankelijke staat Catalonië gekozen, 7,87% is daar tegen en 2,03% was blank en 0,89% ongeldig.

De internationale waarnemers hebben de procedures, de voorbereidingen en de uitvoering van het referendum gewaardeerd als voortreffelijk. Ze rapporteren de boicot van de organisatie en van de uitvoering van het referendum door Spanje en het gewelddadig optreden van de Spaanse politie. Kortom, de uitslag van het referendum wordt door hen geldig verklaard. En dat betekend erg veel gezien de omstandigheden waaronder de voorbereidingen hebben plaatsgevonden.

Met deze voorlopige uitslag, maar bovenal als gevolg van het gewelddadig optreden van de Spaanse politie tegen de passieve en vreedzame weerstand van de Catalaanse kiezers, heeft president Carles Puigdemont aangekondigd dat zijn regering het parlement deze week zal vragen om te stemmen voor het uitroepen van een onafhankelijke republiek Catalonië. Hij zegt ook dat Europa niet langer de andere kant kan opkijken en dat het Catalaanse volk haar respect heeft verdiend. Zijn minister van buitenlandse zaken, Raul Romeva, zei dat indien Europa de andere kant blijft opkijken, zij niet alleen medeplichtig is aan de schending van de fundamentele burgerrechten waar de EU voor staat, maar dat zij dan ook al haar geloofwaardigheid heeft verloren. Dat is de mening van een pro-Europees politicus, iemand met 15 dienstjaren in het Europees Parlement.

Wat er komen gaat
Vandaag om 12 uur wordt er buiten voor de gemeentehuizen in de Catalaanse dorpen en steden een protest gehouden tegen het politieoptreden van gisteren. Dit is de aanloop naar een 24 uur lange algemene staking die voor Dinsdag is aangekondigd. Komende Woensdag is de plenaire vergadering van het Catalaans Parlement. President Puigdemont zal dan zijn voorstel indienen voor het uitroepen van de onafhankelijke republiek Catalonië. Indien de kiescommissie haar uitslag officieel bekend heeft gemaakt, zal het Parlement binnen 48 uur de onafhankelijkheid van Catalonië uitroepen.

3. Reactie NOS nieuwsbericht

Het NOS nieuws vermeld dat slechts 42% van de kiesgerechtigden naar de stembus ging. Dat klopt en dat is erg jammer. Het NOS vermeld hierom dat het resultaat niet legitiem zou zijn om de onafhankelijkheid uit te roepen, want dit zou de samenleving verdelen.

Om te beginnen, de internationale waarnemerscommissie heeft, zoals reeds gezegd, haar goedkeuring over het referendum gegeven. Dus de legitimiteit van het referendum staat buiten discussie

Dit is typisch het soort cynisme dat door de regering van Rajoy gebruikt wordt: Niet willen onderhandelen over een referendum omdat dat illegaal zou zijn. (Wat niet waar is.) Vervolgens de mensen bang maken door te dreigen met boetes en geweld zodat men niet gaat stemmen op het ‘illegale’ referendum. En daarna beweren dat er niet voldoende deelnemers waren om legitimiteit aan het referendum te geven.

De Europese Raad van Venetië raad het af om een minimale deelname te eisen voor een referendum. Dit doet zij juist om blokkering van een referendum door tegenstanders er van te voorkomen. Nooit, in geen enkele verkiezing, worden de niet-stemmers meegeteld in een stemming. Wie niet stemt wordt niet geteld. Dat is een basisregel in een democratie. Bijvoorbeeld, de deelname voor de verkiezingen van het Europese Parlement in 2014 bedroeg 42% van de kiesgerechtigden. En niemand stelt de legitimiteit van het EU Parlement ter discussie.

De laatste maanden heeft het ‘Ja’ kamp alles geprobeerd om de ‘Nee’ stemmers te motiveren om te gaan stemmen. Waaaronder het weerleggen van de leugen dat het referendum illegaal zou zijn. De Catalaanse regering heeft haar best gedaan zodat iedereen die wilde, kon gaan stemmen en het werd niemand belet om dat te gaan doen. Tot en met de laatste dag voor de verkiezing stond de Catalaanse regering open voor onderhandelingen over het referendum om ook het ‘Nee’ kamp te motiveren te gaan stemmen. Maar de regering van Rajoy bleef volhouden, zoals hij de afgelopen 6 jaar heeft gedaan: hij wil geen referendum en het is illegaal.

In de peilingen voor het referendum bleek dat  zo’n 80% van de bevolking voorstander is om het onafhankelijkheidsprobleem via de stembus op te lossen. Maar dan is er natuurlijk ook altijd een fractie van stemgerechtigden die zelf ook tegen het referendum zijn en het probleem niet via de stembus oplossen wil, maar op een andere manier. Bijvoorbeeld zoals we afgelopen zondag hebben gezien. Deze categorie valt niet onder de democraten, maar onder iets anders.

dag 0: Het persoonlijk relaas

Zondagochtend om 5 uur stonden er in mijn woonplaats Solsona zo’n 200 mensen voor de zaal van de gemeente ‘El Polivalent’ die, zoals gewoonlijk, dienst zal gaan doen als stemlokaal. Binnen bevonden er zich de jongeren, en de wat minder jongeren, van onze plaats met hun slaapmatjes en slaapzakken. Zij hadden daar de nacht doorgebracht. Men had aangekondigd dat de Mossos d’Esquadra rond 6 uur zouden komen om het gebouw leeg te ruimen en te verzegelen. Toen er twee agenten, in dagelijks uniform, kwamen, gingen we dicht op elkaar gepakt voor de toegangsdeuren van het gebouw staan en maakten we kenbaar dat we het gebouw niet wilden laten leegruimen en verzegelen. De agenten namen dit voor lief en hielden vervolgens op geruime afstand van het gebouw de wacht. Rond 8 uur vertrokken de jongeren uit het gebouw met hun spullen zodat het kon worden ingericht als stemlokaal. Vlak voor 9 uur liet men vanachter de glazen wanden van het gebouw de stembussen zien: plastic containers met deksel waarin zich een gleuf bevind, rode plastic strippen die het deksel verzegelen en een zwart logotype van de Generalitat van Catalonië. Luid gejuich van buiten. Dit was wat de Spaanse regering heeft geprobeerd te voorkomen: wat onze regering moest kopen en waar de Guardia Civiel weken lang naar heeft lopen zoeken. Na de mislukkte de openbare aanbestedingen bij Spaanse bedrijven, heeft de Generalitat de stembussen via Frankrijk bij het Chinese Internetbedrijf Alibaba gekocht. Zij werden door Amazon.com ter plekke afgeleverd, waarna ze werden verborgen op alle mogelijk denkbare plekken: achter het plafond, in de liftschacht, in de hooiberg, tot en met op de plaatselijke begraafplaats. Om 9 uur zou het stemmen beginnen. Maar er was een probleem: het Internet functioneerde niet. In eerste instantie dacht men dat het overbelasting van het WIFI netwerk was. Er werd daarom aan het publiek gevraagd om de WIFI van het mobieltje uit te schakelen. Maar al gauw bleek dat het een landelijk probleem was. Om 12 uur kon uiteindelijk het stemmen beginnen. In de loop van de ochtend werd het spannend. Er was al gemeld dat de Policia Nacional en Guardia Civil hardhandig aan het optreden was, ‘Amb malle llet’ (letterlijk: Met zure melk), zoals dat hier heet. De grote rolluiken tussen de zaal, waar de tafels met stembussen stonden, en de toegangshal ging dicht. Mensen gingen in de hal voor de luiken dicht opeengepakt zitten, inclusief onze dochter. “Als ze daar op in gaan hakken, kan niemand wegkomen. Dit wordt een slachtveld met striemen en blauwe plekken, misschien zelfs met gebroken botten”, waren mijn gedachten. Men vermoedde een indringer van de Guardia Civil. Een jonge man werd onder gefluit en boe geroep afgevoerd omdat niemand hem kende en hij geen consistente antwoorden kon geven over zijn kennis van onze stad. Later bleek dit een vergissing en werd hem excuses aangeboden. De komst van de Nationale politie bleek loos alarm. Gelukkig. De grote zaal ging weer open en het stemmen werd hervat. De mensen verspreidden zich weer, maar bleven voor het gebouw. Her en der werd gekletst en wat gedronken. Er was een grote tent met bar naast het stemlokaal ingericht. Er leek een ontspannen en gemoedelijke sfeer te hangen. Maar iedere keer wanneer er iets werd omgeroepen was het doodstil. De spanning bleef in de lucht. Maar het bleken meestal huishoudelijke instructies te zijn. ‘s-Morgens stond er een lange wachtrij voor de deur van het stemlokaal. De mensen werden in groepjes van 15 onder toezicht binnen gelaten. In de loop van de middag slonk de wachtrij en na 17 uur kwamen er nagenoeg geen stemmers meer. Het leek er op dat iedereen die wilde stemmen, dit nu wel had gedaan. Om veiligheidredenen werd door het hoofd van het stemlokaal en de burgemeester besloten om het stemlokaal te sluiten en de stemmen te tellen. Na ruim een uur werden de lege stembussen, onder luid gejuich en geklap, naar buiten gebracht en de ongebruikte stembriefjes als confetti de lucht in gegooid. De burgermeester riep om dat de uitslag om 20:15, nadat alle stemlokalen in het land gesloten zijn, op het Plaça del Camp, een groot plein in onze plaats, bekend zal worden gemaakt. Op het bomvolle plein vertelde David Rodriguez vanaf het permanente podium de uitslag: van de 3011 getelde briefjes stemden 2893 voor, 71 tegen, 38 blanco en 9 waren ongeldig. Groot applaus, gejuich en geroep van “Independència”. Ter afsluiting werd het volkslied ‘El cant dels Segadors’ (het lied van de maaiers) gezongen. Ook ik begin de tekst nu onder de knie te krijgen. Daarna naar huis, moe na een lange dag om de uitslagen op TV te volgen en de persconferentie van onze president op zien.

dag -1 (2)

1. Een overweging

Vandaag is het ‘overwegingsdag’. Volgens de Spaanse wet mag er de dag voor een verkiezing geen campagne meer gehouden worden. De Catalaanse referendumwet van afgelopen 6 September, is zoveel mogelijk in de geest van de Spaanse wetgeving ontworpen, zodat men het gevoel heeft ‘normaal’ te kunnen gaan stemmen.

Of men dit gevoel nog heeft valt te bezien. Gedurende de campagne hebben de Spaanse overheden alles gedaan, werkelijk alles, om het referendum te voorkomen. Ze hebben tegen hun eigen wetten in gehandeld. Of, om het allemaal juridisch zogenaamd kloppend te maken, hebben ze wetten uit 1974 gebruikt, wetten uit het Franco tijdperk, afkomstig van een dictatuur zonder weerga. Of ze hebben hun wetten op hun eigen manier geïnterpreteerd, zonder rekening te houden met de bestaande jurisprudentie. Of ze zijn zonder huiszoekingsbevel privé bedrijven binnengedrongen; in drukkerijen op zoek naar stempapiertjes en affiches, in postbedrijven hebben ze brieven open gemaakt. Ze zijn Catalaanse ministeries binnengevallen. Ze hebben politici en beambten gearresteerd alsof ze delinquenten zijn. En toen daar op vreedzame manier tegen werd geprotesteerd, werden de burgerorganisaties ANC en Omnium voor oproer aangeklaagd. Een beschuldiging waar 15 jaar cel voor kan worden geëist. Ze hebben de bankrekeningen van onze overheid in beslag genomen. Ze hebben geprobeerd het commando van ons politiecorps over te nemen. Ze hebben internetpagina’s afgesloten. En nu, op de vooravond van de verkiezingen, moet de burgerbevolking de wacht houden in de stemlokalen, dag en nacht, opdat de stemlokalen niet worden ontruimd en afgesloten. Kortom, een staat van beleg, maar op een verkapte manier en buiten de wet om. Want op legale manier durft de Spaanse regering dit niet. Daar heeft zij geen steun voor in het Congres.

Maar vrees niet. We zullen stemmen, en op de meest normale manier. Vreedzaam en oprecht, zonder angst, maar vastberaden. Want stemmen is niet illegaal. Ook al willen ze ons dat doen geloven en ook al hangen er ons megaboetes van tienduizenden en honderdduizenden Euro’s boven onze hoofden. En ons antwoord zal overweldigend zijn. Want we kunnen nu niet meer kiezen of we een onafhankelijke staat Catalonië willen of dat we liever bij Spanje willen blijven. Maar we worden gedwongen om te kiezen of we voor onderdrukking en represailles zijn of voor vrijheid, democratie en gerechtigheid.

Dank u wel president Rajoy met uw regering. Dank je wel openbaar aanklager, rechters uit een ander tijdperk. Dank jullie wel ‘oppositiepartijen’ in het Congres voor uw steun aan een criminele regering van de meest corrupte partij in Europa. U heeft ons de keuze gemakkelijker gemaakt. Velen van ons hebben zich de laatste dagen bedacht en zijn van kamp veranderd. We hadden het graag anders gezien. We hadden liever een referendum gezien dat gehouden wordt in overleg met en toestemming van de Spaanse overheid. Maar u heeft het niet gewild. Na zeven jaren van proberen, protestmanifestaties met honderdduizenden deelnemers jaar in jaar uit, een Catalaans parlementaire delegatie gestuurd, maar die door nagenoeg alle Spaanse partijen (op 8% na) in het Congres werden weggestemd, overleg tussen presidenten en ministers, officiële brieven die nooit beantwoord werden. En nog veel meer. We hebben alle mogelijkheden uitgeput en er alle tijd voor genomen. Maar het is altijd een ronduit “NEE” geweest.

Nu staan we aan de vooravond van een nieuwe republiek. Dat weet ik zeker. Met of zonder referendum, Spanje heeft definitief Catalonië verloren. Vanaf overmorgen gaan wij onze eigen gang. Dan kunnen we eindelijk gerechtigheid doen aan zovelen die onrecht is aangedaan en nog steeds ergens langs een weg of in een bos anoniem liggen begraven. Dankzij een amnestiewet voor oorlogsmisdadigers uit een ander tijdperk en die nog steeds vrij rondlopen. Dan kunnen we eindelijk onze eigen cultuur uitoefenen en onze eigen taal vrijuit en overal spreken, onderwijzen en beschermen. Dan kunnen we eindelijk ons eigen geld besteden aan wat wijzelf belangrijk vinden, zodat wij en onze jongeren niet meer naar een ander land hoeven te migreren om een waardig bestaan te kunnen hebben. Dan kunnen we eindelijk een land opbouwen voor onze komende generaties. Dan kunnen we laten zien wat wij verstaan onder democratie, gerechtigheid en solidariteit. Dan kunnen wij misschien een voorbeeld, of misschien zelfs een hoeksteen, zijn van een nieuw Europa en een baken in deze wereld.

2. Huidige ontwikkelingen

Alle scholen en andere gebouwen in Catalonië die morgen als stemlokaal gebruikt gaan worden, zijn bezet door leraren en leerlingen, ouders, grootouders, mensen van de buurt, clubs en verenigingen. Zij hebben daar de nacht doorgebracht en doen gedurende de dag allerlei activiteiten, zoals sporten, spelletjes (schaken is erg populair) of muziek. Omdat de rechter de politiecorpsen heeft opgedragen om de deuren op 1 Oktober te verzegelen, heeft men op enkele scholen de voordeur gewoon verwijderd. De Mossos d’Esquadra heeft scholen bezocht en de bezetters gezegd dat ze, in princiepe, morgen weg moeten zijn. Alles vind plaats in een gezellige en feestelijke sfeer.

De instructie van de rechter is vanmiddag veranderd. Zij heeft nu de opdracht gegeven dat de stemlokalen ‘s-morgens om 6 uur moeten worden ontruimd. De algemene instructie aan de mensen  is om vanaf 5 uur voor de deur van het stemlokaal te staan. Als het moet, staan we er om 1 minuut over twaalf. Het zal een lange dag worden. Een dag die een einde zal maken aan een bezetting die begon op 11 September 1714, 300 lange jaren geleden.

dag -2 (2)

Vandaag, 48 uur voordat het referendum gehouden wordt, de laatste dag van de kiescampagne (morgen is een ‘overwegingsdag’). Na een enerverende  campagne, inclusief een staatsgreep op 25 September, wil ik eerst enkele gedachten van anderen weergeven.

1. Enkele Tweets, gevonden in het dagblad ARA van 28 September 2008 (vertaald uit het Catalaans)

Laura Pinyol, journaliste

Een revolutie gemaakt door enthousiaste gepensioneerden, brandweermannen, studenten, onafhankelijke professionelen…daar valt niet tegen aan te vechten.

Esther, taalkundige

Mensen die de democratie in de straten verdedigen, mensen die overtuigd zijn van hun recht op zelfbeschikking. Het is onbegrijpelijk welk land dat niet zou willen hebben.

Lluc Salelles, gemeenteraadslid van de partij La CUP in Girona

Dat de scholen het middelcentrum zijn van de grote ommezwaai en de laatse barrikade van de democratie, is een prachtig beeld van de Republiek die we hebben willen.

Josep M. Alloy, gespecialiseerd in jeugd en kinderliteratuur

Ik heb geen enkele twijfel dat de leraren goed aan hun leerlingen kunnen uitleggen waarom één enkele meneer, die openbaar aanklager heet, verplicht om een school te belegeren.

Toni Artero

De enige die gevraagd heeft om nee te stemmen is Doanld Trump (Tijdens het bezoek van president Rajoy deze week aan Trump. Van Rajoy heeft men alleen maar gehoord dat het refendum verboden is. Vertaler)

Ernest Maragall, parlementair afgevaardigde van het Europese Parlement

Het is nu allemaal duidelijk: de Catalaanse kwestie is een interne aangelegenheid… van de UE

2. De laatste ontwikkelingen en een beschouwing

Maandenlang zei de regering van Rajoy: ‘Er gaat geen referendum plaats vinden’, ‘Er zal geen verkiezingscampagne worden gehouden’, ‘Er zullen geen stembriefjes zijn’, ‘Er is geen lijst met kiesgerechtigden, want die hebben alleen wij’, ‘Er zullen geen stemlokalen beschikbaar zijn’, Er zullen geen stembussen zijn, want die heeft de Generalitat niet. Dus moet zij die kopen. Maar wij zullen hun financiën tot in detail controleren om dat te voorkomen’.

We hebben een campagne gehouden, met iedere avond op meerdere plaatsen meetings van onze politieke leiders. Het land hangt vol met affiches over het referendum. De Catalaanse televisie, radio en de kranten laten geregeld de officiële aankondigen van het referendum zien en horen en er wordt over bijna niets anders gepraat en gediscusieerd over dit onderwerp. Met voor-en tegenstanders. Ieder mag zijn mening geven. Sinds afgelopen Woensdag zijn de officiële websites, waarvan eentje bij Wikileaks, en een Twitter service open zodat iedereen weet waar hij kan stemmen. (Er was zelfs een Android app hiervoor ontwikkeld, maar Google werd gedwongen deze van de Google Play servers in Spanje te verwijderem.) Studentenorganisaties en vrijwilligers helpen degenen daarmee indien ze dat niet zelf kunnen. Dit is hun manier van protest. Vandaag maakte president Puigdemont bekend dat er 5.343.358 kiesgerechtigden opgeroepen worden om te gaan stemmen in de 2315 stemlokalen en liet hij een plastic stembus zien die, zoals hij zegt, reeds over het gehele land zijn verdeeld. De kiesbriefjes zullen in de aangegeven stemlokalen liggen en de gekozen verantwoordelijken voor de stembussen onder de burgers zijn door de Generalitat aangeschreven. Alles precies zoals het hoort bij een democratische verkiezing.

Het Catalaans Hooggerechtshof heeft de Mossos d’Esquadra, Nationale politie en Guardia Civil geboden de stemlokalen op 1 Oktober te sluiten en de stembussen in beslag te nemen. Schooldirecteuren worden bedreigd met hoge straffen als zij de school als stemlokaal beschikbaar stellen. Verantwoordelijken voor de stemlokalen en stembussen, worden persoonlijk bedreigd met boetes van 40.000 tot 300.000 Euro ‘s. Het privé luchtverkeer, zoals helikopters, wordt voor het gehele weekend boven en nabij Barcelona verboden, met als argument om de vluchten van veiligheidsinstanties niet te verstoren. Door deze beperking kan de pers geen luchtopnames maken van eventuele samenscholingen of demonstraties.

Als gevolg van al deze bedreigingen hebben schooldirecteuren bij wijze van support, op symbolische wijze de sleutel van hun school aan president Puigdemont afgegeven. Studenten houden gedurende de afgelopen dagen manifestaties met tienduizenden tegelijk. Het brandweercorps van Barcelona hing een gigantisch groot spandoek op een gebouw met ‘Love democracy’. Hetzelfde deed de boswachterpolitie in het gebergte Montserrat,. Zo’n 3000 muziekanten hielden een klassiek concert voor de kathedraal van Barcelona. Honderden boeren gingen met hun tractoren in kolonnes naar de grote steden. De gezamelijke vereniging van oudercommissies van de scholen en vele andere burgerorganisaties betuigen hun steun aan het referendum. Vakbonden zijn in overleg over een algemene staking voor volgende week om het referendum en het resultaat er van kracht bij te zetten. Ouders en vrijwilligers zullen de komende dagen de scholen en andere gebouwen die als kieslokaal gebruikt worden, bezetten tot het moment van kiezen aanbreekt. Andere vrijwilligers en kiezers zullen Zondag om 7 uur ‘s-morgens voor de kieslokalen staan om deze te ‘beschermen’. In mijn plaats, Solsona, wordt op de dag van het stemmen gebarbecued en paella’s gemaakt nabij het stemlokaal, drinken en eten worden gedurende de gehele dag aangeboden en allerlei activiteiten worden ontplooid. Dit alles om ‘ons’ stemlokaal te verdedigen tegen inbeslagname van onze stemmen door een politie die niet van ons is. Dit gebeurd allemaal in een feestelijke stemming, zoals men hier gewend is om te doen. En in andere plaatsen is het niet anders. Wie kan dit nu tegenhouden? Welke politie kan hier nu ingrijpen tegen ongeregeldheden die er niet zijn, afgezien, volgens sommigen, van het stoppen van een stembriefje in een stembus?

We zijn ons bewust dat de gehele wereld dit weekend naar ons kijkt en nauwlettend ons doen en laten volgt. Daarna zal men ons beoordelen. En men zal de anderen beoordelen. Ook wij zullen beoordelen, over ons eigen gedrag, over dat van onze tegenstander en over de rest van de wereld. We zullen niet vergeten wie onze rechten heeft afgepakt. We zullen ook niet vergeten wie daar niets tegen heeft gedaan en alles zwijgend heeft toegelaten,. Zoals de Europese Unie die pretendeerd beschermer te zijn van de rechten van haar burgers, maar als het er op aan komt in de steek gelaten heeft. Hun stilzwijgen zal als medeplichtigheid worden beschouwd. En dat zullen we niet gauw vergeten.

dag -3 (3)

1. Groeiende weerstand tegen Rajoy
De afgelopen dagen heeft de Guardia Civil invallen gedaan in drukkerijen, postbedrijven en andere privé gebouwen. Tevens heeft zij websites afgesloten van de Catalaanse overheden, burgerorganisaties en van privé eigenaren. Dit deed de Guardia Civil allemaal in opdracht van de openbaar hoofdaanklager in Catalonië. In de meeste gevallen daarvan was er geen gerechtelijk bevel. Ook gebood de openbaar aanklager de Mossos d’Esquadra dat de stemlokalen vanaf aanstaande Vrijdagmiddag (de meeste zijn scholen) moeten leegruimen en afsluiten. De gerechtelijke verhoren van de meer dan 700 burgermeesters omdat zij steun aan de Catalaanse regering bieden bij de uitvoer van het referendum, is ook op initiatief van het OM in Barcelona. Met al deze acties handeld de openbaar aanklager buiten zijn bevoegdheden om, daar er reeds een strafrechtelijk onderzoek over deze zaak bij het Hooggerechtshof loopt en genoemde gevallen daaraan toegevoegd zouden moeten worden . Het Hooggerechtshof in Catalonië heeft nu de openbaar aanklager zijn bevoegdheden omtrent het referendum afgenomen en is het de rechtbank die vanaf nu de scepter zwaait. Weliswaar veranderd er praktisch niet veel: het referendum blijft verboden en de stemlokalen moeten nog steeds door de Mossos d’Esquadra, Guardia Civil en Nationale politie worden ontruimd en afgesloten voordat het stemmen begint. Maar in dit geval is het een, in theorie, onafhankelijke [1] rechtbank en niet de openbaar aanklager die in directe dienst is bij de overheid en onder hoede staat van de huidige PP regering. De afname van de bevoegdheden door het Hooggerechtshof is daarom een blamage voor de regering van Rajoy en zijn openbaar aanklager die de afgelopen dagen straffeloos alle regels van een vrije westerse democratische samenleving heeft overtreden, en ook de Spaanse wetten.

Het geplande debat in het Spaanse Congres over de overheidsbegroting volgende week gaat niet door. De PP regering van Rajoy heeft geen meerderheid meer sinds de Baskische partij PNV haar steun ingetrokken heeft. De Basken voelen zich ongemakkelijk over de manier hoe Rajoy met de mensenrechten in Catalonië om gaat. De Basken hadden zich eerder laten omkopen met de belofte van een fianciële regeling voor het Autonome gebied voor de komende vijf jaar. Opnieuw zijn er geluiden te horen in het Congres over een motie van wantrouwen. In het voorjaar had zo’n motie, die door Podemos werd ingediend, nog geen meerderheid. Nu valt het nog te bezien. Voorlopig steunt de socialstische partij PSOE, tweede partij in het Congres, het beleid van Rajoy tegen Catalonië nog steeds.

De internationale pers toont steeds meer haar ongenoegen over het handelen van de regering van president Rajoy. Op de persconferentie van de Europese Commissie werd door journalisten van verschillende landen kritisch gevraagd naar de mening van de EC over de toestand in Catalonië. De EC blijft echter bij haar standpunt dat zij geen mandaad heeft om iets te kunnen doen, het een Spaans interne aangelegenheid is en dat zij een andere interpretatie van de realiteit heeft. Politici van het Europese parlement, 55 om precies te zijn, laten een geheel ander geluid horen dan de EC. Zij hebben een brief naar Rajoy gestuurd dat hij onmiddellijk moet stoppen met zijn vervolgingen en onderdrukkingen in Catalonië en de mensen vrij moet laten stemmen. Blijkbaar voelt president Rajoy dat de kritiek tegen zijn politiek groeiend is. Hij is vanddag en morgen afwezig zijn op de topconferentie van de EU ministers in Tallin.

Twee experts van het hoge commissariaat van de VN voor mensenrechten,  Alfred de Zayas en David Kaye, doen aangifte van de schending van de mensenrechten door Spanje in Catalonië.

2. Begeleiding burgemeester naar OM
Vandaag hebben we onze burgermeester van Solsona, David Rodriguez, vergezeld toen hij bij de openbaar hoofdaanklager moest voorkomen om verantwoording af te leggen. De burgermeester zit ook in het Parlement en moet daarom in Barcelona voor het OM verschijnen. Er was een autobus voor zo’n 50 personen georganiseerd. Veel mensen gingen op eigen gelegenheid en anderen die in Solsona woonachtig zijn, maar in Barcelona werken of studeren, kwamen naar het gebouw van het OM. Er waren naar schatting zo’n 100 mensen uit Solsona. Het was een feestelijke, gezellige en saamhorige manifestatie. Twee TV kanalen deden verslag van het gebeuren, zoals meestal het geval is. De begeleiding werd door de burgemeester als een grote steun ervaren. In de gehoorzaal was het geroep van de manifestanten uit Solsona goed te horen, zo zei hij. Hij vertelde dat hij heeft geweigerd om een verklaring af te leggen omdat de aanklager geen legitimiteit heeft, zeker nu zijn bevoegdheid door het Hooggerechtshof is afgenomen, en illegaal handelt in zijn zaak en die van zijn 713 collega burgermeesters.

Vandaag staken de universiteiten en scholen om te protesteren tegen de schendingen van onze fundamentele rechten. Op de Plaça Universitat en op andere plaatsen in Barcelona zijn manifestaties door studenten gaande. Bij aankomst van onze bus in Solsona wachtte een grote groep scholieren ons op, gekleed in de ‘Estelada’ (Catalaanse onafhankelijkheidsvlag), en werd de bus onder protestzangen en het roepen ‘wij zullen stemmen’ (zij niet: ze waren allemaal minderjarig) tot aan de bushalte begeleid. Daar werd door iedereen het Catalaanse volkslied ‘Els segadors’ (De maaiers) gezongen.

3. De sfeer en wat ons de komende dagen wacht
Mijn algemene indruk is dat er sprake is van een zeer grote saamhorigheid onder de mensen. Hoe meer de regering van Rajoy verbied om te gaan stemmen, hoe meer politie hij stuurt, hoe meer vastberaden de mensen hier zijn om aanstaande Zondag te gaan stemmen. Er zijn in veel plaatsen plannen om de scholen en andere stemlokalen vanaf Vrijdagmiddag tot Zondag ochtend 9 uur te bezetten, wanneer het stemmen begint. Alles in een feestelijke stemming, waarbij allerlei activiteiten worden georganiseerd en ook de ‘innerlijke mens’ niet wordt vergeten. Dat laatste heeft in het Middellandse Zee gebied van Catalonië een zeer belangrijke plaats. De algemene gedachte is dat gebruik van geweld absoluut uit de boze is, zelfs bij de jongerenorganisaties en de (jongeren) politieke partij La CUP. Maar de politie zal wel enige moeite moeten doen om de bezetters uit de stemlokalen te verwijderen. Ook gedurende de gehele dag van de stemming op 1 Oktober wordt door de stemmers zelf de wacht gehouden zodat de stembussen niet in beslag worden genomen. Een bar, koelkasten en barbecues staan in onze plaats reeds op het punt om te worden geïnstalleerd op het plein bij het stemlokaal.

[1]

Of de gerechtelijke macht ook daadwerkelijk onafhankelijk is, valt sterk te betwijfelen. Het lijkt er sterk op dat veel rechters een verlengstuk vormen van de regering. Wetten worden op een speciale manier geïnterpreteerd, geheel tegen de bestaande jurisprudentie in. Ook de acceptatie van de aanklacht tegen de leiders van ANC en Omnium Cultural dat zij aanstichters zijn van oproer laat de partijdigheid van het Hooggerechtshof zien. Hiervoor heeft het Hooggerechtshof een wet uit 1974 toegepast. Een wet die gedurende het Franco tijdperk werd ontworpen en met de intrede van de democratie is geannulleerd door het aannemen van de grondwet van 1978.

day -4

Besiege of schools
The public prosecuter in Catalunya has issued an order to the Catalan police, Mossos d’Esquadra, to besiege the schools and other buldings where the voting of the referendum will take place next Sunday. Schools will have to be emptied at Friday afternoon, closed hermetically and keys will have to be handed over. Following Spanish law, the Mossos d’Esquadra are oblidged to follow the orders from the public prosecuter. Not doing so will be regarded as disobedience, which is regarded as a grave crime, especially in case it concerns a police. The Catalan referendum law however, implies its own legality in order to allow the voting. This legality is opposite to the Spanish one as it does not accept the Spanish constitution. It may be clear that the Spanish justice does not accept the Catalan legality. So the big question is whether the Mossos will obey the Spanish or Catalan legality the day before and during the day when the voting takes place. The Catalan minister of internal affairs and head of the Mossos said the order of the public prosecuter will provoke a disruption of public order and, therefore, is in contrast with the police’s main task.